7x07 - Ζούμε στο Σκοτάδι (Σκοτεινή Ύλη και Σκοτεινή Ενέργεια)

7η Σεζόν  · 

Διάρκεια 01:06:21 · Download



📝 Απομαγνητοφώνηση επεισοδίου ▾

[0:00:00] Να να θυμίσουμε λίγο τι είναι η σεζόν και μία γεια σου που μας πιάσανε. Ξέρεις τι; [0:00:25] Να πούμε ναι, τι είναι η πως βγάζουν αυτά τα ξέρω γω. [0:00:32] Μπορούμε να πούμε και πιο γενικά είμαι ο Γιώργος είναι ο θέμος μαζί μου. Αυτό είναι το not to top ten podcast. [0:00:40] Και η σεζόν είναι εδώ, είναι τα εκεί που έκανε. [0:00:45] Ναι, αναλύουμε σε κάθε επεισόδιο σε αυτή τη σεζόν κάποια πράγματα που δεν αυτά που δεν κατανοούμε πολύ καλά, που δεν έχουμε καλή κατανόηση και. [0:00:56] Νομίζω το σημερινό επεισόδιο είναι για σκοτεινή ή και σκοτεινή Είναι υποδειγματικό, ξέρωγω είναι ίσως το πιο κλασικό παράδειγμα. [0:01:07] Στη φυσική, τουλάχιστον μην πω και σε όλη την επιστήμη ότι κάτι που ξέρουμε λίγο, αλλά όχι ακριβώς. [0:01:13] Έχει πολλά άγνωστα ναι είναι νομίζω το αν πεις δεν ξέρω επίσης. [0:01:22] Αν είναι κάτι που δεν ξέρουμε είναι στάνταρ. Αυτά τα 2 πράγματα δηλαδή είναι. [0:01:29] Η τι να σου πω ότι η κορώνα στο θα στα πράγματα που δεν ξέρουμε; [0:01:39] Νομίζω. [0:01:42] Πραγματικά θα τοβαζα νούμερο Ένα, νομίζω δηλαδή φυσικές φυσική αν ήταν ένα άλυτο το πιο ας πούμε. [0:01:53] Ξέρεις τι γίνεται είναι αυτό Εδώ είναι αυτά Τα 2 αυτά τα 2 βέβαια θα δούμε στην πορεία τι, αν και μοιάζουν με τα ονόματά τους. Δεν είναι το ίδιο πράγμα, αλλά για μένα έχουνε αυτά τα 2 πράγματα έχουν να χαρακτηριστικό. [0:02:12] Που δεν το συναντάς εύκολα. [0:02:16] Πολλά από αυτά που έχουμε συζητήσει αυτή τη σεζόν βασίζονται. [0:02:22] Στην. [0:02:23] Περί πολυπλοκότητα να το πω έτσι το ότι είναι σύνθετα θέματα και δύσκολα αλλά ξέρουμε τι είναι δηλαδή π χ αυτό που κάνουμε με τον εγκέφαλο Όλοι έχουμε έναν εγκέφαλο μες στο κεφάλι μας έχουμε κάνει σύνταξη. Απλά ξέρουμε ότι είναι πάρα πολύ σύνθετο σύστημα. [0:02:42] Όπως επίσης είδαμε ότι πολλά πράγματα που γνωρίζουμε και μάθαμε και κάναμε πειράματα τα τελευταία χρόνια το είδαμε και στην πρώτη σεζόν που λέγαμε για τις ανακαλύψεις. Είναι πράγματα που τα ξέραμε. Δηλαδή Α βρέθηκε το ναι, αλλά το περιμέναμε δεκαετίες τώρα ή τα βαρυτικά κύματα είναι κάτι έναν αιώνα τώρα. [0:03:10] Να εννοώ αυτά τα 2 είναι. [0:03:15] Τίποτα δεν υπάρχει ιδέα. [0:03:17] Τι είναι εντάξει; [0:03:22] Εντάξει, Θα δούμε. Ναι, δεν είναι τόσο άσπρο μαύρο εννοώ το. [0:03:29] Κάτι ξέρουμε. [0:03:32] Πολύ καλή, ξέρουμε τι πρέπει να πώς πρέπει να συμπεριφέρεται, αλλά δεν ξέρουμε. [0:03:38] Σωστό σωστό αυτό δηλαδή βλέπουμε να αποτέλεσμα και κάνουμε υποθέσεις για το ο κ. Πώς περίπου πρέπει να είναι αυτό που ψάχνουμε; [0:03:46] Αλλά. [0:03:50] Δεν ξέρουμε τι είναι αυτό, είναι το θέμα. Ναι, είναι εντυπωσιακό αυτό και αυτό δηλαδή δεν ξέρω τι και είναι και περίεργο να σου πω την αλήθεια είναι θέμα δηλαδή ξέρεις τι; Ο μέχρι και τις αρχές του εικοστού αιώνα να το πω έτσι ξέρεις που η επιστήμη λειτουργούσε λίγο. [0:04:10] Ήταν μοναχικός καουμπόι, δηλαδή κάποιος που. [0:04:14] Είχε το χρόνο ίσως και την οικονομική επιφάνεια και προφανώς στις δεξιότητες για να ασχοληθεί με κάποια πράγματα αφιέρωνε όλη τη ζωή σε ένα θέμα. Ας το πούμε σε γενικές γραμμές και υπήρχε μία πρόοδος. [0:04:30] Αυτό φαίνεται να σπάει με τον εικοστό αιώνα. Εντάξει, προφανώς και το γεγονός ότι οι τηλεπικοινωνίες έγιναν πιο εύκολες. Η μετακίνηση έγινε πολύ πιο εύκολη. Δηλαδή μπορούσε κάποιος έστω και με πλοίο να φύγει; Ξέρω γω από την Ευρώπη να πάει στις Ηνωμένες Πολιτείες, να μιλήσει με κάποιον και λοιπά δηλαδή και πριν τα αεροπλάνα Ε και εντάξει. Πλέον η επιστήμη είναι ένα πράγμα έτσι σε όλο τον πλανήτη. [0:04:56] Να δεν υπάρχουν πολλά άγνωστα τώρα. Ναι, δεν υπάρχει, δεν μαθαίνεις. Ναι, αυτό είναι κρυφή α ξέρεις κάτι τελικά; [0:05:09] Θα δώσω ένα άλλο παράδειγμα για να καταλάβει και ο κόσμος που έλεγες ότι 2 άνθρωποι ανεξάρτητα ασχολήθηκαν με το ίδιο θέμα, δεν το ξέρανε ο ένας και ο άλλος; Ναι, όχι, βρίσκει μετά από 100 χρόνια Δεν γίνεται αυτό. [0:05:25] Θα γίνει Συνέδριο, ξέρω γω και αλλά γενικά η φάση είναι την τάξη πχ. Τώρα σκοτεινή ύλη η σκοτεινή Αυτό ξέρω γω άμα κάποιος έχει μία καλή ιδέα. Ή ξέρεις ποιο είναι το θέμα ότι είναι; [0:05:41] Δεν γίνεται να μην το μάθεις Γιατί τοχουμε συζητήσει και σε άλλο επεισόδιο, δηλαδή έστω ότι κάποιος έχει μία ιδέα για το πώς μπορεί να παρατηρηθεί ξέρωγω το effect Η επίδραση ξέρω γω της σκοτεινής ύλης Ωραία. [0:05:55] Αυτό θα γίνει πραγματικά θα γίνει σε κάποιον κύκλο. Αυτά που λένε cycles παρατηρήσεων θα κάνουνε θα είναι κάποιος PI principleator θα κάνει ένα proposal μαζί με την Ομάδα του Τύπου ξέρει κάτι, θέλω να παρατηρήσω τον τάδε γαλαξία. [0:06:11] Με τον James Webb με το άλμα με το Vlt δεν έχει σημασία με το οτιδήποτε και αυτό ξέρωγω η ιδέα άμα είναι καλή επειδή υπάρχει επιτροπή που διαλέγει τον χρόνο παρατήρησης, αυτό θα το δώσεις το χρόνο. Θα πάρει αυτά τα δεδομένα, θα βγάλει το paper, άμα βρούνε Άμα υπάρχει κάτι πολύ σπουδαίο από την αρχή. Μπορεί να στείλει ένα letter, άμα είναι κάτι super τέλειο, θα πάει αστρώνο δηλαδή τι είναι τόσο; Ξέρω γω Streamline η διαδικασία. [0:06:39] Που; [0:06:40] Μένει μόνο δηλαδή τίποτα να γίνει το πείραμα και να επιβεβαιωθεί μία ιδέα. Αυτό ναι ναι, άλλοι δεν επιβεβαιωθεί. Πάμε παρακάτω. [0:06:48] Αυτό. [0:06:50] Αυτός ήτανε αυτό εδώ που ο μονόλογος ήθελα να εξηγήσω ότι είναι περίεργο το ότι δεν έχουμε καμία ιδέα αυτό ήθελα να πω ναι και για να μάλλον ιδέες έχουμε άλλα εννοώ, δεν έχουμε ιδέα με την ξέρεις την μπακαλίστικη χρήση της λέξης ιδέας δηλαδή δεν ξέρουμε τι τι είναι πολλά μπορεί και τίποτα ναι για να δώσω λίγο το πώς είναι το perspective στα ελληνικά. [0:07:18] Το τι θες να πεις ολόκληρο γιατί νομίζω θέλεις να πεις; [0:07:22] Το περιεχόμενο ίσως ίσως εμένα να δώσω λίγο. [0:07:27] Στην πρακτική, την άποψη τη γνωρίζουμε ναι, μια ευρεία άποψη, ας πούμε, που για τι πράγμα μιλάμε; Γιατί είναι το σημαντικό ότι. [0:07:37] Και ότι υπάρχει στο σύμπαν η και η ύλη, ας πούμε, που σε γενικές γραμμές τα θεωρούμε μαζί. Ναι, γιατί με βάση τον ICE Tine και αυτά είναι αλληλένδετα. Εντάξει Ε το 95 τα 100 από αυτό το. [0:07:56] Σύμπαντος είναι σκοτεινή και σκοτεινή που δεν ξέρουμε τι είναι ακριβώς το οποίο είναι δηλαδή σαν είδος. Έχουμε αποτύχει αυτή τη στιγμή. [0:08:08] Του σύμπαντος. [0:08:10] Θα το δούμε παρακάτω, όταν πιάσουμε το καθένα ξεχωριστά ότι αυτό είναι ακόμη πιο, δηλαδή είναι τόσο πολύ γύρω μας για να μην ξέρουμε τι είναι. [0:08:22] Δηλαδή είναι πιο. [0:08:26] Εντάξει οι μπακαλίσκο αυτό που θα πω, αλλά σε θέμα ποσοστά είναι πιο περίεργο τι έχουμε βρει τα νετρίνα ξέρωγω που είναι και πολύ δύσκολο να τα παρατηρήσεις. Εντάξει, είναι πολλά αλλά δεν είναι τόσο πολλά σε σχέση με τη σκοτεινή ύλη που πρέπει να είναι παντού γύρω μας. [0:08:43] Τέλος πάντων. [0:08:45] Ναι, ίσως φταίει το γεγονός ότι έχουμε εξελιχθεί. [0:08:50] Βασιζόμενοι σε ύλη και έχουμε εξελιχθεί, να να είναι πιο. [0:08:58] Into δηλαδή να είναι πιο να το νιώθουμε πιο εύκολα ότι ισχύει εσείς με τον ηλεκτρομαγνητισμό λόγω του φωτός. [0:09:07] Οπότε εξής, το γεγονός ότι είναι σκοτεινή ύλη και δεν αλληλεπιδρά με το φως. Εντάξει, αλήθεια είναι τα την κανονική που την πιο πολύ γύρω μας και αυτή μας νοιάζει. Εντάξει, την κατανούμε αρκετά καλά και αυτοί βρήκαμε πρώτα. [0:09:21] Και η σκοτεινή και η σκοτεινή δεν επηρεάζει, ας πούμε, την καθημερινότητα, τις τιμές της ξέρω γω αλλά. [0:09:32] Υπάρχει. [0:09:35] Είναι λίγο άβολο να μην ξέρεις να ξέρεις πόσο υπάρχει, αλλά μη ξέρεις τι είναι ναι. [0:09:41] Να πιάσουμε το κουβάρι μετά από τα 10 λεπτά εισαγωγής μάλλον και ένα τελευταίο εισαγωγικό να πω ότι και για τα 2 αυτά πράγματα. [0:09:52] Ότι έχουμε πολύ καλές αποδείξεις ότι όντως υπάρχουνε, δηλαδή δεν μιλάμε για κάποια. [0:10:00] Ποια θεωρητικό που ίσως να υπάρχει ίσως και όχι, αλλά υπάρχουν πολύ καλές αποδείξεις και πειράματα που έχουνε πάρει Νόμπελ. [0:10:10] Αλλά δεν ξέρουμε τι είναι ακριβώς αυτό. Δηλαδή ξέρουμε ότι υπάρχει, αλλά δεν ξέρουμε τι είναι αυτό. [0:10:17] Ναι να πούμε εδώ ότι ότι ξέρουμε για το. [0:10:23] Για τον κόσμο γύρω μας βασίζεται κυρίως από θέμα π χ. Κβαντομηχανικής και σωματίδια είναι αυτό το Standard Model που ξέρουμε τα σωματίδια και κοσμολογικά είναι αυτό το lamp CD M που αυτό είναι που ξέρουμε σαν κοσμολογία. [0:10:38] Που σημαίνει το Λάμδα είναι μία σταθερά που σχετίζεται με τη σκοτεινή και το CD mm είναι ακρωνύμιο Cold D Dark matter κρύα σκοτεινή ύλη που θεωρούμε ότι είναι βασικό συστατικό για να κρατάει κιόλας τη δομή σε γαλαξίες και το καθεξής. [0:10:58] Τώρα να ξεκινήσουμε, θέλω να ξεκινήσουμε τη σκοτεινή ύλη που είναι πιο εύκολο. Ας το πούμε. [0:11:04] Ξέρουν περισσότερα για αυτό λοιπόν. [0:11:08] Λοιπόν, η σκοτεινή, καταρχάς η σκοτεινή ύλη σαν. [0:11:14] Την ξέρουμε εδώ και σχεδόν 80 90 χρόνια υπάρχουν αντικατοί 30 σκοτεινή σκοτεινή είναι λίγο πιο πριν 25 χρόνια είναι αρκετά πιο πρόσφατο. [0:11:26] Ναι, γιατί λέω φαινόμενο το ένα άλλο το άλλο, μάλλον από διαφορετικά φαινόμενα, παρά τη ρίθη και το ένα και το άλλο. [0:11:35] Καιγόταν πρώτη φορά άρχισα να διαβάζω για αυτά, ξέρετε, νομίζω ότι ήταν κάτι θεωρητικά πράγματα, εικασίες, αλλά πετάω τη σκοτεινή ύλη, ας πούμε είναι. [0:11:46] 100 χρόνια πίσω, τα δεδομένα που έχουμε και το περίεργο είναι ότι επιβεβαιώνεται συνέχεια η σκοτεινή ύλη ύλη ότι η ανάγκη ύπαρξης της ακόμα και το πρόσφατα, δηλαδή με μετρήσεις. [0:12:07] Είναι δηλαδή όσο δεν γίνονται καλύτερα τα δεδομένα, τόσο πιο σίγουροι είμαστε ότι πρέπει να υπάρχει σκοτεινή ύλη. [0:12:15] Λοιπόν. [0:12:17] Η ιδέα ξεκινάει από το από τη δεκαετία του 30. [0:12:23] Λοιπόν που από τον Freitz Βίκυ, ο οποίος είναι αυτός ναι παίρνανε γερμανικά, οπότε πρέπει να είναι τη βίκυ. [0:12:34] Λοιπόν, ο οποίος αυτός μελέτησε ένας σμήνος γαλαξιών το. [0:12:41] Το κόμμα Cluster είναι από το από την κόρη της Βερνίκης σε εκείνο το αστερισμό δηλαδή Α το ίδιο Ε ναι. [0:12:49] Λοιπόν σε γινόταν αστερισμό, λοιπόν υπάρχει ένας μέλος Γαλαξιών, το κόμμα του. [0:12:54] Ο οποίος τη μελέτη εκεί πέρα τους γαλαξίες. [0:12:57] Και είδε ότι αυτοί κινούνται πιο γρήγορα από ότι δικαιολογεί η μάζα τους. Με βάση αυτό που βλέπει από τα τηλεσκόπια ωραία. [0:13:11] Λοιπόν, οπότε εφόσον έχεις. [0:13:15] Μεγαλύτερες ταχύτητες από αυτές που. [0:13:19] Υπολογίζεις με βάση τη μάζα που παρατηρείς, σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει περισσότερη μάζα που δεν τη βλέπεις και δε την είδα ότι υπάρχει κάποιο κάποιο σκοτεινή μαύρη μάζα που δεν φαίνεται και έτσι ήρθε το dark matter λοιπόν και αυτό. [0:13:39] Το όνομα είναι από τα καλύτερα ονόματα στην ιστορία της επιστήμης. Νομίζω ο ζούκί. [0:13:46] Σαμε για το τελείως, αυτό ήταν. [0:13:48] Ναι. Για μία ακόμη φορά η φυσική νομίζω είναι πολύ καλύτερη συνωμοτολογία από τους προγραμματισμούς. [0:13:56] Γιατί είναι πολύ πιασάρικο όνομα και για. [0:14:04] Να άμα κατευθείαν έβγαζε κάτι. [0:14:09] Κάποιο παράξενο όνομα με βάση ότι παρατηρήθηκε ξέρω γω στο, δηλαδή, Cluster Une particike σε κάτι τέτοιο θα είχε τα π la CDM ξέρωγω κάτι σαν αυτό το άλλο. Το μοντέλο που είπες πριν το οποίο εντάξει καλό είναι για τους τεχνικούς κύκλους αλλά δεν το ταπε ΡΕ παιδί μου ένα εμπορικό όνομα ωραίος. [0:14:34] Λοιπόν και και πώς ενισχύεται η θεωρία για τον dark matter δεκαετία του 70; Με τι κυρίως με παρατηρήσεις της Beraubin, η οποία αυτή μελέτησε σπειροειδής γαλαξίες και παρατήρησε κάτι περίεργο ότι ενώ γενικά περιμένουμε ότι όσο πιο μακριά πας από το κέντρο του γαλαξία τα αστέρια να κινούνται; [0:15:01] Πιο αργά. [0:15:04] Παρατήρησε ότι. [0:15:06] Στους περιοδείς γαλαξίες υπάρχει φτιάχνει σαν ένα πλατό και μένει σταθερή η ταχύτητα δηλαδή με την απόσταση πιο έξω. Εν ολίγοις τα αστέρια στα άκρα του γαλαξία περιστρέφονται πάρα πολύ γρήγορα σε σχέση με αυτό που περιμέναμε. [0:15:26] Και οι ταχύτητες που με τις οποίες κινούνται σε σχέση με το βαρυτικό δυναμικό του γαλαξία υπερβαίνουν ταχύτητες διαφυγής, όπως θα έπρεπε να διαλύονται οι σππειρωτές γαλαιώτη. Δεν θα έπρεπε να υπάρχουν γαλαξίες. [0:15:37] Αυτά που παρατηρούμε και τα αστέρια νατοξεύονταν αυτό πουθενά, οπότε αυτό μας. [0:15:45] Μας έδωσε ακόμα έτσι ένα πάτημα στο ότι. [0:15:52] Η βαρύτητα που χρειαζόμαστε είναι μεγαλύτερη για να κινούνται έτσι τα αστέρια, οπότε θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ξέρεις κάτι, υπάρχει περισσότερη μάζα. [0:16:05] Ήτανε πιο απλή η εξέγηση ότι υπάρχει μάλλον μάζα κανονική που απλώς απλή εξήγηση γιατί μάλλον για την ακρίβεια η πιο απλή εξήγηση είναι άλλη από την. Και αυτή ξεκίνησε από τη δεκαετία του 80. Σου λέει ότι οι γαλαξίες στο, Cluster πάνε πιο γρήγορα από ότι περιμέναμε και τα αστέρια στους περιοδείς γαλαξίες πάνε ακόμα πιο γρήγορα. [0:16:30] Μήπως απλά έχουμε κάνει λάθος στη βαρύτητα, δηλαδή στο πως την υπολογίζουμε, δηλαδή στις εξωστες βαρύτητας και είναι ισχύει κάτι διαφορετικό; [0:16:38] Δεν ισχύει κιόλας, ας πούμε ότι ναι και μάλιστα είναι πολύ εύκολο να αποδείξεις ότι αν. [0:16:45] Υπήρχαν κάποιες θεωρίες που λέγανε, μάλλον υπάρχουν αυτές οι θεωρίες λέγονται monte modified Newton Dynamics, οι οποίες τη λένε ότι ξέρεις κάτι σε γαλαξίες πχ. Και σε μεγάλης κλίμακας συστήματα, όχι δηλαδή στον στο ηλιακό σύστημα. Αν πας σε μεγάλες αυτό που λένε lard scaile σε μεγάλες κλίμακες. [0:17:06] Αν η βαρύτητα δεν ευθύνη, προσάρτ τετράγωνα, αλλά προς. [0:17:10] Δηλαδή με την απόσταση και όχι με το τετράγων της απόστασης. Τότε μπορείς να και με λίγες μικρές, έτσι αλλαγές σε σταθερές μπορείς να δείξεις ότι όντως τα αστέρια ξέρω γω κινούνται με αυτές τις ταχύτητες και όχι με. [0:17:31] Με λιγότερες ταχύτητες, όπως περιμένεις από τις κανονικές να το πω έτσι, θεωρίες δηλαδή του Νεύτωνα και της γενικής σχετικότητας και είναι. [0:17:44] Φαίνεται πάρα πολύ solid να το πω έτσι. Αυτή η θεωρία, γιατί σου λέει ξέρεις κάτι; Απλά μπορεί να κάναμε λάθος να έχουμε κάνει λάθος στο πώς μετράμε τη βαρύτητα και τώρα που έχουμε καλύτερα τηλεσκόπια και λοιπά και βλέπουμε άλλα φαινόμενα. [0:18:00] Μπορούμε να το ρυθμίσουμε. [0:18:03] Λοιπόν. [0:18:05] Και τώρα θα μου πεις OK, γιατί αυτό δηλαδή άμα μου πεις μήπως έχουμε κάνει λάθος εξισώσεις ή μήπως χρειαζόμαστε καινούργια σωματίδια; Ίσως το πιο εύκολο που θα πεις είναι α εντάξει. Μπορεί να έχουμε κάνει κάπου. Ίσως δεν είναι η πρώτη φορά. Ο τελευταία λοιπόν γιατί άμα το καλοσκεφτείς και η γενική σχετικότητα είναι. [0:18:27] Πιο εξελιγμένη θεωρία του Νεύτωνα, δηλαδή του Νεύτωνα, λειτουργεί σε πολλά πράγματα. Στα περισσότερα πράγματα λειτουργεί, θα πας σε άλλα φαινόμενα για να χρειαστείς; Γενική σχετικότητα Λοιπόν και τώρα είναι το πρόβλημα ότι στη φυσική, αλλά φαντάζομαι και σε άλλες επιστήμες για να καταρριφθεί μια θεωρία και να εισάγεις μία άλλη, σημαίνει ότι πρέπει να επιβεβαιώνεις όλα τα προηγούμενα. [0:18:53] Συν αυτά που δεν ξέρεις έτσι; [0:18:56] Και συν τα καινούργια ναι, αλλά δεν μπορείς να ανέβεις. [0:19:01] Λοιπόν Ε και εδώ πέρα είναι που χάνει τελείως αυτές οι θεωρίες της. Τα modified neton dynamics, τα moons γιατί; [0:19:12] Η γενική σχετικότητα και η πώς το λένε; [0:19:19] Και ο νόμος του να έφτανε και λοιπά δεν είναι μόνο για να βρίσκουνε την ταχύτητα του του γαλαξία των αστέρων σε γαλαξία έχουνε κι άλλα αποτελέσματα κι άλλα effects λοιπόν. [0:19:34] Έχουμε. [0:19:37] 3 βασικά. [0:19:40] Τουλάχιστον από αυτά που ξέρω εγώ και είναι τα πιο έτσι dominant στοιχεία. Τα πιο κυρίαρχα που μας λένε ότι ξέρεις κάτι υπάρχει σκοτεινή ύλη. [0:19:51] Υπάρχει δηλαδή με κάποιο τρόπο μάζα που δεν βλέπουμε και δεν είναι ότι έχουμε κάνει λάθη σε εξώσεις. Λοιπόν το πρώτο πράγμα και είναι πάρα πολύ. [0:20:00] Χαρακτηριστικό είναι η βαρυτική φακή, αυτό που λένε Gravityence lensing που αυτό τι σου λέει ότι αν κάπου έχεις πάρα πολύ μάζα μας συγκεντρωμένη επειδή αυτό. [0:20:12] Καμπυλώνει το χώρο γύρω του. [0:20:15] Γύρω της η μάζα φως που έρχεται από. [0:20:21] Το από πιο πίσω από πιο μακριά από το background. [0:20:25] Θα καμπυλωθεί κοντά στο Σώμα με μεγάλη μάζα και αυτό θα λειτουργεί σαν φακός και θα εστιάσει καλύτερα προς τον παρατηρητή. Συγκεκριμένη περίπτωση στη γη και αυτό παρατηρείται πάρα πολύ σε πάρα πολλά πράγματα, είτε να είναι ολόκληρο ας μείνει γαλαξιών που. [0:20:45] Δημιουργούν αυτό το effect σε γαλαξίες στο. [0:20:49] Background, είτε ακόμα και μπορείς να το δεις και αν μία μαύρη τρύπα περάσει μπροστά από ένα αστέρι. [0:20:57] Ότι βλέπεις ότι μπορεί να ενισχυθεί το φως του, το έχουμε δει και με τον ερμή το κλασσικό αυτό με το με την έκλειψη ηλίου που επιβεβαιώθηκε η γενική σχετικότητα. [0:21:08] Πήγε η ακτίνα φ άνοιξε τα start λίγο πιο πέρα από κει που θα πω. [0:21:14] Αυτά τα δηλαδή η βαρτική φακή δεν εξηγούνται με το να έχουμε κάνει λάθος στο τι δεν η η βαρύτητα του Νεύτωνα δεν πάει με το τετράγωνο και πάει απλά με την απόσταση. Χρειάζεται να έχει γενική σχετικότητα για να το κάνεις αυτό λοιπόν αυτό είναι πολύ έτσι δυνατό χτύπημα στις modified βαρύτητες. [0:21:39] Και μας δείχνει ότι χρειάζεται να έχεις μάζο λοιπόν, το δεύτερο είναι ότι. [0:21:46] Υπάρχει και από το απτην ακτινοβολία του. [0:21:54] Το cmb την κοσμική ακτινοβολία υποβάθου που είναι αυτό το after glow είναι ότι έχει μείνει από το Big Bank. Από εκεί πέρα μπορείς να υπολογίσεις. Σε τέλος πάντων μπορεί να υπολογίσουνε πόσο περιμένουμε να είναι η ύλη και η σκοτεινή ύλη και χρειάζεται να έχεις σκοτεινή ύλη από κει πέρα. Είναι κι αυτό ένα δηλαδή δεν γίνεται από αυτό να βγάλεις δηλαδή άμα. [0:22:20] Υπήρχε μόνο η ύλη. [0:22:22] Και πας. [0:22:24] Στην κοσμική ακτινοβολία η παπάθρου και χρησιμοποιήσεις μοντέλα μόνο με ύλη. Δεν θα έχεις το σύμπαν που βλέπεις τώρα ωραία. [0:22:34] Λοιπόν, μετά υπάρχει ένα άλλο μαρέσει κιόλας. Αυτό γιατί είναι σφαίρα στη θεωρία της. [0:22:44] Των modified βαρυτήτων γιατί είναι το cluster; Τα χώνεις τα σήμερα Ε σε τέτοιες αυτό ήτανε τέτοιο. [0:22:54] Είναι το λοιπόν υπάρχει αυτό το σμήνο στο Balet Cluster; Η σφαίρα Ballet custer λοιπόν, στο οποίο αυτό Θυμάμαι. Ναι όταν είχε βγει ήτανε, γιατί είναι και οπτικά πολύ εντυπωσιακό. Το αυτό είναι 2 γαλαξιών που συγκρούστηκαν ωραία. Τι σημαίνει αυτό; Ότι πέρασε πραγματικά το ένα μέσα απτο άλλο γιατί αυτό συμβαίνει είναι πολύ μεγάλος. Ο χώρος είναι πολύ κενός για να συμβεί κάτι. [0:23:19] Λοιπόν και εδώ και εδώ πέρα είναι το σημείο κλειδί. [0:23:25] Τα αστέρια και οι γαλαξίες επειδή είναι. [0:23:29] Πολύ κενή. [0:23:31] Πέρασαν το ένα μέσα απτο άλλο και δεν συνέβη τίποτα. [0:23:35] Το αέριο όμως δηλαδή που υπάρχει υδρογόνο ενδιάμεσα. Αυτό είναι πολύ πυκνό και αυτό συγκρούστηκε και θερμάνθηκε. Και εσύ βλέπεις φωτογραφίες που είναι οι γαλαξίες δεξιά και αριστερά και στη μέση βλέπεις θερμό αέριο. [0:23:55] Και εδώ είναι το σημείο κλειδί. [0:23:58] Αν ισχύει ότι ότι η βαρύτητα και η γενική σχετικότητα είναι λάθος και χρειάζεται αλλαγές. [0:24:08] Σημαίνει ότι εκεί που έχεις την περισσότερη μάζα θα είναι ας το πούμε και το κέντρο βάρους του συστήματος, ωραία δηλαδή στο θερμό αέριο που είναι τάξεις μεγέθους περισσότερο από ότι τα αστέρια στους γαλαξίες. [0:24:27] Ωραία, άρα περιμένεις ότι στο κέντρο τις φωτογραφίες ας το πούμε εκεί που είναι το θερμό αερίων να είναι το κέντρο βάρους, χρησιμοποιώντας όμως. [0:24:36] Από μέσο βαρητικών φακών, δηλαδή βλέπεις πως επηρεάζει το background το σμήνος; [0:24:45] Μετράμε ότι οι περισσότεροι μάζα είναι εκεί που είναι οι γαλαξίες και όχι εκεί που είναι το αέριο, άρα σημαίνει ότι υπάρχει περισσότερη ύλη. [0:24:57] Και είναι στους γαλαξίες, όπως και περιμένεις με τη θεωρία της σκοτεινής ύλης ότι κατά κάποιο τρόπο λειτουργεί σαν κουκούλι γύρω από τους γαλαξίες. [0:25:08] Θα το ξαναπώ λίγο αυτό το ίδιο θα πω να το ξαναπώ για να το κατανοήσουμε λίγο ότι υπολογίζουν ουσιαστικά τη μάζα με 2 διαφορετικούς τρόπους. Το ένα είναι. [0:25:19] Με τη σύγκρουση των του υδρογόνου που παράγει ακτίνες Χ και παράγει και οπτικό, το βλέπεις, είναι τηλεσκόπιο τα παρατηρήσεις αυτά και βγάζεις μία μάζα που είναι λίγο πολύ εκεί που είναι και τα αστέρια, ας πούμε. [0:25:32] Και μετά χωριστά υπολογίζει τη μάζα, κοιτάς μόνο το βαρυτικό φακό. [0:25:39] Ειδοποιός διαφορά είναι ότι τα φαινόμενα του βαρυτικού φακού είναι γενικότερο φως, είναι μόνο βαρυτικά. [0:25:50] Είναι συνολικά η μάζα, δηλαδή πιάνει και τις οποιαδήποτε σκωτική σκοτεινή ύλη μέσα και αυτό το βγάζει παραπάνω έξτρα και στην περίπτωση του Bullet Cluster είναι και η διανομή. Είναι πολύ διαφορετική. Ναι δηλαδή στη φωτογραφία βλέπεις εδώ είναι. [0:26:10] Που λέει ότι πρέπει να είναι η μάζα, όπως λέει ο βαρτικός φακός και κάπου δίπλα είναι η μάζα με τα αστέρια. Ας πούμε και αυτά δεν ήτανε. Δεν συμφωνούσανε. [0:26:20] Αυτό ήταν πολύ καλό παράδειγμα το. [0:26:24] Και και έχω κι άλλα 2 παραδείγματα που είναι πιο πρόσφατα γιατί είναι λίγο Legacy είναι λίγο Legacy αυτά τα 2 παραδείγματα. [0:26:34] Το θυμάμαι ήμουνα νομίζω στο μεταπτυχιακό. Τότε τον είχε βγει αυτό και είχε γίνει ξυλο viral. Είναι για ένα γαλαξία το engc 10 52 DF 2. [0:26:48] Λοιπόν που είναι ένας κλασική κάθε γαλαξίας. Τώρα ωραίο μακετικό όνομα. Εντάξει λοιπόν. [0:26:58] Λοιπόν, τι συμβαίνει με το συγκεκριμένο; Υπάρχει ένας γαλαξίας στο 10, 52 που ήσουν κανονικός Ωραία, όπως είναι και ο δικός μας. Ας το πούμε κανονικός γαλαξίας και έχει και παρατηρήσαν ότι δίπλα υπάρχει ένας έτσι δορυφόρος γαλαξίας. [0:27:14] Που αυτός πήρε το extra το DF 2. [0:27:19] Ο οποίος αυτός έχει την. [0:27:23] Την το χαρακτηριστικό ότι είναι πολύ αραός, δηλαδή σκεφτείτε ότι αν έπιανε τον χώρο που πιάνει ο δικός μας γαλαξίας θα είχε το 1% των αστεριών που έχει, δηλαδή είναι στα αγγλικά είναι die Fuse, είναι ο όρος δηλαδή είναι έτσι; [0:27:41] [0:27:43] Λοιπόν και θα μου πεις ωραία και τι σημαίνει αυτό; [0:27:46] Μετρήσανε τις ταχύτητες από αστέρια από αυτό τον πολύ αραίο γαλαξία. Θα τον λέω DF 2 για να ξεμπερδεύουμε και τι παρατηρήσανε; [0:27:57] Ότι τα αστέρια που είναι πιο μακριά από το κέντρο κινούνται σημαντικά πιο αργά. [0:28:05] Από ότι αυτά που είναι στο κέντρο και μάλιστα υπάρχει και ένα χαρακτηριστικό διάγραμμα που δείχνει στον άξονα των Χ την απόσταση και στον άξονα την ταχύτητα. [0:28:18] Και βάζεις κι άλλους γαλαξίες πάνω σαυτό το διάγραμμα και βάζεις και αυτόν. Τώρα έχουνε βγει κι άλλοι παρόμοι, αλλά αυτός ήταν ο πρώτος τότε και αυτός πέφτει σε αυτό το διάγραμμα στο στην περιοχή ας το πούμε του διαγράμματος που έχεις γαλαξίες που δεν πρέπει να έχουν καθόλου σκοτεινή ύλη, δηλαδή αυτός ο γαλαξίας είναι σαν να μην έχει δηλαδή τα αστέρια κινούνται σαν να μην υπάρχει καθόλου σκοτεινή ύλη. [0:28:45] Ο κ. Γιατί αυτό τέλεια είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι υπάρχει σκοτεινή ύλη. [0:28:49] Γιατί αν ίσχυε ότι απλά η βαρύτητα λειτουργεί διαφορετικά; Δεν υπάρχει λόγος σε αυτόν. Αυτός ο γαλαξίας να συμπεριφέρεται διαφορετικά από τους άλλους. Γιατί θεωρείται και για αυτόν άρα το γεγονός ότι σε αυτόν; [0:29:05] Λειτουργεί διαφορετικά, σημαίνει ότι υπάρχει κάποιο χαρακτηριστικό που είναι η σκοτεινή ύλη που είτε έχεις είτε δεν έχεις και η γενική σχετικότητα λειτουργεί τέλεια και απλά ο συγκεκριμένος δεν έχει σκοτεινή ύλη. Για αυτό τα αστέρια λειτουργούν σαν να μην έχει σκοτεινή ύλη, χωρίς να παραβιάζονται κάτι, ενώ άλλοι που έχουν περισσότερη σκοτεινή ύλη. [0:29:25] Τα αστερία κινούνται διαφορετικά. [0:29:28] Λοιπόν και υπάρχει και μετά και μία και ένα και μία άλλη. Έτσι μελέτη που ήτανε σχετικά πρόσφατη αυτή δηλαδή. [0:29:36] Παίζανε από πέρσι κάτι του 22. Δεν θυμάμαι και το 23 που μελέτησαν ήταν μία μελέτη με διπλά συστήματα αστέρων από το είναι ένα τηλεσκόπιο στο διάστημα που. [0:29:55] Παίρνει φωτογραφίες από τα κοντινά αστέρια γύρω μας. [0:30:00] Αλλά μετράει και τις ταχύτητες και το φάσμα και το φάσμα τους και το φως τους και όλα αυτά τις λεπτομέρειες και αυτό έχει βρει πολλά. [0:30:13] Διπλά συστήματα γενικότερα, να ξέρετε όλοι. [0:30:17] Ο πιο καλός τρόπος να υπολογίσεις μάζες στην αστροφυσική είναι όταν έχεις. [0:30:23] Διπλά συστήματα ότι είναι αυτά είτε είναι γαλαξίες είτε είναι αστέρια, γιατί τις αλληλεπιδράσεις μπορείς να μετρήσεις ακριβώς τις μάζες λοιπόν. [0:30:35] Και υπάρχει μία μελέτη που έγινε που μελετήσανε αρκετά διπλά συστήματα που ξέραν ακριβώς τις ταχύτητες. [0:30:42] Και τις μάζες και κάναν ένα τεστ και σου λέει ότι ξέρεις κάτι; Αν η βαρύτητα δεν είναι αυτή όπως είναι η θεωρία άλφα, ξέρω γω του Νεύτωνα. [0:30:54] Αλλά ισχύει μία άλλη βαρύτητα που είναι η θεωρία βήτα ωραία που έχει άλλα χαρακτηριστικά πως θα έπρεπε να κινούνται τα δίπλα συστήματα και μετά συγκρίνεις αυτά. [0:31:06] Και. [0:31:10] Τώρα αυτό που θα πω ίσως είναι λίγο πολύ τεχνικό, αλλά μπορείς να χρησιμοποιήσεις στατιστικές μεθόδους που χρησιμοποίησαν βασικά but analysis. Εντάξει, εντάξει, θα πω πολύ απλά ότι. [0:31:23] Αποδεικνύουν. [0:31:25] Ότι τα αποτελέσματα που παρατηρείς. [0:31:31] Είναι σχεδόν απίθανο. [0:31:34] Να μην. [0:31:38] Είναι να μην έχουν παρατηρηθεί. [0:31:41] Και να μην έχουν δημιουργηθεί. [0:31:43] Από τη θεωρία που κάνει στο τεστ, δηλαδή τη γενική σχετικότητα, δηλαδή ναι, ναι, είναι απίθανο να έχουν δημιουργηθεί με modified βαρύτητα. Να το πω πολύ απλά μάλιστα είναι δηλαδή είναι ένα στατιστικό. [0:32:04] Εργαλείο που σου δείχνει αν αυτό που. [0:32:08] Βάζεις σαν τεστ, είναι πιθανό να σου κάνει reproduce να σου αναπαράγει, θα παρατηρήσουμε αποτελέσματα. [0:32:17] Και δείχνουν σε αυτό το τέλος πάντων ότι. [0:32:21] Είναι Τύπο 99 τα 100 99,999, τα 100 είναι η βαρύτητα που ξέρουμε και η γενική σχετικότητα που ξέρουμε που έχει φτιάξει αυτά τα αποτελέσματα. Δηλαδή δεν γίνεται να έχουνε δημιουργηθεί από κάποιο άλλη θεωρία. Εντάξει, προφανώς αυτό έχει σημασία. Ποιο είναι το δείγμα αν είναι σωστές συμμετρήσεις, Πώς ακριβείς είναι και λοιπά αλλά. [0:32:41] Είναι πολλά τα χτυπήματα προς τις. [0:32:45] Modified βαρύτες. [0:32:47] Λοιπόν. [0:32:50] Να πάμε τώρα λίγο έτσι για να μην σίγουρα πήρε περισσότερο χρόνο αυτό το κομμάτι με τον dark matter γιατί ξέρουμε και περισσότερα, αλλά θέλω έτσι λίγο να κλείσω με το τι ξέρουμε τι μπορεί να είναι και λοιπά. [0:33:04] Λοιπόν κάποιος σωμαίδιο, κάτι Η πρώτη θεωρία ήταν η μην ήτανε πράγματα κανονικής ύλης που απλά δεν τα βλέπουμε έτσι. Αυτό ήταν η πρώτη ιδέα γιατί υπάρχουν δηλαδή μαύρες τρύπες που άμα π χ δεν ήταν η μαύρη τρύπα να τρώει υλικό γύρω γύρω όπως βλέπουμε εκεί. [0:33:21] Στα στους ενεργούς γαλαξίες και λοιπά δεν είναι ακτινοβολεί απλά ένα μαύρο πράγμα που κάπου είναι. [0:33:28] Να πω εδώ ότι αυτό με το πώς κανονική υπάρχει, είναι συνδεδεμένο και με τη θεωρία του big bang γενικότερα και η οποία είναι. [0:33:41] 100 τα 100 κατανοητή, ας πούμε. [0:33:46] Η οποία λέει ότι υπήρχαν απτο αρχικό σύμπαν και σε πόσα πρωτόνια και πόσα μετρόνια; [0:33:53] Νομίζω στην αρχή. [0:33:56] Ένα νετρόνιο και 7 πρωτόνια. [0:33:59] Λέμε τώρα στο Bing Bank και. [0:34:04] Απαυτό γίνονται. [0:34:07] Υπολογισμοί για το πόσο όταν συντήθηκαν αυτά στο Bing Bank που έγινε κάποιο έγινε ήλιο και κάποιο έγινε. [0:34:17] Υδρογόνο. [0:34:19] Και ίσως θυμούνται ακροατές ότι στο big bang έγινε μόνο αυτά τα 2 βασικά, το ήλιο και το υδρογόνο. Όλα τα υπόλοιπα, τα πιο βαριά στοιχεία γίνονται μετά σε άστρα και τα λοιπά. [0:34:32] Σούπερ μά. [0:34:34] Απτο θέμα είναι σήμερα αν κοιτάξεις ας πούμε το σύμπαν γενικότερα θα βρεις την ίδια αναλογία, ότι δηλαδή το υδρογόνο και το ήλιο που δημιουργήθηκε στο Bing Bank, όπως και Θαπρεπε, υπάρχει ακόμα και σήμερα στο σύμπαν, το οποίο επιβεβαιώνει. [0:34:53] Τη θεωρία του bing bang, το οποίο βάζει όριο ας πούμε στο πώς η ύλη υπάρχει δηλαδή. [0:35:01] Αν για κάποιο λόγο υπήρχε κρυφή, τότε θαταν όλο το μοντέλο της μεγάλης έκρηξης, λάθος το οποίο δεν παίζει αυτή τη στιγμή. [0:35:11] Κάπως έτσι είναι απλά αυτό που ήθελα να πω εγώ είναι ότι υπάρχουνε πράγματα που είναι σκοτεινά. Ας το πούμε δηλαδή το ένα είναι αυτό. Οι μαύρες τρύπες δηλαδή να είναι ξέμπαρκες και υπάρχουνε. [0:35:26] Να είναι. [0:35:29] Αποτυχημένα αστέρια ή πολύ μεγάλοι πλανήτες, δηλαδή πράγματα που δεν ακτινοβολούν και δεν μπόρεσαν ποτέ να γίνουν αστέρια και απλά ήτανε κάποια έτσι συγκεντρώσεις ύλης που δεν έγιναν ποτέ αστέρια και λοιπά. [0:35:44] Αυτά λίγο πολύ έχουνε. [0:35:48] Τα ταχουμε ξεκόψει γιατί έχουνε γίνει διάφορες παρατηρήσεις, δηλαδή έχουμε βρει μαύρες τρύπες των γαλαξία, το δικό μας που είναι ξέμπαρκες με αυτό με τους βαρυτικούς φακούς και δεν είναι τόσες, δεν είναι τόσες πολλές ούτε τόσο μεγάλη μάζα για να καλύψεις τη σκοτεινή ύλη. [0:36:13] Οπότε είναι σχεδόν απίθανο να είναι κανονικά πράγματα κανονικοί ύλη που απλά. [0:36:19] Δεν ακτινοβολεί για αυτό, οπότε πάμε στο ότι καταλήγουμε στο τι πρέπει να είναι κάτι καινούργιο η σκοτεινή ύλη και. [0:36:30] Ξέρουμε το εξής ότι πρέπει να είναι κάτι που να είναι να μην ακτινοβολεί να μην αλληλεπιδρά με το με. [0:36:39] Τον την ηλεκτρομαγνητική έτσι δύναμη, Ωραία το ένα αυτό. [0:36:45] Ξέρουμε επίσης ότι πρέπει να είναι κάτι που να μην κινείται πάρα πολύ γρήγορα για εξού και το και γιατί αυτό για το λόγο τι βλέπουμε ότι συγκεντρώνεται γύρω από τους γαλαξίες; [0:37:00] Άμα ήταν κάτι που ήταν η πολυ θερμό, δηλαδή είχε η πολιτική κινητική τότε από θα έφευγε. [0:37:07] Είναι και ένας λόγος που ήτανε 3 δεν μπορούν να είναι σκοτεινή ύλη γιατί δεν μπορούμε να τα πιάσουμε τα νετρίνα, πόσο μάλλον να κάτσουνε σε ένα γαλαξία. [0:37:17] Λοιπόν. [0:37:19] Οπότε θέλουμε να κινούνται και αργά. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν κάποιες θεωρίες που δεν είναι απαραίτητα. Μπορεί να είναι και warm dark matter, μπορεί να είναι και συνδυασμός γιατί είναι κάποια άλλα φαινόμενα που θες λίγο σε αυτά. [0:37:34] Λοιπόν και προφανώς να είναι γεμάτο το σύμπαν από αυτό το πράγμα, οπότε εδώ είναι και ένα καλό σημείο να θεωρείς ότι θα μπορούσα να ήταν κάτι που να δημιουργήθηκε με το Big Bank και μετά να μην. [0:37:48] Αλληλεπ. [0:37:50] Να μην αλληλεπίδραση, αλληλεπίδραση, ναι, ναι πολύ στην αρχή και ξέμεινε να το πω έτσι για αυτό θες και να μην αλληλεπιδρά και με τον εαυτό του πολύ εξού και θα δούμε στην προθερία που είναι τα wins που τα δεν είναι κάποιος σωματίδιο. Το winmp είναι ακρωνύμιο. [0:38:13] [0:38:15] Interacting massive Participle. Αυτό δηλαδή είναι οτιδήποτε είναι δεν αλληλεπιδρά πολύ και έχει πολλή μάζα για να μπορεί να είναι σκοτεινή ύλη. Ανήκει στην κατηγορία των wims. [0:38:28] Τώρα τα wins τι μπορεί να είναι απότι Είδα; [0:38:33] Όταν προσπαθούνε να από την πλευρά της των στοιχειωδών σωματιδίων. [0:38:40] Το που να κοιτάξουνε; [0:38:42] Οι θεωρίες είναι ότι. [0:38:47] Επειδή. [0:38:49] Κανείς; [0:38:51] Όλες αυτές τις παραμέτρους που έχει μόνο και μόνο να μην πετάξει έξω τον ηλεκτροματισμό. Σχεδόν τα μισά σωματίδια του τα διώχνεις εν ο λυγισμένη μένει βασικά μένει σαν το πρωτόνιο. Ας πούμε, ξέρεις, έχει μάζα. Ίσως είναι πολύ μεγάλο για να μιλήσουμε για κουαρκ αλλά και με άλλες δυνάμεις, όχι μόνο με τη βαρύτητα και τα περισσότερα σωματίδια. Είναι έτσι λοιπόν τα μόνο που έχουμε είναι τα νετρίνα. [0:39:19] Το μποζόνι το ζεντ που είναι ουδέτερο. [0:39:23] Και το και το τα μόνα αερο σωματίδια που έχουμε που μπορούν να καλύψουνε αυτά τα ανετίνα δεν μπορεί να είναι γιατί όπως είπα πρώτα από όλα τρέχουνε, αλλά επίσης επειδή τα ανετίνα δημιουργούνται πακέτο με κάποιο λεπτό όνειρο δηλαδή ηλεκτριο μειώνεται τ θα το είχαμε βρει δηλαδή γιατί δεν γίνεται; Γιατί δεν άμα είχαμε από το πουθενά είναι τρίνα στους επιταχυτές. Τότε θα λέγαμε πως δημιουργούνται από κάποιο άλλο ΠΙ χιμάτι αλλά δεν ισχύει. [0:39:55] Δηλαδή βλέπουμε το counterpart. [0:39:59] Ξέρουμε ότι δεν είναι αυτά. [0:40:00] Λοιπόν, οπότε. [0:40:04] Για άλλους λόγους που δεν μπορώ να εξηγήσω τώρα αυτή τη στιγμή το ζεντ δεν μπορεί να είναι. [0:40:11] Και καταλήγουμε ότι. [0:40:15] Η έρευνα κινείται στο μήπως από το Μποζνιο μπορούμε να μπορεί να κάνει αυτό που λέμε, δηλαδή να διασπαστεί και με κάποια πιθανότητα να διασπάται σε σωματίδια σκοτεινής ενέργειας. Θες πάρα πολύ υψηλές ενέργειες για να το δεις αυτό και για αυτό είσαι ακόμα δεν το έχουμε δει, αλλά σου λέω ότι στο Big Bank είχες αρκετή οπότε θα μπορούσες να τοτέχεις τότε. [0:40:45] Ξέμεινε αυτά μάλιστα. [0:40:47] Και υπάρχει κι άλλη μία κατηγορία σωματιδίων που είναι τα actions, τα οποία και αυτά είναι θεωρητικά φουλ λοιπόν αυτά βασικά. Η αλήθεια είναι ότι έρχονται από την πόρτα γιατί έχουνε δημιουργηθεί για να λύνουν ένα άλλο πρόβλημα στη φυσική στοιχείων των σωματιδίων που σχετίζεται με την ισχυρή αλληλεπίδραση. [0:41:11] Και. [0:41:14] Την αστεροί πυρηνική δύναμη ισχυρής, ισχυρή πυρηνική δύναμη. Ναι που. [0:41:22] Περιγράφεται από τη θεωρία που λέγεται. [0:41:25] Κβαντική, χρωμοδυναμική. [0:41:28] Η οποία αυτή η θεωρία το QCD περιγράφει το πόση αλληλεπίδουν πχ. Τα quarks και μετά γλώνια. Και όλα αυτά, τέλος πάντων εκεί πέρα υπάρχει ένα πρόβλημα που είναι τέλος πάντων, μία συμμετρία που αν παραβιάζεται ή δεν παραβιάζεται και λοιπά. [0:41:43] Που πρέπει να παραβιάζεται αυτή η θησιμετρία παραβιάζεται στην ασθενή αλληλεπίδραση. [0:41:49] Δεν ξέρουμε για ποιο λόγο. [0:41:54] Πρέπει να παραβιάζεται και στην ισχυρή. [0:41:57] Αλλά δεν έχουμε δει πως ακόμα και θα σου πω γιατί; Επειδή το κοίταξα λίγο. [0:42:04] Δεν είμαι ειδικός σαυτά, αλλά αν δεν παραβιαζόταν τότε π χ. Το νετρόνιο θα είχε ηλεκτρικό φορρτίο διπόλου γιατί δεν είναι ισόκατανεμημένα τα θα έπρεπε να έχει όπως είναι π χ. Το μόριο του νερού που είναι ουδέτερο, αλλά έχει πεδίο διπόλου. [0:42:25] Αλλά έχει ηλεκτρικό φορτίου γιατί έχει ναι, αλλά δεν το εμφανίζουν αυτό τα νετρόνε τα έχουμε μετρήσει πάρα πολύ προσοχή και δεν εμφανίζουν κάποιο ηλεκτρικό πεδίο και. [0:42:35] Ο λόγος είναι ότι θα πρέπει οπωσδήποτε να παραβιάζεται μία συγκεκριμένη συμμετρία. Δεν έχει σημασία. Τέλος πάντων, υπάρχουν θεωρίες που λένε πως μπορεί να παραβιάζεται αυτή η συμμετρία και αν αυτές θεωρήσεις είναι σωστές, τότε εν δυνάμει μπορείς να έχεις ένα έξτρα σωματίδιο. [0:42:52] Που θα μπορούσε όντως να δημιουργηθεί στο big bang και κατ επέκταση να πεις Α Μήπως είναι αυτό που είναι και το dark matter; Πολλά Αν ακούω πολλά πολλά και αν ναι πολλά γιαυτό είναι, δεν ξέρουμε τίποτα. Αυτό είναι η θεωρία με τα action από το παράθυρο. Μάλιστα λοιπόν. [0:43:13] Αυτά είναι ο dermatter, δηλαδή είμαστε πολύ σίγουροι ότι δεν είναι λάθος η θεωρία της βαρύτητας που έχουμε και της γενικής ειδικότητα. Είμαστε πολύ σίγουροι για αυτό. [0:43:22] Και ψάχνουμε κάποιους σωματήτριους που να μην αλληλεπιδρά με ηλεκτροματισμό και λοιπά και πιθανολογούμε ότι ίσως μέσα από τον κάπου από κει πέρα να. [0:43:35] Να βρεθεί κάτι αυτό; [0:43:39] Και μπορείς να πεις για το dark chinese might Drol πράγμα ναι, σκοτεινή είναι. [0:43:49] Έχει παρόμοιο όνομα, αλλά είναι καμία σχέση, ας πούμε, δηλαδή θα μπορούσαν και δικό του επεισόδιο. Ξέρεις το κανονικά απλώς τα γκρουπάρουν μαζί. [0:43:59] Πολύ συχνά συνθετικού το Dark ναι ναι, αλλά νομίζω δεν θα έπρεπε γιατί είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα. [0:44:10] Επίσης, είναι πολύ πιο αδύναμο. [0:44:15] Δηλαδή η σκοτεινή ας πούμε, είναι κάποια που υπάρχει στο σύμπαν και για να για το πόσοι είναι αυτοί, ξέρεις αν πάρεις όλη τη σκοτεινή αυτή τη στιγμή σε όλο το σύμπαν είναι περίπου όσο ηλεκτρική καίει ένα άτομο σε μία μέρα. [0:44:33] Ξέρεις κάποια και κάποιες κιλοβατώρες, ας πούμε, χοντρικά. [0:44:40] Δηλαδή αυτό σε επίπεδο Φαντάσου ένα ξέρεις να ανάψω θερμοσίφω, ας πούμε ξέρεις δύο 3 ώρες που καίει κάποιος κιλοβατώρες πάρτα αυτό και διανέμεισέ το σε όλο το σύμπαν. Ας πούμε, τόση είναι η σκοτεινή [0:44:56] Είναι κάτι πολύ πολύ αδύναμο. [0:45:00] Και για αυτό πήρε χρόνο να τα ξανακαλύφθηκε πριν 25 χρόνια. [0:45:06] Υπάρχουν 3 διαφορετικές αποδείξεις βασικά μετρήσεις ανεξάρτητες να πούμε για την μεταξύ τους. Ξέρω γω για ποιο λόγο α μέσω των αποδείξεων θα πεις για ποιο λόγο χρειάζεται κιόλας να υπάρχει. [0:45:19] Εντάξει; [0:45:21] Ουσιαστικά η ιστορία ξεκίνησε, εντάξει είχε αποδείξει ο χάμπλ ότι το το σύμπαν διαστέλλεται. Είχε γίνει το Bing Bank. Αυτό είναι δεκαετία του 20. [0:45:31] Ουσιαστικά. [0:45:34] Ο hublic είχε και τάξη σε κοντινά στο σύμπαν, ας πούμε, χρησιμοποίησε αυτές τις. [0:45:42] 100 χρόνια από το Hubble. [0:45:46] Πάνε και σχεδόν 100 χρόνια από τότε είναι και τα δεδομένα, οπότε κάποιοι πήραν αυτό και λέει ο κ. Ας μετρήσουμε τώρα και παραέξω σε όλο το σύμπαν, ας πούμε, να δούμε αν συμφωνεί με το πόσο συμφωνεί με το με τη μέτρηση του Hubble 2 Hable βρήκε ότι η κοντινή γαλαξίες απομακρύνονται σχετικά γρήγορα κινούνται. [0:46:09] Και υπήρχαν διάφορες ομάδες που ουσιαστικά προσπαθήσαν να κάνουν το ίδιο, αλλά σε όλο το σύμπαν. [0:46:16] Για να το μετρήσουν αυτό δεν χρησιμοποιήσανε. [0:46:19] Οι κηφίδες ήταν αυτά τα αστέρια που είχε βρει χρησιμοποιούσε δεν ήταν ο hubble. Βασικά ήταν αυτή. [0:46:27] Η η τύπισσα που είχαμε κάνει και επεισόδιο και δεν θυμάμαι τώρα το όνομά της. Το τουμετρήσει ντροπή στο ναι Μωρέ που έκανε τα μαθηματικά. Ναι ναι μία θα τη βρω τώρα γιατί η ως εγώ είναι αυτό που το έχεις εδώ πέρα μπροστά στο. [0:46:48] Νομίζω λεγόταν. [0:46:52] Βλέπεις και εγώ, οπότε φτεριέτα νομίζω λεγόταν ναι ενεργέτα live level δεν είναι τόσο άσχετο κάθιμο, κάτι το εριέττο εδώ κάτι Μουλεγε ναι αυτή χρησιμοποίησε τις κηφίδες όπου είναι αστέρια, τα οποία η ένταση τους. [0:47:11] Πάλλονταν και το πώς πάλλονταν να αποσβίνουνε εξαρτάται από την έντασή τους, οπότε κοιτούζαν πόσο λίγο αναβοσβήνανε και αυτό ξέρεις τι ένταση πρέπει να έχουνε; [0:47:23] Και άμα ξέρεις την ένταση τότε αν κάποια το βλέπεις εσύ από το τηλεσκόπιο σου και πιο σκούρο ή πιο δυνατό σημαίνει ότι είναι πιο μακριά, κάτι πιο μία κηφίδα. Ας πούμε συγκεκριμένης έντασης που είναι πιο. [0:47:42] Μετά για να μελετήσουμε σε όλο το σύμπαν, χρησιμοποιούμε κάτι μια εντελώς διαφορετική. Αυτά τα τύπου ένα άλφα. [0:47:52] Το οποίο. [0:47:56] Έχει ενδιαφέρον λίγο γιατί αυτά είναι; Ξέρεις αυτά είναι όταν έχεις ένα stera ne τρων και έχεις ένα αστέρι γύρω από τον Τύπα, ένα λευκό Νάνο λάθος λευκό νάνος να έχεις. [0:48:14] Και ένα αστέρι από δίπλα που. [0:48:19] Και ο Λευκός νάνος τραβάει υλικό αμέσως την ατμόσφαιρα του του Αστέρα. [0:48:25] Και. [0:48:27] Γεμίζει, γεμίζει, φορτώνει μάζα ο λευκός αστέρας και υπάρχει ένα όριο στο οποίο θα κάνει Μπαμ και θα σκάσει. Και επειδή είναι πολύ συγκεκριμένο το όριο αυτό στο οποίο θα σκάσει. [0:48:39] Ξέρεις ακριβώς. [0:48:42] Με πόση μάζα θα σκάσει άρα; [0:48:46] Ξέρεις πόσο φως θα βγάλει; [0:48:49] Και είναι η ίδια λογική μετά από κει και πέρα που είπες εσύ, δηλαδή ξέρεις πόσο θα πόσο λάμπει ένα supernova τύπου ένα άλφα. [0:48:57] Άμα πάει, είναι πιο μακριά, σημαίνει ότι θα το δεις πιο αχνό να το πω έτσι τα ξέρεις. Γιώργο ωραία περνάς το τεστ στο. [0:49:06] Πάρτο το διδακτορικό, εντάξει το. [0:49:09] 2 μόνο επιπλέον πληροφορίες για αυτό το ένα είναι ότι. [0:49:14] Μαζεύουνε μάζα όπως είπες, αλλά υπάρχει ένα όριο που λόγω της βαρύτητας συμπυκνώνεται. [0:49:23] Αλλά αυτή η κανονική μάζα υπάρχει. Αυτά δεν μπορεί να συμπυκνωθεί πιο πολύ από μόνο του από μόνο του. [0:49:30] Και όπως μαζεύει πιο πολύ βαρύτητα, τότε τα πρωτόνια και τα ηλεκτρόνια μάλλον μετατρέπονται σε νετρόνια και γιαυτό γίνεται ο αστέρας και σε αυτή τη φάση γίνεται από κάτι μέγεθος της γης. Ας πούμε, σε μέγεθος του Λονδίνου. [0:49:50] Σε όγκο και ανατινάζεται το το περίβλημα, αλλά επειδή αυτό το όριο είναι εκβατομηχανικό, ας πούμε το. [0:50:00] Ως ηλεκτρόνια είναι όλα τα ίδια, αυτό είναι το σημείο κλειδί. [0:50:04] Οπότε όταν το μετρήσανε αυτό και το κάνανε πιλότ σε σχέση με την απόσταση στο σύμπαντος που όπως το. [0:50:16] Όσο πιο μακριά κοιτάς το σύμπαν, ξέρεις τόσο πιο παλιά κοιτάς το χρόνο. Είδαν ότι. [0:50:23] Αυτή η διαστολή του σύμπαντος ουσιαστικά αυξάνει δηλαδή ο ρυθμός που μεγαλώνει το σύμπαν δεν ήτανε ο ίδιος παλιά ήτανε πιο αργά, δηλαδή όταν κοιτάς τα πιο μακριά αστέρια ήτανε λίγο πιο αργά. Το πόσο αυξάνεται η απόσταση και όσο κοιτάς τα πιο κοντινά είναι όλο πιο γρήγορο, οπότε η διαστολή του σύμπαντος. [0:50:48] Επιταχύνεται. [0:50:49] Ενώ μέχρι τότε που βγήκε αυτό το 98. [0:50:53] Περίμενε κανείς ότι εντάξει επειδή έχεις κάποια μάζα, ας πούμε, έγινε μία έκρηξη, αλλά θα στα θα φρενάρει κάποια στιγμή ναι, λόγω της βαρύτητας, επειδή ξέρουμε ότι. [0:51:06] Η βαρύτητα ελκεί το μετρέσαν αυτό με supernova 2 διαφορετικά γκρουπ και οι οποίοι πήραν και το Νόμπελ το 2011 με λίγα χρόνια μετά και τώρα είναι αποδεκτό ότι. [0:51:24] Όντως, η διαστολή του σύμπαντος επιταχύνεται, δηλαδή όχι μόνο μεγαλώνει, αλλά κάθε χρόνος που περνάει μεγαλώνει ακόμα πιο γρήγορα. [0:51:35] Αυτό μετά επιβεβαιώθηκε και με 2 άλλες ανεξάρτητες μετρήσεις. [0:51:43] Η μία έχει να κάνει με το με την κατανομή των γαλαξιών των γαλαξιών στο σύμπαν. [0:51:51] Όπου έχουμε αναφέρει και σε αυτό το podcast για διάφορες αποστολές που κοιτάνε και πιο πρόσφατα είπαμε το των ευκλείδη. Οι πιο γνωστοί που πήγαν και αυτοί το Νόμπελ ήταν αυτό το slow. [0:52:06] Που δεκαετία του 2000 έκανε κατάνομή των Γαλαξιών. [0:52:12] Χαρτογράφηση μάλλον. [0:52:15] Και ιδέα εκεί είναι ότι. [0:52:20] Η κατανομή των γαλαξίων στο σύμπαν δεν είναι ομοιόμορφη, αλλά είναι. [0:52:30] Σε class σε class, δηλαδή υπάρχουνε σημεία που έχει πιο πολλά. [0:52:34] Και υπάρχει μια στάνταρ απόσταση που είναι περίπου 500 εκατομμύρια έτη φωτός, δηλαδή αν βγάλεις μια φωτογραφία, το σύμπαν και τις γαλαξίας έχεις πολλά κενά που είναι μία περίοδος περίπου 500 εκατομμύρια. [0:52:50] Έτη φωτός. [0:52:53] Και αυτό είναι επειδή όταν έγινε το big bang, ας πούμε, υπήρχε από τότε αυτή η κατανομή που μέχρι τώρα απλώς. [0:53:05] Μεγαλώνει. [0:53:06] Οπότε με αυτό το πράγμα το πόσο έχουνε μεγαλώσει μπορείς να δεις ακριβώς αυτό. [0:53:17] Με βάση την απόσταση, πόσο μακριά είναι πόσο αυτή η απόσταση; Τα 500 εκατομμύρια έτη φωτός ξέρεις αν είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη, όσο κοιτάς πιο βαθιά και αυτή επιβεβαίωσε ότι αυτό όσο πιο βαθιά κοιτάς, ας πούμε αυτό αλλάζει και ότι η κοντινότερη γαλαξίες σαν να κινούνται πιο γρήγορα μεγαλώνει δηλαδή αυτό το άνοιγμα. [0:53:42] Περισσότερο. [0:53:44] Αυτά, ανεξάρτητα εντελώς μέθοδος, ας πούμε και γιαυτό έχει τόσες αποστολές τώρα που προσπαθούν να κοιτάξουν αυτό σε μεγάλη λεπτομέρεια. [0:53:56] Ε και το τρίτο είναι η κοσμική ακτινοβολία υποβάθμια που είπαμε που κοιτάνε αυτό το το after glob από τη μεγάλη έκρηξη. [0:54:06] Το οποίο. [0:54:11] Αυτό μας έδωσε και το την αναλογία μεταξύ κανονικής ύλης. [0:54:18] Της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας και τα ποσοστά είναι περίπου 5 τα 100. [0:54:25] Γιατί κανονική ύλη νομίζω 60 εικοσιοχτώ τα 100 για τη σκοτεινή ύλη και το υπόλοιπο 60, κάτι τα 100 για την. [0:54:38] Για τη σκοτεινή [0:54:41] Τώρα το πώς μετρήθηκε αυτό ακριβώς είναι δικό του επεισόδιο. Ίσως μπορώ να το κάνουμε, αλλά από αυτή τη μέτρηση. [0:54:52] Μάλλον έγινε κάπως ανάποδο είδαν ότι τα ξέρουμε για τη σκοτεινή. Μας έδωσε αυτό πόσο υπάρχει κανονική ύλη και σκοτεινή ύλη από τη βαρύτητα. Πώς επηρεάζει και όλο το υπόλοιπο; Ας πούμε, είναι η σκοτεινή [0:55:10] Γιατί αν δεν υπήρχε αυτό το υπόλοιπο, τότε θαπρεπε να ήτανε θα βγαίνει εντελώς διαφορετικό το σήμα. [0:55:18] Πολλές φορές συχνά ακούς αυτή η μέτρηση της κοσμικής υποβάθριο είναι πως ζυγίζεις το σύμπαν, δηλαδή πως η μάζα είναι μέσα. [0:55:29] Το σύμπαν. [0:55:31] Οπότε αυτές είναι οι 3 ενδείξεις, ξέρουμε δηλαδή με αρκετά καλή βεβαιότητα ότι. [0:55:40] Το σύμπαν όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά υπάρχει κάτι που είναι σαν να τη βαρύτητα ή στο κάνει να να μεγαλώνει ακόμα πιο γρήγορα. [0:55:52] Τώρα το τι είναι αυτό το κάτι; [0:55:57] Εντάξει στη σκοτεινή λέει υπήρχε αυτά που ανέφερες, εσύ έχουνε λίγο βάση, είναι ψιλό ρεαλιστικά, αλλά αυτό ήθελα να σου πω την [0:56:09] Υπάρχει πολύ μεγάλο χάος, δηλαδή φαντάσου στο top 3 τι μπορεί να; Αυτό είναι ότι υπάρχουνε επιπλέον διαστάσεις στο σύμπαν όπου χάνεται εκεί. Ας πούμε κάποια ή βαρύτητα και για αυτό; [0:56:25] Θα σου πω για αυτό που λες ότι στη σκοτεινή ή π χ. [0:56:30] Το να πεις Α υπάρχει ένα άλλο σωματίδιο, έχουμε βρει τόσα θαναι άλλο ένα, όπως επίσης υπάρχουνε θεωρίες, κάτι υπ συμμετριες και τέτοια ή όπως αυτό που είπα πριν με το μηχανισμό με το ΧΙ σε ότι από κει μπορεί να προέρχεται ή μετά δηλαδή. [0:56:47] Υπάρχει κάποια θεωρία που μπορείς να βρεις κάτι θεωρητικά και μπορεί αυτό να επιβεβαιωθεί και πειραματικά ή όχι; [0:56:57] Αλλά. [0:56:59] Το πλαίσιο στο οποίο κινείσαι δηλαδή το είναι okay στην για τη πρέπει να βάλεις πράγματα που δεν τα που είναι ναρκοθετημένα, δηλαδή π χ. Αρνητική μάζα δεν είναι κάτι που το καταπίνεις εύκολα. Αρνητική πίεση. [0:57:17] Και τέτοια πράγματα γιατί ξέρουμε ότι έχει υπάρχει το φορτίο θετικό και αρνικό ή με την και άλλες άλλα. Η ιδέα ότι η μάζα είναι ο μηχανισμός π χ με το που δίνουνε μάζα σε σωματίδια. Δεν υπάρχει μία της αρνητικής μάζας, δεν υπάρχει αρνητικό φορτίο μάζας. [0:57:37] Οπότε είναι. [0:57:40] Πολύ ναρκοθετημένο αυτός ο και ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της σκοτεινής ενέργειας είναι ότι. [0:57:52] Είναι ομαλή και smooth. Πώς είναι το ομοιόμορφη ομοιόμορφη με γενή; Ξέρω γω ναι στο χώρο και στο χρόνο. Δεν είναι ότι. [0:58:05] Στην μάζα ας το πούμε ναι, δεν είναι όπως η μάζα που έχεις μια απλή μορφή όταν μεγαλώσει κάτι. [0:58:14] Γίνεται πιο αραίο, κάτι όπως μεγαλώνει το σύμπαν. Η πυκνότητα αυτής της ενέργειας είναι η ίδια. Αυτό κοίταξε και εγώ τι είναι από τα πιο. Ένα βασικό παράξενο πράγμα που φαίνεται να υπάρχει. [0:58:31] Είναι ότι okay σου λέει μεγαλώνει ο χώρος. Επίσης να πούμε ότι γενικά αυτό το φαινόμενο είναι σε πολύ μεγάλες κλίμακες, δηλαδή οι γαλαξίες, οι κοντινοί ο ένας πάει πάνω στον άλλον. Πρέπει να πας σε κλίμα και σύμπαντος για να αρχίσεις να πάρετε αυτά τα φαινόμενα και φαίνεται σαν το ερώτημα είναι ξεχειλώνει ο ή γιατί υπάρχει το κλασικό το παράδειγμα με το μπαλόνι; [0:58:59] Πας σε ένα μπαλόνι, κάνεις 2 τελείως με ένα μαρκαδόρο που αυτές θεωρήσεις ότι είναι γαλαξίες. [0:59:06] Και αρχίζει και φουσκώνεις το μπαλόνι, οι γαλαξίες, οι ίδιοι δεν κινούνται απλά επειδή φουσκώνει το μπαλόνι, μεγαλώνει ο χώρος μεταξύ τους και φαίνεται σαν να απομακρύνεται ο ένας από τον άλλον. Άρα το μπαλόνι είναι στρετσάεται το ίδιο το μπαλόνι δηλαδή, τι σημαίνει θα σπάσει κάποια στιγμή το σύμπαν, αλλά φαίνεται αυτό που είπε σαν να δημιουργείται από το πουθενά. [0:59:26] Δηλαδή δεν μειώνεται η δηλαδή η σκοτεινή ανά κυβικό εκατοστό φαίνεται να είναι σταθερό, δηλαδή σαν να δημιουργείται το καινούργιο να κάνει replen της που λένε στα αγγλικά. [0:59:38] Το όπως βγαίνει ο χώρος και όσο μεγαλώνει το σύμπαν αυξάνεται η και όταν το είδε αυτό πρώτη φορά, όταν το βλέπει κανείς η απορία είναι, άρα η δεν διατηρείται στο σύμπαν; Από πού έρχεται η αρνητική πίεση; Και όλα αυτά τα όχι βέβαια διατέρησε τις ενέργειες. Είναι σε ένα κλειστό σύστημα. [1:00:00] Αλλά δεν ένα διαστελόμενο σύμπαν που δημιουργείται χώρος και μεγαλώνει. Δεν είπα δεν. [1:00:08] Μπορείς να έχεις έξτρα σε αυτό; [1:00:13] Είδα κάτι θεωρίες ότι. [1:00:19] Θα. [1:00:23] Ότι θα μπορούσε το σύμπαν στην πραγματικότητα να να παλαντώνεται. [1:00:29] Και αυτή τη στιγμή απλά στην κλίμακα την παρατηρήσιμη που έχουμε εμείς. [1:00:39] Βλέπουμε π χ. Αν σκεφτείς ότι είναι ένα ήμίνο το σύμπαν, πώς πάει ο χρόνος; Βρισκόμαστε απλά σε μία πορεία που μας αυτή τη στιγμή φαίνεται επιταχυνόμενοι και είναι expansion. Υπάρχει διαστολή επιταχυνόμενη, αλλά αυτό σε ένα ημίτατο ας το πούμε αλλάζει και απλά είναι μία φάση στη συγκεκριμένη περίοδο που. [1:01:03] Ζούμε εμείς και το βλέπουμε, αλλά είναι πολύ αυτά, είναι όλα θεωρίες πολλή. [1:01:09] Ναι, όχι να θέλει, θέλει πολλή δουλειά ακόμα και ευτυχώς υπάρχει. Έχει άπειρα πειράματα που. [1:01:20] Ξεκίνησαν τα τελευταία 5 χρόνια και την επόμενη δεκαετία που θα κοιτάνε να καταλάβουν παραπάνω πράγματα. [1:01:29] 2 από αυτά είναι εκεί σε σένα στη Χιλή. Το Dark Energy Survey, το οποίο ξεκινήσει εδώ κάποια χρόνια που κοιτάει τα super Nova. [1:01:38] Το dessing νομίζω είναι το immight στο Νο στο νότιο ουρανό εκεί και υπάρχει και θα βγει. Νομίζω του χρόνου αυτό το που το λέγανε Lard Shinopty Survey Tells Copy και μετονομάστηκε σε Vera Rubin από αυτή που μέτνησε και την στην γήλη εκεί το very rubying ναι να εκεί στη γειτονιά στο και αυτό και το και αυτά κοιτάνε να σουπερνόβα και την κατανομή των γαλαξιών και θα προσπαθήσω να βγάλουνε άκρη. [1:02:07] Και υπάρχει και το είχαμε αναφέρει και σε ένα άλλο επεισόδιο της NASA ένα τηλεσκόπιο, το Nancy Grace Roman που θα βγει το σε 5 χρόνια περίπου και το οποίο θα κοιτάει έτσι κατανομή και αυτή η γαλαξία αυτά κάνουνε mapping για να έτσι να καταλάβουμε ακριβώς πώς λειτουργεί, αλλά. [1:02:33] Έχει θέλει πολλή δουλειά αυτό και πολύ πίσω από τη θεωρία. [1:02:38] Ας πούμε λίγο καλύτερα και νομίζω είναι λίγο pandos box δηλαδή άμα κάποια στιγμή δηλαδή δεν είναι ότι θα πούμε αυτό είναι η σκοτεινερία, θα θέλει πολύ καινούργια φυσική μαζί με την σκοτεινή να έρθει πακέτο. Δηλαδή είναι λίγο σαν τι μου θυμίζει λίγο την έννοια της Κβαντομηχανικής, το πώς ήρθε τύπου Α δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι αυτό το plank της Ξέρω γω τι είναι. [1:03:07] Να το μέψει με μια θεωρία. [1:03:10] Ναι, το μέλανσα Σώμα πώς λειτουργεί Μωρέ λίγο κάτι ίσως να θέλουμε να κάνουμε εκεί στη θερμοκρασίες και τελικά το μέλλον σώμα ήρθε. [1:03:22] Ολόκληρη φυσική από την αρχή. [1:03:24] Αλλιώς δεν ξέρει, είναι το μέλαν Σώμα. Ήταν βασικό πρόβλημα στα τέλη του δέκατου, ένατου αιώνα που δεν μπόρεσε να εξηγηθεί με τη φυσική που ξέραμε ενώ π χ νεύτων ως ηλεκτροματισμός. Όλα αυτά δούλευανε πένα. [1:03:39] Το μέλλον Σώμα ήταν από αυτά που δεν ξέραμε. [1:03:42] Και χρειάστηκε εκ φωτομηχανική για να εξηγήσει ένα από τέλος πάντων τα προβλήματα. [1:03:48] Και το τελευταίο να πω ότι στο για τη σκοτεινή είναι το το State of the αυτή τη στιγμή είναι ότι κοιτάνε αυτή την επιτάχυνση. [1:03:58] Αν αυτή ήτανε σταθερή ή αν ήταν διαφορετική στις αρχές του σύμπαντος. [1:04:05] Και υπάρχουν διάφορες. [1:04:07] Υπολογισμούς, με πειράματα και τα λοιπά και αυτά θα βοηθήσουν όλα αυτά τα τηλεσκόπια ότι κατά πόσο και υπάρχουν πολλές διαφωνίες εκεί ξέρεις γίνεται σοβαρές αυτό το αν οι φυσικοί ήταν η ίδια τώρα και σε άλλη εποχή του σύμπαντος είναι γενικότερα είναι αξίωμα βασικά, δεν μπορείς να το δε το ξέρεις. [1:04:32] Αξιωμαίωμα ότι οι νόμοι και οι φυσικές σταθερές και όλα αυτά ίσχυαν παντού το ίδιο. [1:04:40] Αυτά δηλαδή δηλαδή εγώ αν ήμουνα τώρα αυτή τη στιγμή το να κάνω και λίγο καριέρα. [1:04:47] Αν ήμουνα τώρα φυσικό ξεκίναγα ή και κοίταζα τι να κάνω, δεδομένου ότι υπάρχουν τόσα από αυτά τα πειράματα; Ειδικά για τη σκοτεινή [1:04:58] Μάλλον προς τα εκεί θα πήγαινα λίγο γιατί όταν πρώτο ανακαλύφθηκε δεν υπήρχαν και τόσα πειραματικά δεδομένα. Κοίταξε θεωρίες. Είναι πάντα εύκολο, αλλά εδώ τα επόμενα 10 χρόνια θα έχει αρκετές καινούργιες μετρήσεις για να δημιουργηθούν μοντέλα και τα λοιπά. [1:05:16] Είναι καλό καλό αντικείμενο. [1:05:22] Αυτά αυτά. [1:05:27] Ανακαλύψαμε. [1:05:30] Εντάξει, εντάξει, ήταν το όπως είπαμε, ήταν και το πιο διάσημο. Ίσως το πιο, η πιο σημαντική ελλιπής γνώση που έχουμε, οπότε και λίγο παραπάνω. [1:05:44] Ήτανε. [1:05:46] Όπως είπες είναι pillar, έτσι είναι πυλώνας της της έλλειψης γνώσης. [1:05:55] Αυτά ο κ λοιπόν χαιρετούμε τώρα με την επόμενη εβδομάδα. [1:06:02] Τώρα port show, τι πώς να κάνουμε; Δεν έχουμε τίποτα 01:00 και. [1:06:17] 6 λεπτά. [1:06:17]