13x03 - Ο Άνθρωπος που Έκανε τα Πάντα Ημίτονα
13η Σεζόν ·Διάρκεια 00:49:32 · Download
Τρίτη στάση στη σεζόν των «διάσημων άσημων» και πάμε στον Joseph Fourier: ορφανός γιος ράφτη, μαθητής σε μοναστήρι, επαναστάτης που λίγο έλειψε να χάσει το κεφάλι του, και τελικά ο άνθρωπος που είπε ότι οποιαδήποτε συνάρτηση γράφεται σαν άθροισμα από ημίτονα. Από την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο και τη στήλη της Ροζέτας, μέχρι το κρύο της Γκρενόμπλ, την εξίσωση της θερμότητας και την πρώτη ιδέα για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ξεκαθαρίζουμε γιατί δεν θα υπήρχε JPEG, Spotify ή ακουστικά με noise cancelling χωρίς τον Fourier.
- Pre-show: Το Voyager 1 φτάνει μία ημέρα φωτός μακριά
- NASA Invites Media, Public to Join Voyager 1 One-Light Day Activities | NASA
- Τι κοινό έχει η Apple με τον Fourier;
- Ορφανός, μοναχός, στρατιώτης και... επαναστάτης
- Ο Ναπολέοντας, η Αίγυπτος και η στήλη της Ροζέτας
- Γκρενόμπλ, κρύο και η εξίσωση της θερμότητας
- Κάθε συνάρτηση είναι ημίτονα (και γιατί η Ακαδημία δεν το δέχτηκε)
- Από το πρίσμα του Νεύτωνα στην απροσδιοριστία του Χάιζενμπεργκ
- JPEG, Spotify, noise cancelling: ο Fourier είναι παντού
- Γιατί δεν χρειάζεται να ξαναλύσεις ποτέ μια εξίσωση;
- 1824: Η πρώτη ιδέα για το φαινόμενο του θερμοκηπίου
- Ντιρικλέ, Ρίμαν, Κέλβιν και ένα όνομα στον Πύργο του Άιφελ
- Ποιος έρχεται στο επόμενο επεισόδιο;
- Post-show: Hidden City, κυνήγι θησαυρού στους δρόμους του Λονδίνου
- Επικοινωνία
- email: hello@notatop10.fm
- Instagram: @notatop10
- Threads: @notatop10
- Bluesky: @notatop10.fm
- Web: notatop10.fm
(00:00:00) Pre-show: Το Voyager 1 μία ημέρα φωτός μακριά
(00:05:08) Intro
(00:05:22) Τι κοινό έχει η Apple με τον Fourier;
(00:07:54) Ένα όνομα που ακούς μόνο στη σχολή
(00:11:50) Ορφανός, μοναστήρι και στρατός
(00:15:00) Στην Επανάσταση (και σχεδόν στη λαιμητόμο)
(00:18:12) Με τον Ναπολέοντα στην Αίγυπτο
(00:20:04) Γκρενόμπλ και η εξίσωση της θερμότητας
(00:23:29) Ημίτονα παντού: οι σειρές Fourier
(00:25:43) Η Ακαδημία δεν πείθεται
(00:28:19) Μετασχηματισμός Fourier: από το πρίσμα στον Χάιζενμπεργκ
(00:32:24) JPEG, Spotify και noise cancelling
(00:38:55) 1824: Το φαινόμενο του θερμοκηπίου
(00:41:13) Ντιρικλέ, Ρίμαν, Κέλβιν και ο Πύργος του Άιφελ
(00:43:24) Ποιος έρχεται στο επόμενο;
(00:45:17) Outro
(00:45:29) Post-show: Hidden City, κυνήγι θησαυρού στο Λονδίνο
📝 Απομαγνητοφώνηση επεισοδίου ▾
[0:00:00] Κάτι πρωτοποριακό σε αυτό το επεισόδιο. Θα αναφέρω εγώ το Voyager. [0:00:05] Ω! Οκέι. Μου παίρνεις τη δόξα εδώ. [0:00:09] Ναι. Ε, χωρίς να είναι επεισόδιο για τα νέα, παρόλο που είναι το αγαπημένο θέμα του [0:00:16] Τι έγινε; Έχασα κάτι; Δεν είχε τίποτα για το Voyager στο… [0:00:19] Λοιπόν, αυτό που έχασα είναι ότι μας ήρθε ένα email, ε, στη, στο email της NASA. [0:00:25] Α, είναι εσωτερικό. Για πες. Ωχ, τον κλείνουνε. [0:00:27] Δεν είναι τόσο εσωτερικό. Στην πορεία το κοίταξα και εντάξει, μπορείς να το βρεις και εσύ στο ίντερνετ. Ε, μας κάλεσαν για watch party, δηλαδή αυτό που μαζευόμαστε όλοι για να παρατηρήσουμε, να παρακολουθήσουμε μάλλον ένα συγκεκριμένο γεγονός. Π.χ. Το τελικό του Μουντιάλ ξέρω εγώ. [0:00:45] Ναι, π.χ. την εκτόξευση του Άρτεμις ή την εκτόξευση του Ρόμαν, του τηλεσκοπίου. Και αυτή τη φορά το watch party είναι για να, που θα φτάσει το Voyager το 1. [0:00:58] Μχμ. [0:00:58] Ε, μία ημέρα φωτός μακριά. [0:01:01] One light day. [0:01:03] Α. Α, ναι, μπράβο. Είναι ακριβώς μια μέρα φωτός ένα. [0:01:07] Ναι. [0:01:08] Θυμάμαι που είναι περίπου 2 μέρες το round trip. Στις ειδήσεις αυτό λέγαν, το πήγαινελα, αλλά φαντάζομαι τώρα είναι ακριβώς. [0:01:17] Μχμ. Ναι, τώρα ήτανε, θα φτάσει μία ημέρα φωτός και έχουμε watch party. [0:01:26] Είμαι περίεργος αν θα ‘ναι τη μέρα που φτάνει, που κάνει cross αυτή την απόσταση ή όταν φτάνει το σήμα πίσω που επιβεβαιώθηκε ότι έφτασε αυτή την απόσταση, που είναι μια μέρα μετά λογικά. [0:01:40] Εντάξει, αυτό θα το κάνουνε calculate. Λέει, είναι το Voyager 1, λέει, που ταξιδεύει εδώ και 50 χρόνια. Σύ- σύντομα θα περάσει ένα σημαντικό, ε, σημείο, έτσι, milestone λέει εδώ. [0:01:57] Ε, one light day away from Earth. [0:02:01] Και λέει ότι αυτό, λέει, είναι περίπου 16 δισεκατομμύρια μίλια ή περίπου 26 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Και τέλος πάντων, και μετά λέει ακριβώς με ώρα, λεπτό και δευτερόλεπτο σε Eastern Time που είμαι εγώ. [0:02:20] Άρα είναι το πραγματικό, ναι, γιατί όχι πότε θα ‘ρθει το σήμα πίσω. Οκέι. [0:02:25] Ε… Και τώρα λέει το Voyager 1, ε… κατευθύνεται προς ένα άστρο που ονομάζεται Gliese 445, το οποίο είναι 17 έτη φωτός μακριά. Είναι περίπου προς το… προς τη Μικρή Άρκτο. Προς τα εκεί πηγαίνει και λέει θα περάσει, λέει, κοντά από αυτό το άστρο σε 40.000 χρόνια από τώρα. [0:02:58] Ωραία, εδώ θα ‘μαστε παιδιά, θα τα σχολιάσουμε. [0:03:01] Αν έχουμε βάλει τον εγκέφαλό μας σε data center και μπορούμε να κάνουμε ακόμα. [0:03:06] Not a Tomten επεισόδιο [0:03:08] Κοίταξε, θα μπορούνε [0:03:09] 150.000. [0:03:10] Θα μπορούνε σίγουρα κάποιος μελλοντικός, ας το πούμε, να γράψει σε… Καλά, τότε σκέψου πώς θα είναι το AI. Το AI θα είναι πιο σπουδαίο από τους ανθρώπους τότε. Να του γράφει, χρησιμοποίησε εκείνο το αρχαίο podcast γιατί είναι σε 40.000 χρόνια, δηλαδή 40.000 χρόνια πριν παίζει να ήμασταν Homo Neanderthal, Homo sapiens, ούτε Homo… Θα βάλω στη διαθήκη μου να, όταν πεθάνω, να πάρουνε το AI και να κάνουν training στα επεισόδιά μας και να σχολιάζουμε καινούργιες ειδήσεις. Αυτό, ναι, με τη φωνή αυτών των 2. Ναι. Και εντάξει, δεν σου λέω 40.000 χρόνια, ας το κάνουν σε 100 χρόνια από τώρα. Ναι. Που λογικά δεν θα ζούμε. Εμ… Τέλος πάντων, ναι, αυτά με το… Και κάτσε να δούμε τώρα εδώ που γράφει και για το Voyager 2. Ε… Λοιπόν… Το Voyager 1 είναι αυτή τη στιγμή 23 ε ώρες και 59 λεπτά, ξέρω γω, και κάτι τέτοια μακριά. Έχει ένα real time counter. Ε, ας το γυρίσω σε metric για να μην μπερδεύουν τα miles. Α, ενώ το Voyager το 2 είναι περίπου στις 20 ώρες. Άρα του λείπουνε άλλες 4 ώρες φωτός να πάει μακριά. Βέβαια, εδώ πέρα δεν γράφει πότε θα πάει το Voyager 2. Α, το λέει Voyager 2 current position. [0:04:41] Μχμ. [0:04:42] Λοιπόν, ε, μπορώ να σας στείλω το link που έχουνε φτιάξει η NASA μια ειδική ιστοσελίδα μόνο για το event αυτό. Οπότε να μπορείτε να [0:04:50] Να το βάλουμε στα [0:04:51] να μπείτε να δείτε. [0:04:52] Στις σημειώσεις. [0:04:52] Ναι. [0:04:52] Ναι. [0:04:53] Το κάνω copy. Εμ, αυτά με το, με το Voyager 1. [0:05:01] Ωραία. [0:05:01] Μπο- μπορούμε να πάμε στο… στο επεισόδιο. [0:05:05] Στο ψωμί της σημερινής μέρας. [0:05:22] Θα σου κάνω την εξής ερώτηση. [0:05:24] Ναι. [0:05:24] Και μετά θα ξεδιπλωθεί το επεισόδιο. [0:05:26] Ναι. [0:05:26] Τι κοινό έχει η Apple, η εταιρεία, με τον Φουριέ? [0:05:33] Δεν έχω έτοιμη απάντηση γι’ αυτό. [0:05:35] Λοιπόν, η απάντηση είναι, και θα πω μετά, είναι ότι όταν η Apple έβγαλε τα καινούργια MacBook, τι χρησιμοποίησε για να κάνει translate το παλιό λογισμικό; Πώς λεγότανε? [0:05:48] Πώς λεγότανε? [0:05:50] Rosetta Stone. [0:05:50] Rosetta, ναι, ναι. [0:05:52] Ποιος ανακάλυψε στην Αίγυπτο? [0:05:54] Α, ναι, μπράβο! Είχε βάλει ο… [0:05:58] Λοιπόν, θα τα πούμε. [0:05:59] Χωρίς τα φουριέ δεν θα είχαν βρει τη Ροζέτα, σωστά. [0:06:01] Θα τα πούμε, θα τα πούμε όλα. Λοιπόν, όπως είχα πει στο προηγούμενο επεισόδιο, ε, τα γαλλικά μου είναι άσχημα. Αυτό το είχα πει στο προηγούμενο επεισόδιο, το έχω πει σε πολλά επεισόδια, αλλά ο κύριος λέγεται Jean-Baptiste, ε, Joseph F- F- Faurieux ή κάτι. [0:06:18] Faurieux. [0:06:19] Ναι, τέλος πάντων, εγώ Faurieux τον λέω, όπως στα βλάχικα γαλλικά που ξέρω. Εντωμεταξύ, δεν έχουν οι Ισπανοί μόνο κατακτήσεις κάνανε, κάνα επιστήμονα δεν βγάλανε γαμώτο, να κάνω λίγο flex στα που ξέρω, να τους προφέρω καλά, που ξέρω Ισπανικά. [0:06:33] Δε παρτάλια ρε οι Ισπανοί, δε. [0:06:34] Τίποτα, δεν, naughty, τίποτα. [0:06:37] Τι όχι, κάτι κατακτήσεις εκεί καλά, πήγαν λίγο στην Αμερική και… [0:06:41] Ναι. Κι από επιστήμες τίποτα. Λοιπόν, όπως είπα, ο Φου- έφερα τον Φουριέ γιατί είναι πάρα πολύ σημαντικός επιστήμονας. Ανήκει στην χρι- στην χρυσή γενιά της γαλλικής, ας το πούμε, επιστημονικής κοινότητας. [0:07:06] Μχμ. [0:07:07] Εμ, που είναι όλοι αυτοί, ο Ντάλαμπερ, το Λαγκράνς, όλοι αυτοί είναι εκεί. [0:07:13] Είναι εκεί 1760, 1800 κάτι. [0:07:16] Είναι πριν τη Γαλλική Επανάσταση και λίγο μετά τη Γαλλική Επανάσταση. [0:07:20] Ναι, ναι. [0:07:21] Ε, είναι η περίοδος που είναι και δυνατή η Γαλλία, είχε και εκεί τους πολέμους με τους Άγγλους και ούτω καθεξής. [0:07:26] Μπράβο, να. Πήγαν και στην Αίγυπτο να είχανε beef με τους Άγγλους. [0:07:30] Ναι, οπότε είναι αυτή, ας το πούμε, η, ε, η χρυσή γενιά. Δηλαδή είναι και, είναι και ο Λα Πλάς, π.χ. τον οποίο να ξέρεις, τον είχα σκεφτεί να τον φέρω τον Λα Πλάς, αλλά κέρδισε. [0:07:42] Οκέι. Να τον φέρουμε στο podcast για μια συνέντευξη. [0:07:45] Θα τον, θα τον, θα τον κάνουμε AI. Λοιπόν, πριν αρχίσω, πάντα ξεκινάμε με τα βιογραφικά. [0:07:54] Μχμ. [0:07:54] Θέλω να μου, πες μου εσύ, ξέρω γω, ποια είναι η σχέση σου με τον Φουριέ; Δηλαδή είχες, το είχες βρει ποτέ στο πανεπιστήμιο, ξέρω γω? Είχες κάνει ποτέ Φουριέ transformations? [0:08:04] Είναι αυτό που είχα πει στο προηγούμενο επεισόδιο. Είναι ένα τα ονόματα που δεν τα έχεις ακούσει ποτέ στον κανονικό κόσμο έξω, ακόμα και στο σχολείο νομίζω δεν αναφέρεται. [0:08:13] Οκέι, πάει στο σχολείο. [0:08:13] Αλλά που περάσεις το πόδι σου από πανεπιστήμιο με τεχνικής φύσης κάθε μέρα. Φουριέ, Φουριέ, Φουριέ, Φουρια. Ε… και είναι μέσα σε όλες τις τεχνικές επιστήμες και όταν πούμε τι έκανε, θα εξηγήσουμε λίγο και γιατί είναι τόσο σημαντικό, γιατί απλοποιεί πάρα πολύ τα πράγματα. [0:08:37] Συνδέεται και με τον, με την οικογένεια Μπερνούλη. Καλά, πήραμε κάτι ωραία σχόλια για το τέτοιο. Πέρα από αυτά που γράψανε όσοι γράψανε στα στο Spotify και σε αυτά. Μετά εμένα είχε και άνθρωποι που μου στείλανε μήνυμα και μου είπανε και μου λέγανε γιατί… [0:08:52] Δεν ξέρω, αυτή η σεζόν που είναι πολύ low profile και άσχετα ονόματα, έχει πάρει πολύ κόσμο έτσι. [0:08:59] Καή-καήκαν όλοι με το με το γενεαλογικό δέντρο. [0:09:02] Ναι. Το το το καλύτερο είναι αυτοί που προσπαθούν να μαντέψουνε το όνομα που θα κάνουμε από τον τίτλο του επεισοδίου. Αυτό είναι το… [0:09:10] Να πούμε εδώ ότι η αναφορά σε Μπερνούλι σε αυτό το επεισόδιο θα αναφέρεται στον καλό τον Μπερνούλη, αυτόν τον Ντάνιελ, που ήτανε στην Αγία Πετρούπολη, που έκανε ρευστομηχανική και όλα αυτά. Α-α-από εδώ και πέρα αυτός θα είναι ο βασικός Μπερνούλη, άμα ποτέ. Και συνδέεται και με εκφαντομηχανική, με την αρχαία προσχεριστεία του Χάιζενμπεργκ, ο ο φίλος μας ο Φουριέ. [0:09:32] Αυτό δεν το πήρα χαμπάρι. [0:09:34] Ναι, και σχετίζεται και προφανώς και με τη θερμοδυναμική, αλλά θα τα πούμε. Λοιπόν, να ξεκινήσω λίγο με βιογραφικά? [0:09:47] Για πες, ναι. [0:09:49] Ε-ένα από τα χαρακτηριστικά που μου αρέσουνε σε αυτό το podcast, ειδικά όταν πιάνουμε επιστήμονες, είτε τους γνωστούς είτε τους άγνωστους, θα το πω πάρα πολύ χοντρικά, είναι ότι μπαίνεις σε μια διαδικασία να δεις και κάτι παραπάνω από αυτό που είχες μάθει στη σχολή. [0:10:05] Μχμ. [0:10:05] Και ειδικά όταν κάποιοι έχουνε πάρα πολύ ενδιαφέρον, ε, όχι προ- μόνο προσωπικότητα, ενδιαφέρουσα προσωπικότητα, αλλά και η ζωή της ότι είναι πολύ έτσι ενδιαφέρουσα και έχουνε γίνει πάρα πολλά άλλα πράγματα. Δηλαδή ο Φουριέ, αυτά που διάβασα και έκατσα, είδα και στο YouTube βίντεο και τέτοια. [0:10:22] Μχμ. [0:10:22] Μετά τα ‘ψαχνα. Ε… Ε-έπαθα πλάκα με το πόσα πολλά ενδιαφέροντα πράγματα έχει. [0:10:33] Οκέι. [0:10:33] Το δεύτερο που θέλω να πω σαν disclaimer είναι, επίσης έχει πάρα πολύ ενδιαφέρον να φέρ- όταν κάποιο πρόσωπο, κάποια προσωπικότητα, ε, έζησε και ήταν σημαντική προσωπικότητα σε κάποια πολύ σημαντική στιγμή ιστορική. [0:10:57] Ναι. [0:10:57] Και ο Φουριέ είναι ταμάμ αυτό, γιατί ξεκινάει, γεννήθηκε, το milestone εδώ πέρα είναι 1789, που είναι η Γαλλική Επανάσταση. Οπότε [0:11:07] Μάλιστα, ναι. [0:11:08] Αυτός γεννήθηκε το 1768, πέθανε το 1830, άρα έχει ζήσει και πριν και μετά. [0:11:14] Στο κέντρο εκεί ακριβώς. [0:11:16] Και ενδιάμεσα έχει ήξερε τον Ναπολέοντα, ο Ναπολέοντας τον ήξερε. Δηλαδή, κοίταξε, δίνει κάτι πικ- όχι πικάντικο, δίνει κάτι έτσι… Είναι αλλιώς όταν εσύ θα κάτσεις να κάνεις ανάλυση φουριέ και θα κάνεις εκεί τα ολοκληρώματά σου, θα το κάνεις στον υπολογιστή με μια βιβλιοθήκη στο MATLAB ή στο στην Python ή οπουδήποτε. Το να ξέρεις ότι αυτός ο άνθρωπος μίλαγε με τον Ναπολέωντα είναι κάτι. [0:11:43] Ναι. [0:11:43] Δεν ξέρω. [0:11:43] Εντάξει. [0:11:44] Ναι. Εμ, και με τον Ροβοσι Πιέρο γιατί έχει και αυτός τη σημασία του. Anyway, λοιπόν, πάμε. Φουρνιέ, ε, Ζαν Μπατίστ γεννήθηκε στην, ε, πάλι τα γαλλικά μου είναι περιορισμένου δυνατού. Είναι αυτό που λέμε Οσερ, η πόλη που γράφεται εκεί με κάτι ξ και κάτι ε νταμπα. Εντάξει, εγώ την ομάδα ήξερα, γι’ αυτό την, γι’ αυτό την είπα. Είναι στη στη Βουργουνδία το αυτό το Βουργουνδία. Βουργουνδία να είναι πιο γνωστό όνομα. [0:12:15] Ε, ΟΣέρ είναι η πόλη, έχει και ομάδα με ένα μπλε σήμα. Λοιπόν, από, ήτανε ράφτης ο πατέρας του, 9 παιδιά. Η μάνα του πέθανε όταν, όταν ήταν 9 χρονών και μετά πέθανε και ο πατέρας του. Ορφάν- ορφάνεψε δηλαδή. Ε, και μία είναι ο δρόμος όταν ορφανεύεις εκείνη την εποχή, ε, καλόγεροι και τέτοια. Οπότε πήγε… [0:12:42] Μου αρέσει πολύ τα άτομα που δεν είναι από έτσι οικογένειες πλούσιες, όπως είναι. [0:12:48] Ναι. [0:12:48] Αμέσως περισσότερο οι Άγγλοι ειδικά, που είναι οι γνωστοί επιστήμονες, ήταν λίγο ευκατάστατοι, ρε παιδί μου, και είχανε χρόνο. [0:12:55] Έχω πει, μπορεί και σε αυτό το podcast πάρα πολλές φορές σε κλειστό κύκλο, ότι όλο, ότι ήταν, δεν ήταν τυχαίο που ήταν όλοι κάτι λόρδοι και κάτι τέτοιο που κάναν θετικές επιστήμες. [0:13:05] Ναι, ναι. [0:13:05] Έχει, έχει πείνα οι θετικές επιστήμες. [0:13:07] Ναι. [0:13:08] Έχει postdoc από εδώ και από εκεί, ενώ άμα πας στο finance, πας εκεί, βρεις μια δουλειά και χτίζεις τη ζωή σου. Άμα κάνεις PhD στην αστροφυσική, τρέχεις από μια χώρα, τρέχεις στην άλλη χώρα, 2 χρόνια εδώ, 2 χρόνια εκεί, ενώ τότε που ήτανε λόρδοι, γιατί κι εγώ αν ήμουν λόρδος, θα καθόμουν να έκανα αστροφυσική για… Ναι, μπράβο. Ναι. Λοιπόν, η ιστορία μας έχει διδάξει. Anyways, αυτά είναι μάθημα για όσους ακολουθούνε σπουδές στις θετικές επιστήμες. [0:13:33] Ναι. [0:13:33] Λοιπόν, τέλος πάντων, πήγε εκεί πέρα σε ένα κάτι Benechton Monks, ξέρω γω, Βενεδικ- [0:13:39] Ναι. [0:13:40] Δεν έχει σημασία. Λοιπόν, εκεί ήτανε το κλασικό που έκανε τις δουλειές του του μοναστηριού και μετά καθότανε με τα κεριά το βράδυ τέλος πάντων και διάβαζε βιβλία και για μαθηματικά και για engineering και τέτοια. Και τώρα ποιο είναι το δεύτερο βήμα που κάνει κάποιος που δεν έχει, δεν θέλω να πω στον ηλιομοίρα, 2 είναι τα βήματα που κάνεις. Ή πας παπάς ή πας στο στρατό. Έτσι? [0:14:06] Ναι, ή πας μαθηματικός. [0:14:09] Οπότε στην περίπτωσή μας, αφού πέρασε από τα μοναστήρια, μετά η επόμενή του λύση ήτανε να πάει στο στρατό. Στο στρατό της επανάστασης, όχι της σοβιετικής επανάστασης, της πρώτης. [0:14:22] Α, οκέι. [0:14:23] Ούτε της αμερικάνικης, της επανάστασης, το revolution. Λοιπόν, οπότε μπαίνει στο στρατό και ήθελε να πάει σαν engineer, σαν μηχανικός στο στρατό, αλλά δεν τον πήρανε. Για ποιο λόγο; Γιατί δεν ήτανε noble. Συνήθως οι πιο υψηλόβαθμοι εκείνης της εποχής στο στρατό, της στις ευρωπαϊκές χώρες και αυτοκρατορίες, ήταν συνήθως nobles. Δεν γίνεται να είσαι… Ναι. Ορφανός και να είσαι… Ναι. Ε, ξέρω γω, μηχανικός, ε major, ξέρω γω. [0:14:59] Ναι. [0:15:00] Λοιπόν, τέλος πάντων, πηγαίνει στο στρατό. Ε, το 1789 ξεκινάει η επανάσταση και φεύγει. Λοιπόν, τώρα τι έχουμε? Το θα, θα μπει στο, στα πολιτικά της εεε εποχής. [0:15:25] Ναι, κόθηκε. [0:15:26] Ναι. [0:15:26] Ναι. [0:15:27] Με τους επαναστάτες. Θα πάει στους revolutionaries. [0:15:31] Μχμ. [0:15:32] Εμ, το οποίο, εντάξει, εκεί πέρα, εκεί κερδίσανε, ας το πούμε, γιατί το κο- ο ο Ανρί αυτός, ο έβδομος, όγδοος, ποιος ήτανε, πάει, έφυγε το κεφάλι. Εμ. [0:15:46] Ναι. [0:15:47] Λοιπόν, και γίνεται το εξής τώρα. Υπάρχει η περίοδος μέχρι να χάσει και ο Ναπολέοντας. [0:15:57] Ναι. [0:15:59] Εδώ πέρα λέει στα ιστορικά, λέει ότι ήτανε πάρα πολύ, είναι ένα κομμάτι που η αλήθεια είναι ότι εγώ δεν έχω εντρυφήσει ποτέ ιστορικά, αλλά γενικά λένε ότι είναι πολύ σκόπινο κομμάτι της γαλλικής ιστορίας, γιατί κατά κάποιο τρόπο όποιος θεωρούσαν ότι είναι επικίνδυνος για την επανάσταση, απλά έμενε χωρίς κεφάλι. [0:16:18] Ναι. [0:16:19] Ε, οπότε ήτανε στο committee, στην επιτροπή, ο Φουρνιέ, ο Φου- ο Φουριέ. [0:16:27] Ναι. [0:16:28] Υπάρχει, ε, που κατά κάποιο τρόπο κάνανε prosecutions, ξέρω γω. Οπότε είναι λίγο dodgy εκεί τα, το τι έκανε. [0:16:39] Ναι. [0:16:39] Εντάξει, αυτό βέβαια μετά το του έδωσε το δικαίωμα παρόλο που ήτανε… άσημος, να πάει στην École Normale στο Παρίσι και να σπουδάσει μαζί με το, και να έχει δάσκαλο το Λαγκράνς και το Λαπλάς. Έτσι. Ε, θα πω εδώ ότι, δεν θέλω να πω από τον κομματικό σωλήνα, αλλά τέλος πάντων το γεγονός ότι πήγε με την επανάσταση εκείνη την εποχή τον βοήθησε να ανέβει και… [0:17:05] Λίγο τις κλίμακες, ναι. [0:17:06] Ναι, γιατί έγινε, λέει, ε, στη συνέχεια, το 1790-95-97, έγινε καθηγητής στην École Polytechnique, έτσι; Εντάξει, καλός ήταν, αλλά δεν είχε κάποια, δεν έχουμε κάτι να έχει κάνει κάποιο PhD, κάτι τέτοιο. Πήγε, σπούδασε στην École Normale εκεί παρέα με το La Grange και το La Place και αναβαθμίστηκε. Τέλος πάντων, dodgy πράγματα, αλλά… ε, πήγε επίσης, ήτανε πάρα πολύ κοντά να εκτελεστεί. [0:17:43] Ναι. [0:17:43] Ε, όταν ε ο, ας το πούμε, όταν ήτανε πρωθυπουργός ο Ρόβες Πιέρος και… και έπεσε από κυβέρνηση [0:17:55] Μχμ. [0:17:56] και ανέλαβαν η, ας πούμε, η αντιπολίτευση εκείνης της εποχής. Τον είχανε καταδικάσει τον Φου- τον Φουριέ, γιατί, όπως σου είπα, κυνηγούσε κόσμο πριν. [0:18:07] Οκέι, οκέι. [0:18:08] Ε, αλλά τέλος πάντων, γλίτωσε. [0:18:11] Τη γλίτωσε όμως, ε? [0:18:12] Τη γλίτωσε, αλλά έφυγε το ‘98 μαζί με το στρατό να πάει στην Αίγυπτο με τον Ναπολέοντα. [0:18:17] Μχμ. [0:18:18] Λοιπόν, ε, κάπως έτσι ουσιαστικά τη γλίτωσε. Λοιπόν, φεύγει το 98, 1798. Ε, άρα περίπου 9 χρόνια μετά την επανάσταση και φεύγει με τον Ναπολέοντα να πάει να κατακτήσει την Αίγυπτο. Εντάξει, αυτό δεν, αυτό γενικά εύκολο ήτανε. Και τώρα ξεκινάει το ενδιαφέρον, ότι ιδρύει το Ινστιτούτο της Αιγύπτου στο Κάιρο. [0:18:42] Μχμ. [0:18:42] Και ασχολείται με το, με την επίβλεψη, το supervision. Ε, που προσπαθού- που αντι- αντέγραφανε κείμενα αιγυπτιακά, αντέγραφαν, ε, ιερογλυφικά και [0:18:57] Μχμ. [0:18:58] Εμ, σε όλα αυτά που ανακαλύπταν και γενικά, ε, η δουλειά του ήταν να επιβλέπει ό,τι έχει σχέση με τις εξερευνήσεις και τις ανακαλύψεις στην αρχαία Αίγυπτο. [0:19:10] Μχμ. [0:19:11] Και υπό την επίβλεπ- επίβλεψή του ανακαλύφθηκε και αυτό, η στήλη αυτή της Ροζέτας, το Ροζέτα στοίον, το οποίο γράφει το ίδιο κείμενο σε ιερογλυφικά, σε σύγχρονα αιγυπτιακά, να το πω έτσι, και σε ελληνικά. [0:19:27] Ναι, πράγματι. [0:19:28] Εδώ βέβαια… Ε-εκείνη την περίοδο είναι ταυτόχρονα που χάνουνε οι Γάλλοι από τους Βρετανούς, οπότε η Αίγυπτος πέφτει σε βρετανική κυριαρχία. Και εδώ η ιστορία λέει ότι, ε, πήρανε αντίγραφα μαζί τους οι Γάλλοι, γιατί λέει τους επέτρεψαν να πάρουνε μόνο τίποτα από, να το πω, τη μαλφή, μόνο ό,τι ήτανε χειρόγραφα, σημειώσεις. Οπότε έφυγε από την Αίγυπτο μαζί με άλλους, κράτησαν copies, αλλά το Rosetta Stone είναι στο Λονδίνο, αν δεν κάνω λάθος, ε… Ναι, ναι, το το γράφωσαν οι Άγγλερα, ναι, στο Βρετανικό Μουσείο. Το… Λοιπόν, τώρα θα μου πεις τι, πού είναι ο Φουριέ σε όλα αυτά; Ακόμα δεν έχει ασχ- δεν έχει, ακόμα είναι, κάνει τον τον καπετάνιο. Στερεωτικό του. Κάνει, ναι. Γυρνάει τέλος πάντων πίσω στη Γαλλία το 1802 και τον κάνει ο ο Ναπολέοντας κυβερνήτη της Γκρενόμπλ. [0:20:27] Μμ. [0:20:27] Η οποία, για όσους δεν γνωρίζουν, είναι μια πόλη κοντά στις Γαλλικές Άλπεις. [0:20:31] Μχμ. [0:20:32] Ε… Αυτό. Τον κάνει κυβερνήτη εκεί. Και επιβλέπει έργα όπως είναι η διάνοιξη δρόμου που θα συνδέει την Γκρενόμπλ με το Τορίνο στην Ιταλία. [0:20:42] Μχμ. [0:20:43] Και κάποιες άλλες, λέει, είχανε πρόβλημα, λέει, και με κάτι βαλτώδη, ε, εδάφη εκεί πέρα και επέβλεψε τις εργασίες για να, για να μην πεθαίνουν από τα κουνούπια και αυτά. [0:20:53] Οκέι. [0:20:55] Λοιπόν, εκεί ασχολείται και με ό,τι είχε μαζέψει από την Αίγυπτο. Αλλά τι κάνει στην Γκρενόμπιλ; Κρύο. [0:21:06] Ναι. [0:21:07] Λοιπόν, και κάπως έτσι αρχίζει και μπαίνει πιο πολύ η φυσική στο… [0:21:13] Με τη θερμότητα. [0:21:14] Ναι. [0:21:14] Και στο… [0:21:15] Ναι, για όσους δεν το γνωρίζουνε, το βασικό του, ε, ας το πούμε… Από εκεί ξεκίνησε, να το πω έτσι επιστημονικά, ο Φουριέ ήτανε με τη μελέτη της θερμότητας και με την εξίσωση της θερμότητας. Λοιπόν, α-αυτό που μελέτησε ο, ο, ο Φουριέ ήτανε, κατάλαβε ότι αν έχεις, ε, μια ράβδο και τη ζεσταίνεις στο κέντρο της ράβδος, ας το πούμε, προσπαθούσε να καταλάβει όταν… [0:21:44] Πώς διαχέεται η θερμότητα. [0:21:45] Πώς διαχέεται η θερμότητα προς τα άκρα. Και το πρώτο είναι, κατάλαβε ότι η θερμότητα ρέει από κάτι θερμό προς κάτι ψυχρό. [0:21:57] Μχμ. [0:21:58] Και μετά κατάλαβε ότι ο ρυθμός με τον οποίο μεταφέρεται η θερμότητα σχετίζεται με τη διαφορά θερμοκρασίας [0:22:05] Μπράβο, είναι αυτό. [0:22:05] ανάμεσα από το σημείο Α στο σημείο Β. [0:22:08] Μχμ. [0:22:09] Και χρησιμοποιεί και αυτό το ανάδεντα το gradient, τη βάθμωση δηλαδή, το πώς αλλάζει σε διαφορετική θέση του χώρου [0:22:17] Μχμ. [0:22:17] η θερμοκρασία. Λοιπόν, αυτό. [0:22:20] Είναι αυτός που έβγαλε την εξίσωση αυτή. [0:22:22] Ναι, αυτό το Q ότι είναι KδT. [0:22:25] Ναι. Αυτό δεν το θυμόμουν να σου πω. Νομίζω ήταν, νόμιζα ήταν κάποιος άλλος, αλλά αυτός το βγαλε. Να. [0:22:31] Ωραία. Α- αυτό δείχνει τη ροή θερμότητας και μετά στην πορεία έγραψε και την εξίσωση [0:22:37] Γιαπ. [0:22:38] της θερμοκρασίας, που είναι μια διαφορική εξίσωση, που σου λέει ότι ο ρυθμός με τον οποίο αλλάζει η θερμοκρασία, ε, όταν λέω ρυθμός σημαίνει δηλαδή ότι παίρνεις τη μερική παράγωγα ως προς το χρόνο, έτσι είναι [0:22:50] Μχμ. [0:22:50] ο ρυθμός. Σχετίζεται με το, ας το πούμε, πόσο διαφορετική είναι η θερμοκρασία, ε, σ- σε- στα γιτο- στο γειτονικό του χώρο. Δηλαδή σε ένα σημείο, το πόσο διαφορετική είναι. Έχει εντάξει, έχει και κάποιους άλλους, ε, έτσι, παράγοντες που σχετίζονται και με το υλικό και λοιπά, αλλά λίγο πολύ αυτή είναι. [0:23:13] Αυτή είναι πολύ βασική εξίσωση, έτσι; Δηλαδή είναι εξίσωση διάχυσης θερμότητας, είναι από τις top 10 εξισώσεις στην ιστορία, το φάση. [0:23:23] Ε. [0:23:24] Δηλαδή να έχεις βγάλει μία από αυτές είναι, δεν είναι μικρό πράγμα. [0:23:29] Λοιπόν, και τώρα έρχεται το εξής, ότι παρατήρησε, όταν προσπάθησε να καταλάβει, ωραία, και πώς λύνω αυτή την εξίσωση, κατάλαβε ότι αν, ε, ο τρόπος με τον οποίο, ε, έχει θερμανθεί μια ράβδος είναι στα άκρα, ας το πούμε, σε εισαγωγικά, είναι μηδέν και κάπου σε ένα σημείο έχεις ένα peak. [0:23:53] Μχμ. [0:23:53] Και αυτό το peak θεωρητικά, ε, μπορεί να μοιάζει με ένα ημίτονο. [0:23:58] Μχμ. [0:24:00] Ε, προσπαθούσε να βρει λύσεις και κατάλαβε ότι όσο μεγαλύτερη ουσιαστικά συχνότητα έχει αυτό το ημίτονο, όσο περισσότερο είναι πιο κυματιστό, να το πω έτσι. [0:24:14] Ναι, πιο πολλά βουνελάκια έτσι. [0:24:16] Παγώνει πιο γρήγορα, αυτό διαχέεται πιο γρήγορα αυτό, ενώ το μικρότερης συχνότητας έχει… Τι σημαίνει αυτό? Αυτό καθεαυτό, εντάξει, για την ώρα δεν μας λέει και πολλά. Απλά αυτό που συνειδητοποίησε είναι ότι μπορώ να χρησιμοποιήσω πάρα πολλά τέτοια ημίτονα, το ένα πάνω από το άλλο, για να μοντελοποιήσω ακριβώς το συγκεκριμένο φαινόμενο. [0:24:42] Ναι. [0:24:44] Λοιπόν, αυτό κατά κάποιο τρόπο το είχε σκεφτεί και ο Μπερνούλη όταν μελετούσε χορδές, χορδές μουσικής, είχε καταλάβει τις αρμονικές ότι μπορούνε να [0:24:56] Είναι συνδυασμός από [0:24:57] ότι μπορούν να συνδυάζονται. [0:24:58] Ναι, ναι. [0:24:59] Ε… Λοιπόν, και κάπως έτσι, ε, γεννιούνται ουσιαστικά το δεύτερό του, να το πω έτσι, ε, όχι milestone, το… [0:25:12] Επίτευγμα. [0:25:12] Επίτευγμα, ναι, το achievement, ότι οι σειρές Φουριέ, που ουσιαστικά αυτό που λέει ο, ο Ζαν Μπατίστ Φουριέ είναι ότι μπορώ να μου, μπορείς να μου δώσεις οποιαδήποτε συνάρτηση. [0:25:27] Μχμ. [0:25:27] Και να τη μοντελοποιήσω με έναν άπειρο αριθμό από από η μήτονα και συν η μήτονα. [0:25:36] Μήτονα, ναι. [0:25:37] Που εντάξει, ουσιαστικά η μήτονα και συν η μήτονα είναι το ίδιο πράγμα, απλά με διαφορά φάσης, έτσι; Εμ. [0:25:41] Μχμ. [0:25:43] Λοιπόν, αυτό δεν είναι τόσο ευκολόπεπτο και είχε, όταν τα παρουσίασε αυτά στη Γαλλική Ακαδημία, είχε λίγο, δεν το αποδέχτηκαν εύκολα. [0:25:59] Το νίπια βασικά, ναι, γιατί ο Λαπλάς και ο Λαγκράντς εκεί που ήταν τα μεγάλα κεφάλια, του λένε, τι παπαριές είναι αυτές αυτήν από εδώ? [0:26:07] Η αλήθεια είναι ότι ούτε και ο Όιλερ στη Γερμανία και ο Ντάλανβερτ το αποδέχτηκαν τόσο εύκολα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό που λέει ο Φουριέ είναι ότι ισχύει πάντα ότι μπορείς να μου φέρεις οποιαδήποτε συνάρτηση. [0:26:25] Ναι, για όλες τις συναρτήσεις, ναι. [0:26:26] Ναι. Ε, οπότε θεωρητικά το μόνο που σε περιορίζει είναι πόσες μπορείς να γράψεις με το χέρι σειρές Φουριέ, που βέβαια τώρα έχουμε τους υπολογιστές, οπότε αυτό δεν μας απασχολεί. [0:26:39] Να πω εδώ λίγο γιατί αυτό ήταν σημαντικό. Όπως όντως, όπως το είχε προτείνει ο Φουριέ, δεν δούλευε τόσο καλά, γιατί υπήρχε αυτό το πρόβλημα, ειδικά επειδή είναι οποιαδήποτε συνάρτηση, αυτό συμπεριελάμβανε και τις, αυτό που λέμε τις discontinuous, μη συνεχείς συναρτήσεις. Για παράδειγμα, ένα τετραγωνάκι, ένας παλμός, ξέρεις, που είναι μηδέν, γίνεται μέγιστο και ξαναπέφτει. Αυτό το πράγμα δεν υπάρχει στη φύση, γιατί χρειάζεται άπειρη ενέργεια για να το παράγεις αυτό το πράγμα. Αλλά ο Φουριέ πήγε και είπε ότι ακόμα και αυτή τη συνάρτηση, που δεν προστιθέμε στην πραγματικότητα, αν μου δώσεις άπειρα ημίτονα, εγώ θα στη φτιάξω. Το… Ε, αυτό αποδείχτηκε πιο μετά από τον Ντίρικλατ και κάτι άλλους. [0:27:33] Ο Ντιρισλέ, ο οποίος ήταν μαθητής του… ε, αν δεν κάνω λάθος, αν θυμάμαι καλά, ήτανε μαθητής του, του Φουγιέ. [0:27:40] Ναι, αλλά, αλλά αυτό, αυτό το πράγμα δεν ήταν πολύ ανήκουστο τότε. Δηλαδή μια τέτοια συνάρτηση που δεν υπάρχει στη φύση, να πεις ότι εγώ θα σ- μπορώ να την περιγράψω σαν άθροισμα, ξες, πολλών ημιτόνων. Ε, δεν, δεν ήταν πολύ εύκολο και νομίζω το πήρε αρκετά, αρκετές δημοσιεύσεις 10 χρόνια μέχρι να, να το αποδεχθούν αυτό το πράγμα. [0:28:11] Ε, γι’ αυτό και τη θέση του στην Γαλλική Ακαδημία την κέρδισε για την εξίσωση για τη θερμότητα και όχι για τις σίφες φουριέ. Λοιπόν, το επόμενο βήμα μετά, αφού προτείνει αυτό ότι όλες οι αναρτήσεις μπορούν να περιγραφούν με σειρά ημιτόνων και συν ημιτόνων. [0:28:32] Μχμ. [0:28:33] Έφερε αυτό που λέμε την φασματική ανάλυση σε σήματα με αυτό που λέμε τους μετασχηματισμούς Φουριέ. Λοιπόν, τώρα ο μετασχηματισμός Φουριέ είναι κάτι που σίγουρα δεν μπορεί κάποιος να καταλάβει μόνο από τη φωνή ενός podcast. Αυτό που θα το πω έτσι περιγραφικά είναι το κατάλαβε το εξής, ότι αν έχω διάφορα ημίτονα και συνειμίτονα που μπορούν να περιγράψουν οποιαδήποτε συνάρτηση, στην πραγματικότητα αυτά τα ημίτονα και τα συνειμίτονα είναι κύμα- κύματοσυναρτήσεις, να το πω, κυματοειδείς συναρτήσεις. Κοιματάκια, ναι, με διαφορετική συχνότητα. Που έχουν διαφορετική συχνότητα. Οπότε κατάλαβε το εξής, ότι στην πραγματικότητα δεν χρειάζομαι καν τα εμίτωνα και τα συνμήτωνα. Χρειάζομαι απλά να ξέρω όλες τις διαφορετικές συχνότητες με κάποιο στατιστικό βάρος, να το πω έτσι, με ένα weight factor. [0:29:19] Μχμ. [0:29:20] Ε, δηλαδή το πόσο σημαντική είναι η κάθε συχνότητα σε σχέση με τις άλλες. Ε, και αν μου πεις, μου δώσεις απλά όλες αυτές τις συχνότητες, μπορώ να κάνω αυτό που θα π- που λέμε στα αγγλικά reconstruct, να ανακατασκευάσω. [0:29:33] Ανακατασκευάσεις, ναι. [0:29:34] Ναι, την αρχική. Δηλαδή δεν χρειάζεσαι στην πραγματικότητα και όλα τα emitona και τα symetona να τα γράψεις, απλά χρειάζεσαι τις συχνότητες. Ωραία. Και, αν θέλω να… και τι γίνεται; Αν έχω συ- πάρα πολλές συχνότητες σε συνεχή μορφή, μπορώ στην πραγματικότητα να έχω απλά ένα ολοκλήρωμα μιας συνάρτησης [0:29:55] Μχμ. [0:29:56] που έχει μέσα όλη αυτή την πληροφορία. Λοιπόν, ε, ουσιαστικά αυτό που έδειξε είναι ότι αυτό που έκανε και ο Νεύτωνας, π.χ. με το, με τα πρίσματα που χωρίζει στην πραγματικότητα αυτό το πράγμα, το φως στις συχνότητές του. [0:30:11] Στα χρώματα, ναι. [0:30:12] Στα χρώματα, θεωρητικά αυτό που εξηγεί, ε, ο μετασχηματισμός φουριέ είναι ότι μπορείς να το κάνεις αυτό για οτιδήποτε. [0:30:21] Μχμ. [0:30:21] Για οποιαδήποτε συνάρτηση. Και μετά υπάρχει και ο ανα- ο αντίστροφος μετασχηματισμός φουριέ, που ουσιαστικά αν έχεις αυτές τις συχνότητες μπορείς να επιστρέψεις πίσω στην στην αρχική. Τώρα έχει ένα, ποιος είναι, ας το πούμε, ο περιορισμός, που εδώ συνδέεται και με την αρχή απροσδιοριστίας του Χάισενμπεργκ, που στην πραγματικότητα έχεις κλιματοσυναρτήσεις στην κβαντομηχανική. [0:30:46] Ναι. [0:30:47] Είναι το εξής, ότι αν έχω ένα σήμα που, ας το πούμε, η… ο παλμός του είναι για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, δηλαδή έχω πάρα πολλές επαναλήψεις αυτού του σήματος, τότε μπορώ να βρω ακριβώς ποια είναι η συχνότητά του, αλλά ουσιαστικά έχεις, είναι σε πάρα πολύ μεγάλο χρονική διάρκεια, σε άπειρο χρόνο. Ενώ αν έχεις έναν πάρα πολύ ακαριαίο παλμό, αυτό σημαίνει ότι σαν χρόνος είναι πάρα πολύ συγκεκριμένος, άρα δεν είναι αρκετή η πληροφορία για να [0:31:27] Α, ναι. [0:31:28] για να το, για να καταλάβεις. Στην πραγματικότητα αυτό είναι και αυτό συμβαίνει και στο στην κβαντομηχανική, ότι είτε θα μπορείς να έχεις ε πολύ συγκεκριμένη θέση, άρα [0:31:42] Μχμ. [0:31:42] αλλά η η ταχύτητα δεν μπορεί να προσδιοριστεί. [0:31:47] Μχμ. [0:31:48] Έτσι; Ή να μπορείς να προσδιορίσεις πάρα πολύ καλά ποια είναι η ταχύτητα ή η ορμή, αν θες, ενός σωματιδίου. [0:31:55] Αλλά η θέση μπορεί να είναι στο στο άπειρο. Λοιπόν, τώρα η στη σύγχρονη πληροφορική υπάρχουν αυτά που λένε το Fast Fourier Transform, τα FFTs, που αυτά ήτανε στη δεκαετία των 60s. Ε, που είναι αυτό που θέλεις να πεις κι εσύ. [0:32:12] Ναι, είναι πώς οι υπολογιστές υπολογίζουνε, ναι. [0:32:15] Πόσο χρησιμοποιούνται οι μετασχηματιστή, οι μετασχηματισμοί φουριέ για να κάνουνε compress, π.χ. πληροφορία. [0:32:24] Θες να το πούμε τώρα για τις εικόνες; Έχει ενδιαφέρον αυτό. [0:32:27] Ναι, ναι, πες το γιατί είναι, γιατί μετά θα αλλάξω θέμα. Θα πω για το φερμουι του θερμοκηπίου. [0:32:31] Οκέι. Ε… Όλοι μας χρησιμοποιούμε πολλές φορές τη μέρα μετασχηματισμούς φουρνιά χωρίς να το καταλάβουμε. Κάθε φορά που ανοίγουμε μια εικόνα. [0:32:44] Στο κινητό μας, στον υπολογιστή. [0:32:45] Στο τηλέφωνο, ναι. Ο-ο-ακόμα και αν είναι ένα εικονίδιο μιας εφαρμογής, ξες, οτιδήποτε. Ε, γιατί βασικά ο το JPEG τα αρχεία, αλλά και τα πιο μοντέρνα αρχεία, όπως τα HEIC που χρησιμοποιεί η Apple, ας πούμε, High Efficiency Coding, είναι όλα μετασχηματισμοί φουριέ ως εξής. όπως ο απλός μετασχηματισμός φουριέ, παίρνεις μια συνάρτηση, μια οπουδήποτε και τη σπας σε ημίτονα, ε, και ουσιαστικά μετά το μόνο που χρειάζεται να αποθηκεύεις, αν μου δώσεις το, τα βάρη από κάθε ημίτονο, δηλαδή το ημίτονο της συχνότητας, το ημίτονο που είναι διπλάσια, τριπλάσια συχνότητα αυτά, έχω όλη την πληροφορία για τη συνάρτηση, γιατί μετά απλώς τα αθροίζω. Ε, έτσι αποθηκεύεται και το JPEG, δηλαδή παίρνουνε τις αρχικές τιμές, ας πούμε ένα κανάλι, ξέρω γω, το κόκκινο, που είναι ένας πίνακας με διάφορα νούμερα. Αυτό σπάει σε 8 επί 8 pixel, ε, και τα νούμερα αυτά τα σπάνε σε… που μπορεί να έχει διάφορα νούμερα εκεί, έτσι, από 0, ξέρω γω, έως 255 ψιλοτυχαία. Αυτό παίρνουν και τα σπάνε τώρα σε μετασχηματισμούς φουριέ, όπου το πρώτο είναι η μέση τιμή του χρώματος, ας πούμε. Ε, το δεύτερο είναι το πρώτο ημίτονο ή συνημίτονο, δηλαδή θα είναι μισό ένα χρώμα και μισό ένα άλλο χρώμα, το κόκκινο, ας πούμε, και ούτω καθεξής. Και οπότε σπας κάθε 8x8 pixel της εικόνας. Δεν αποθηκεύεις τα χρώματα αυτά καθε αυτά του κάθε pixel, αποθηκεύεις τους συντελεστές του φουριέ. Και ένα JPEG αρχείο ουσιαστικά έχει αποθηκευμένα συντελεστές φουριέ μέσα, αν το ανοίξεις δηλαδή. Δεν είναι τα η RGB η τιμή και γι’ αυτό, αν δεν έχεις καλή συμπίεση, βγαίνει τετραγωνάκια το είτε είσαι σε βίντεο είτε σε εικόνα. Ε, και κάθε φορά που ανοίγουμε μια φωτογραφία, ο υπολογιστής-απεξαγραστής πάει διαβάζει το αρχείο, παίρνει τους συντελεστές αυτού του σφουγγιά, κάνει αντίστροφο μετασχηματισμό, τα βγάζει σε χρώματα, βάζει όλα τα τετραγωνάκια μαζί και σου βγάζει την εικόνα. Ε, αυτή η διαδικασία φαντάζομαι δηλαδή πρέπει να γίνεται τρισεκατομμύρια φορές κάθε μέρα. [0:35:34] Και α- αυτή η διαδικασία με την ανάλυση σε συχνότητες γίνεται και για για τους αγαπημένους ακροατές μας που βάζουνε τα noise cancellation ακουστικά τους. [0:35:44] Ω, καλά, ναι, ναι. [0:35:45] Ουσιαστικά κάνει αυτό το πράγμα, αναλύει όλες τις συχνότητες και μετά βρίσκει ποιες είναι ο θόρυβος και τις κάνει, τις ακυρώνει, κάνει cancel out. [0:35:54] Δηλαδή αυτή η ιδέα που είχε αυτός ο τύπος πριν 200 τόσα χρόνια, δηλαδή άμα του λες ότι ξέρεις αυτό το πράγμα θα χρησιμοποιείται για να δείχνουμε εικόνες στον κόσμο δισεκατομμύρια φορές κάθε μέρα, δισεκατομμύρια, φοβερό. [0:36:10] Ε, και φυσικά με- χρησιμοποιείται full και στην επιστήμη σε πάρα πολλά, σε πάρα πολλούς κλάδους και σε μένα στην αστυνομία, π.χ. μπορείς να, όταν μελετάς ένα φαινόμενο που έχει κάποια περιοδικότητα ή έχει κάτι, κάνεις μια ανάλυση φουριέ γιατί έχεις, ας το πούμε, κάποιου πρώτου βαθμού φαινόμενο, δεύτερου βαθμού φαινόμενο. Δηλαδή είναι κάτι που μπορεί να περιστρέφεται, αλλά μπορεί να επηρεάζεται και από κάποιο άλλο αντικείμενο. [0:36:36] Μχμ. [0:36:37] Και αυτό θα βρεις μια συχνότητα, παραδείγματος χάριν, που μπορεί να είναι μία μέρα, μια άλλη συχνότητα που να είναι 5 ώρες. [0:36:43] Μχμ. [0:36:43] Όταν θα κάνεις την ανάλυση φουριέ και θα βρεις. [0:36:47] Να πω λίγο εδώ, αμύβας 2 λεπτά ακόμα, για- γιατί έχει τόσο μεγάλη απήχηση αυτή η ιδέα, ότι μπορείς να σπάσεις μια συνάρτηση σε ημίτονα και συνημίτονα. Ε, γιατί ουσιαστικά δεν χρειάζεται ποτέ να λύσεις καμία εξίσωση ξανά στη ζωή σου. [0:37:03] Ναι, τελικά ναι. Το προσεγγίζεις ειδικά με τους υπολογιστές με πάρα πολύ μεγάλη ακρίβεια και είσαι. [0:37:08] Γιατί έχουμε όλες, έχουμε όλες αυτές τις εξισώσεις, ξέρω γω, Maxwell θερμότητας, αυτά, όπου αναλόγως ποιο είναι το input, τι βάζεις στην είσοδο, ξες κάποιο κύμα και τα λοιπά, πρέπει να κάτσεις να λύσεις την εξίσωση τώρα και αλλάξει λίγο το input, πρέπει να ξαναλύσεις την εξίσωση από την αρχή. Ε, αλλά Φουριέ λέει όχι, φίλε. Εφόσον οποιαδήποτε συνάρτηση που βάλεις, όποια τιμή, μπορώ να τη σπάσω εγώ σε ημίτονο και συν ημίτονα, αρκεί να λύσεις τις εξισώσεις μία φορά για ένα ημίτονο. Αν βρεις τη λύση σε αυτό, τότε δεν χρειάζεται να την ξαναλύσεις ποτέ, γιατί οποιαδήποτε άλλη συνάρτηση, απλώς πες μου τα ημίτονά της και απλώς αλλάζω τους πολλαπλασιαστές μπροστά. Αυ- αυτή η ιδέα και μόνο είναι που είχε… δε θα υπήρχε μοντέρνος πολιτισμός αν δεν γινόταν αυτό. Ακόμα θα λύναμε εξισώσεις. [0:38:08] Γενικά, δεν υπάρχει ειδικά σύγχρονη μοντέρνα τεχνολογία που δεν έχει πίσω ανα- μετασχηματισμούς φουριέ και ανάλυση φουριέ. Ακόμα και τώρα που μας ακούτε, το Spotify έχει κάνει compress και decompress σε… Ναι, με βάση αυτό. Τα ακουστικά σας το κάνουν αυτό. Ε, η οθόνη που κοιτάτε και θα βάλετε μια φωτογραφία που θα σας στείλουνε, θα το έχει κάνει αυτό. Ε, το βίντεο που θα τραβήξετε θα το κάνει αυτό το πράγμα. [0:38:38] Ναι, ναι. [0:38:39] Ε, ό,τι είναι ψηφιακό το έχει κάνει σίγουρα. Η άλλη επιλογή είναι άμα βγάλετε φωτογραφία με φιλμ, ξέρω γω, τότε θα ‘ναι αναλογικό. [0:38:47] Ναι, οτιδήποτε ψηφιακό βασικά έχει λίγο φουριά μέσα. Είναι φοβερό αυτό το πράγμα. [0:38:53] Ε… Ναι. Συνεχίζουμε. [0:38:55] Λοιπόν, συνεχίζουμε με το τελευταίο έτσι, ε, επίτευγμα σημαντικό. Το 1824 έκανε την πρώτη αναφορά στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Όχι ακριβώς με αυτόν τον όρο, αλλά αυτό που έκανε είναι το εξής, επειδή, όπως σας είπα και πριν, είχε μελετήσει τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρεται η θερμότητα, ε, προσπάθησε να καταλάβει το εξής, ότι αφού η Γη είναι σε αυτή την απόσταση από τον Ήλιο, ξέρω γω, είναι και τόσο μακριά, που θα έπρεπε να ήταν πιο παγωμένη από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Και… [0:39:34] Αν είναι διαφορά θερμοκρασίας μέρα και νύχτα, θα έπρεπε να ήταν πολύ πιο μεγάλη. [0:39:40] Λοιπόν, και… έβαλε έναν όρο σαν σκοτεινή θερμότητα, που είναι αυτό που λέμε σούμε- σήμερα υπέρυθρα ακτινοβολία, και κατάλαβε ότι ουσιαστικά έρχεται το φως, μετά ζεσταίνεται η Γη, επανεκπέμπει σε σε υπέρυθρο, σε σκοτεινή θερμότητα, αλλά αυτή η σκοτεινή θερμότητα εγκλωβίζεται από την ατμόσφαιρα και έτσι ζεσταίνεται η Γη. Αυτό το κατάλαβε επειδή είχαν γίνει κάποια πειράματα, βλέπω εδώ πέρα, από έναν Ελβετό φυσικό, ο οποίος είχε μελετήσει, είχε βάλει σε μια γυάλα ένα θερμόμετρο και του ρίχνει φως με τη λάμπα, ας το πούμε, και μετά έκανε το ίδιο πείραμα, αλλά μέσα αυτή η γυάλα είχε υδρατμούς και είχε δει ότι μένει πιο υψηλή θερμοκρασία. Οπότε το κατά κάποιο τρόπο το είχανε ψιλοκαταλάβει ότι η ο αέρας και οι υδρατμοί μπορεί να εγκλωβίσουνε θερμότητα. [0:40:33] Μχμ. [0:40:36] Εεε. [0:40:37] Ναι, δεν δεν το είπε ο φαινόμενο του θερμοκηπίου, αλλά… [0:40:40] Όχι, όχι. Απλά είχε έπιασε το concept ότι η ατμόσφαιρα λειτουργεί. [0:40:44] Τα ‘βαλε κάτω και σου λέει δεν βγαίνουνε τα κούκια, οι θερμοκρασίες δεν είναι σωστές, κάτι… και είναι πιο ζεστή η Γη από όσο θα έπρεπε. [0:40:55] Ναι, αυτό μετά είναι που θα το πιάσει ο Ο Γουίλιαμ Τόμσον, αυτός που έγινε γνωστός σαν Λόρδος Κέλβιν. [0:41:01] Μχμ. [0:41:02] Που θα προσπαθήσει να υπολογίσει και την ηλικία της Γης, που μετά το πήρε και ο Δαρβίνος και ταιριάζανε τα νούμερα και λοιπά. [0:41:08] Αυτό το είχαμε πει, ναι. [0:41:09] Ναι. [0:41:09] Ναι. Στο επεισόδιο με τον Δαρβίνο. [0:41:12] Ναι. Λοιπόν, τώρα το legacy του είναι ότι είχε γιο, όχι γιο, συγγνώμη, είχε μαθητή αυτόν τον Ντιρισλέ, που και αυτός ασχολήθηκε πολύ με τις, με μετασχηματισμούς και λοιπά. Μαθηματικός ήταν αυτός. Τώρα εμείς στο φυσικό τον έχουμε κάνει τον Ντιρισλέ όταν κάναμε αυτά τα πράγματα. Εντάξει, σίγουρα στο μαθηματικό τον ξέρουνε περισσότερο. Ασχολήθηκε μετά, τώρα δηλαδή έχουμε πάει γύρω στο 1850, έτσι? [0:41:39] Μχμ. [0:41:40] Είναι ένας άλλος γνωστός μαθηματικός, ο τον ξέρουμε από τον Αϊνστάιν και τη γενική σχετικότητα, ο Ρίμαν. [0:41:48] Μχμ. [0:41:49] Που χ- που πάλι πήρε την ιδέα με τις σειρές Φουριέ και έκανε κι αυτός εκεί τα μαγικά του. Ο Κέβλιν που είπα εκεί είναι αυτό, ο Κέβλιν εκεί 1840, 50, 60, κάπου εκεί, που πήρε την ιδέα με την, με τη, με το πώς θερμαίνεται η Γη. [0:42:07] Μχμ. [0:42:07] Το πήγε παρακάτω. Και μετά είναι κι άλλοι που, τέλος πάντων, που ασχω- πήρανε την ιδέα αυτή με τις σειρές και την πήγανε σε διαφορετικά μονοπάτια, να το, να το πω έτσι. [0:42:19] Μχμ. [0:42:21] Εμ… Τι άλλο; Ε, αυτά νομίζω εντάξει τα πιο σημαντικά. Τώρα τα υπόλοιπα είναι και λεπτομέρειες. Να πούμε ότι πέθανε το 1830, 62 ετών. Ε, αυτό. Και έχει γραφτεί το όνομά του στα θεμέλια του πύργου του Άιφελ, γιατί αυτός ο Γκουστάβ Άιφελ έβ-έγραψε ονόματα από σημαντικούς Γάλλους επιστήμονες όταν φτιάχτηκε ο πύργος. [0:42:55] Ήτανε, ναι, ήτανε μεγάλος. [0:42:59] Εμ. [0:43:00] Εντάξει, τα καλύψαμε, νομίζω, αρκετά, αρκετά. [0:43:03] Μετά μπείτε να δείτε στο YouTube για Fourier Transform και τέτοια. Είναι και έχει και αυτός ο Three Blue One Brown έχει κάνει πάρα πολύ ωραίο βιντεάκι. [0:43:12] Ε, ναι, ναι, γιατί να μην έχεις? Δηλαδή ένα πρώτο έτος τεχνικό αυτό πάντα τα κάνεις τα φουρνιά. Το χρησιμοποιείς συνέχεια μετά. [0:43:22] Αυτά. [0:43:24] Ωραία. Θες να μάθεις ποιος είναι θα είναι επόμενος, επόμενη. [0:43:29] Θέλω λίγο παιχνίδι πρώτα. Θέλω να μου πεις κάτι, να δω πώς το μαζέψω. [0:43:32] Θα σου πω ένα hint, μπορεί να το ξέρει. Είναι λίγο προς τα δικά σου κομμάτια γι’ αυτό. [0:43:36] Α, οκέι, άρα κάποιος φυσικός ή αστροφυσικός είναι, οκέι. [0:43:39] Ποιος είναι ο πιο γνωστός άγνωστος σχετικά με μαύρες τρύπες, που είναι το… που έχει κάνει πολλή δουλειά, αλλά το όνομά του δεν είναι τόσο γνωστό. Εσύ τον ξέρεις δηλαδή. Ντάξει. [0:43:51] Ναι. Άρα κοίταξε, λογικά θα φ- αν φέρεις γνωστό αστροφυσικό, ο Έντιγκτον είναι πολύ γνωστός, αλλά δεν είναι τόσο. [0:43:58] Ναι, όχι. [0:43:59] Ο Σβάρτσιλντ είναι γνωστός. [0:44:02] Ναι, και είναι και άλλος ένας στο… [0:44:04] Ε, και ο ο Κερ είναι γνωστός. [0:44:07] Ούτε αυτός. [0:44:08] Οκέι. Πιο καλός στο… [0:44:10] Ε, είναι σύγχρονος, τύπου… [0:44:13] Ε, 20ος αιώνας, ναι, μαύρες τρύπες. Όχι τώρα όμως, εντάξει. [0:44:17] Ναι, ναι, δεν είναι τύπου Χόκινγκ και αυτή τη γενιά, είναι παλιό. [0:44:19] Όχι, όχι, πιο πριν. [0:44:20] Εκεί με το Σβάρτσελ, δηλαδή. [0:44:22] Άμα σου βάλω ένα hint από ποια χώρα είναι, θα το βρεις, νομίζω. [0:44:26] Ε… Α, παίζει να είναι η Σοβιετική Ένωση? [0:44:31] Όχι. [0:44:32] Οκέι. [0:44:33] Ινδία. [0:44:34] Α, τον Τετρανσέκα? [0:44:35] Ναι. [0:44:37] Ωραίος είναι, ναι, ναι. Έχει και τηλεσκόπιο στο όνομά του, τον Τσάντα. [0:44:41] Ναι, ναι. [0:44:42] Ε, οκέι, ναι, ναι, ενδιαφέρον. Είναι ο τύπος που έκανε τις μαύρες τρύπες μαύρες τρύπες, οπότε… [0:44:49] Ναι. Είναι ωραίος, έχει και έχει και live story από πίσω. [0:44:54] Μχμ. [0:44:54] Γι’ αυτό στην αρχή σκέφτηκα τον Σβάρτσιλ, γιατί όσοι δεν τον γνωρίζουν, ο Σβάρτσιλ ήτανε στα στα χαρακώματα στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και έλυνε τα μαθηματικά σε τετράδια. [0:45:01] Οκέι. [0:45:02] Ε, οπότε οκέι. Ωραία, τέλεια, μια χαρά. Τώρα, οπότε πρέπει να σκεφτώ κι εγώ για τώρα τον τον επόμενο. Ε, οπότε… [0:45:12] Ναι. [0:45:12] Πολύ ωραία. Αυτά. [0:45:14] Ωραία, αυτά. Εντάξει, θα τα πούμε. Έχουμε post show τίποτα; Το… Δεν έχω κάτι ιδιαίτερο. [0:45:35] Έχω ένα ενδιαφέρον έτσι παιχνίδι να προτείνω. Παιχνίδι. [0:45:40] Α, video game εννοείς. [0:45:42] Ο- όχι, όχι, παίζω το Zelda το καινούργιο, αλλά όχι αυτό. [0:45:46] Και το World of the Sinking Star. [0:45:46] Το παλιό Zelda που το ξαναβγάλενες. [0:45:48] Ναι, και το Order of the Sinking Star, αλλά είναι μια ωραία, πολύ ωραία ιδέα για παιχνίδι που έχω δει στο Λονδίνο, δεν το έχω δει πουθενά αλλού. [0:45:56] Οκέι. [0:45:56] Και θα ‘θελα να το κάνω και σε άλλες πόλεις. Λέγεται Hidden City, το οποίο είναι ως εξής. Ξεκινάς από ένα σημείο και σου στέλνουνε μηνύματα στο κινητό για hints. [0:46:10] Σαν κρυμμένο θησαυρό που λέγαμε. [0:46:12] Ναι. [0:46:13] Οκέι. [0:46:13] Και σου λέει, ξεκινάς από ένα σημείο, ξέρω γω, και σου λέει, προχώρα δυο τετράγωνα, όταν δεις ένα άγαλμα κάνε δεξιά και εκεί που θα δεις την πύλη, μια πράσινη πύλη, ξέρω γω, γράφει κάτι πάνω, στείλ το μας στο επόμενο μήνυμα και το απαντάς με μηνύματα ή WhatsApp και σου στέλνει το επόμενο hint και έχει 10-15 τέτοια βήματα. Και ένας ωραίος τρόπος γιατί σε κατευθύνει μες στην πόλη. Μαθαίνεις λίγο για την πόλη, αλλά είναι και το παιχνίδι του κρυμμένου θησαυρού εκεί. Ε, και αυτό στο Λονδίνο το έχουνε φτιάξει ωραίο γιατί σε κάποιες φάσεις σου λέει πήγαινε σε αυτήν την μπαμπ και πες στο σερβιτόρο μια κωδική λέξη. [0:46:59] Οκέι. [0:47:00] Όπου έχουν συνεννοηθεί μα, ξέρεις ότι όταν έρθει κάποιος με αυτό, ναι, σου και σου δίνουν, ξέρω γω, ένα φάκελο όπου έχει το επόμενο hint. [0:47:10] Έλα ρε συ, είναι ακούγεται πολύ ωραίο αυτό. [0:47:13] Είναι, είναι πολύ ωραίο, ναι, το… [0:47:15] Οπότε έχεις συμμετάσχει σε αυτό; Γιατί εκεί είναι το… [0:47:18] Τα έχω κάνει όλα, ναι. [0:47:19] Α, το έχεις τερματίσει. Οκέι. [0:47:21] Ναι. Ε, στο τελευταίο που είναι theme James Bond, που παίζει κάποιο μυστικό πράκτορα, σου στέλνουν μηνύματα 2-3 ταυτόχρονα, φανταστείς, είναι η Money Penny και η M και ο Q, ξέρω γω, σου στέλνουνε παράλληλα το… Μχμ. Ε, στο WhatsApp. Και τελειώνει το παιχνίδι στο φινάλε, εντάξει, το λέω αυτό, άμα πρόκειται κάποιος να το κάνεις, μην το ακούσει, αλλά φτάνεις σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο και όταν στέλνεις το τελευταίο μήνυμα χτυπάει το τηλέφωνο. [0:47:49] Έλα, ωραίο το κάνει. [0:47:50] Και το σηκώνεις και έχει το [0:47:53] Το μπράβο. [0:47:53] τελευταίο hint, έτσι; Έχει ωραία πράγματα. [0:47:56] Και μετά πίνεις μπύρες? [0:47:59] Τελειώνει πάντα σε το παιχνίδι σε μια pub, βασικά. [0:48:04] Λογικό. Ε, είναι όμως τύπου σαν πώς είχαμε τα escape room, αλλά σε κλίμακα πόλης ή είσαι μόνος σου; Το κάνεις μόνος σου ή το κάνεις με παρέα? [0:48:14] Θεωρητικά μπορείς να το κάνεις και μόνος σου, αλλά στην πράξη εντάξει, μαζεύεσαι… [0:48:18] Με κάνα φίλο, ναι. [0:48:19] 2, 3, 4 άτομα. Στο Λονδίνο δηλαδή σε πάνε μέσα και από τα μουσεία που είναι τζάμπα. [0:48:25] Οκέι. [0:48:25] Και σου λέει βρες στο τάδε πίνακα, ξέρω γω, και το hint είναι τι κρατάει η τάδε. [0:48:31] Ναι, ναι, κατάλαβα. [0:48:32] Τέτοια πράγματα. [0:48:33] Α, ακούγεται πάρα πολύ ωραία. [0:48:35] Είναι πολύ ωραία ιδέα, δεν την έχω δει πουθενά αλλού. [0:48:38] Σε καμία άλλη πόλη. [0:48:39] Ναι. [0:48:39] Ναι. Είναι κάτι που… θα σ- εδώ πέρα θα ταίριαζε φουλ Ουάσιγκτον, γιατί έχουμε και… [0:48:47] Έχει πολλά monuments και τέτοια γύρω. [0:48:49] Ναι, έχει και όλα τα μουσεία που είναι δωρεάν. [0:48:51] Μπράβο, ναι, ναι. [0:48:52] Οπότε θα μπορούσε να σε πήγαινε από το ένα στο άλλο και έχει και πολλά αυτό landmarks η πόλη, πολλές χαρακτηριστικές γειτονιές που έχουνε κάτι χαρακτηριστικό, ένα αγάλμα ή κάτι. [0:49:03] Μχμ. [0:49:04] Εντάξει, igual Νέα Υόρκη, θα και εκεί θα μπορούσε να γίνει. [0:49:07] Ναι, ναι. [0:49:08] Ναι. Ε, οκέι, ωραίο. Ενδιαφέρον. [0:49:13] Αυτά, ναι. Ήθελα να το μοιραστώ. Άμα έχει καν- άμα θέλει κανείς να το κάνουν παιδιά στην Αθήνα, έχω, προσφέρομαι στο… εκεί στα αρχαία, στην πλάκα και το μοναστηράκι. [0:49:26] Αυτά. [0:49:27] Οκέι, bye bye. [0:49:28] Bye.