13x01 - Ένας Αιώνας Μαθηματικών σε Μία Οικογένεια

13x01 - Ένας Αιώνας Μαθηματικών σε Μία Οικογένεια

Άλλα  · 

Διάρκεια 00:52:52 · Download

Πρεμιέρα για την 13η σεζόν, τη σεζόν των «διάσημων άσημων» επιστημόνων: ανθρώπων με τεράστια προσφορά που δεν έγιναν ποτέ celebrities. Και ξεκινάμε όχι με έναν, αλλά με μια ολόκληρη οικογένεια: τους Μπερνούλι. Από τον Ιάκωβο, τον νόμο των μεγάλων αριθμών και τον αριθμό e, μέχρι τον Γιόχαν που «πούλησε» τον κανόνα του L'Hôpital και τον Ντάνιελ της αρχής του Μπερνούλι, ξετυλίγουμε ένα γενεαλογικό δέντρο τριών γενεών, γεμάτο Νικόλαους, Γιόχαν, οικογενειακά beef και... τον Όιλερ σχεδόν παντού.

Στο post-show μαθαίνουμε γιατί καταργούνται τα δίσεκτα δευτερόλεπτα τώρα που η Γη επιταχύνεται, και πώς η NASA θέλει να ανεβάσει το Hubble σε ψηλότερη τροχιά. Και στο τέλος αποκαλύπτουμε ποιος έρχεται στο επόμενο επεισόδιο.

(00:00:00) Pre-show: Καλώς ήρθατε στη 13η σεζόν
(00:05:56) Intro
(00:06:11) Ποιος Μπερνούλι; Μια ολόκληρη οικογένεια
(00:11:36) Νικόλαος, ο έμπορος πατριάρχης
(00:14:07) Ιάκωβος Α': Νόμος μεγάλων αριθμών & ο αριθμός e
(00:19:22) Spira mirabilis & το πρόβλημα της Βασιλείας
(00:21:38) Γιόχαν Α': Ο δάσκαλος του Όιλερ
(00:23:41) Ο κανόνας του L'Hôpital… που δεν ήταν του L'Hôpital
(00:25:18) Δεύτερη γενιά: Δύο Νικόλαοι, ένας Γιόχαν & ο Ντάνιελ
(00:27:07) Νικόλαος Α': Η έδρα του Γαλιλαίου & το Ars Conjectandi
(00:31:03) Ντάνιελ: Η αρχή του Μπερνούλι (και η ευλογιά)
(00:36:20) Τρίτη γενιά: Οι Μπερνούλι γίνονται σόι με τον Όιλερ
(00:38:53) Οικογενειακά beef & ένας αιώνας Μπερνούλι
(00:41:56) Ποιος έρχεται στο επόμενο;
(00:44:50) Outro
(00:45:02) Post-show: Τέλος στα δίσεκτα δευτερόλεπτα
(00:51:00) Η NASA θέλει να ανεβάσει το Hubble

📝 Απομαγνητοφώνηση επεισοδίου ▾

[0:00:00] Επιτέλους καινούργια σεζόν δε, Γιώργο. Χριστούγεννα σχεδόν πιάσανε. [0:00:05] Το καθυστερήσαμε. Το αναφέραμε και στο προηγούμενο επεισόδιο. [0:00:10] Ναι. [0:00:11] Αλλά εντάξει. Εντάξει, όχι και ούτε… περιμέναμε το Halloween αυτό. [0:00:17] Ναι, το Halloween. Ε, να καλωσορίσω εδώ και τους καινούργιους ακροατές που έχουν μαζευτεί τους τελευταίους μήνες. Ε, να κάνω μια εν τάχει μια εισαγωγή στο podcast για τους καινούργιους. [0:00:30] Κάνε, κάνε. [0:00:31] Ε, γενικά φτιάχνουμε σεζόν από ποτέ 10 επεισόδια, εξού και not a top 10. Ε, είμαστε στη 13η σεζόν αισίως ξεκινάει και για όσους μας ακούνε θα έχει, θα είναι λίγο διαφορετικό από τις άλλες, λίγο διαφορετική από τις άλλες. Ε, η σεζόν αυτή, όπως είπαμε και στο τέλος του προηγούμενου επεισόδιο, θα δούμε, ε, διάσημους άσημους επιστήμονες, δηλαδή άτομα που δεν είναι τόσο γνωστά. Ε… Δηλαδή θα έλεγα ότι ίσως και η η πλειοψηφία των ακροατών να μην τους έχει ακούσει. [0:01:14] Τόσο πολύ, ε? [0:01:17] Ε… Ναι. [0:01:18] Να δούμε, δεν ξέρω. Εντάξει, άμα είναι κάποιος τεχνικό, έχει κάνει τεχνικό πτυχίο, ίσως να τους ξέρει, αλλά οι υπόλοιποι… Ε, οπότε κοιτάμε τέτοια άτομα. Ήταν ιδέες ακροατών αυτό, 2 μας τις στείλανε. Ε, αλλά, αλλά θα είναι επιστήμονες που έχουνε μεγάλη προσφορά, ας πούμε, στην ανθρωπότητα. Παρόλη δεν είναι, παρόλο που δεν είναι τόσο γνωστοί. [0:01:44] Ναι, είναι… δεν είναι celebrity, αλλά είναι πάρα πολύ σημαντική. Αυτό. [0:01:52] Μπράβο, ναι. [0:01:52] Κάπως δηλαδή έχουμε τους celebrity, ξέρω γω, τον Έφτανο και τον Αϊνστάιν και λοιπά. [0:01:59] Ναι, αυτή είναι εντάξει γνωστή, δεν δεν πάμε σε αυτό τώρα. [0:02:02] Θα πάμε… [0:02:05] Ε… και για να το κάνουμε λίγο πιο ενδιαφέρον, είπαμε τον Γιώργο ότι να είναι… λέγαμε να είναι έκπληξη κάθε φορά ποιον θα κάνουμε, ποιον θα αναλύουμε, αλλά… και επίσης ο καθένας από μας θα δοκιμάζει, θα εξετάζει ένα επεισόδιο εναλλάξ. Δηλαδή το σημερινό ήταν ιδέα του Γιώργου. Μου ‘χει πει από πριν βέβαια ποιους θα πούμε, ποιον θα πούμε σήμερα, αλλά το επόμενο, το επόμενο επόμενο επεισόδιο είμαι εγώ, αλλά, ε, για να είναι έκπληξη, στην αρχή λέγαμε να το βάλουμε στην αρχή του επεισοδίου, δηλαδή να [0:02:49] Θα είναι τελείως έκπληξη. [0:02:49] να μην έχει ιδέα ο άλλος host ποιος είναι και να λέμε σήμερα θα κάνουμε τον τάδε, πάμε. Αλλά τότε θα ήταν πολύ μονόλογος και ο… ο Γιώργος, παραδείγματος χάριν, δεν θα έχει καθόλου χρόνο να προετοιμαστεί αν θέλει κάτι. [0:03:05] Και το ανάποδο όταν θα προτείνω εγώ. [0:03:08] Και το ανάποδο, ναι, ενώ σε μερικούς, ας πούμε, όπως και το σημερινό, θα με ενδιέφερε να κοιτάξω κι εγώ λίγο τι παίζει. Ε, οπότε για να λύσουμε αυτό το πρόβλημα, αλλά αλλά να κρατήσουμε και το στοιχείο της έκλειψης, έκ- έκλειψης, έκπληξης. [0:03:23] Ξέρεις, ξέρεις γιατί λες έκλειψη. [0:03:26] Άσε ναι, κλείνω τώρα για το καλοκαίρι και τέτοια. [0:03:29] Το συζητάγαμε πριν. [0:03:31] Ε… Ε, θα αποκαλύπτουμε στο τέλος του προηγούμενου επεισοδίου ποιον θα, ποια θα κάνουμε στο επόμενο επεισόδιο. [0:03:42] Με λίγα λόγια, στο τέλος του επεισοδίου που ακούτε τώρα, ο Θέμος θα μου πει ποιον έχει διαλέξει ή ποια έχει διαλέξει για το επόμενο. [0:03:48] Ναι, ο Γιώργος δεν έχει ιδέα. Καλά, εγώ δεν έχω ούτε για τα δικά μου ιδέα. Δηλαδή έχω πολλά ονόματα στο μυαλό μου, αλλά θα πάει και λίγο, ε… Μπορεί το όνομα που έχω σκεφτεί εγώ να το πεις εσύ τώρα. Οπότε κάηκε, οπότε να έχω ένα χρόνο να σκεφτώ κάτι άλλο. Ναι, ναι. Ή να αποφασίσω. Εμ. Εγώ να πω από τη δικιά μου την πλευρά ότι τα, τέλος πάντων, αυτά που έχω στο μυαλό μου είναι πέρα από το κάποιοι που είναι σημαντικοί. Μετά έχει αναφερθεί στο παρελθόν σε αυτό το podcast, πριν πολλές σεζόν πίσω, πριν πολλά χρόνια δηλαδή πίσω, ότι ο λόγος που γίνεται αυτό το podcast είναι και λίγο και προσωπικό ενδιαφέρον, ότι δηλαδή μπορώ να φέρω και κάποιον που απλά με ενδιαφέρει εμένα να κάτσω να ασχοληθώ, να το πω και έτσι. Οπότε, ε, είναι και αυτό μια, μια παράμετρος. Αλλά πιστεύω εντάξει, θα έχει ενδιαφέρον, θα ακούσετε τις ιστοριούλες. Ε… Ε… Οπότε τώρα ξεκινάει κανονική σεζόν, όπου εκτός συγκλονιστικού απρο- του βγάζουμε κάθε βδομάδα επεισόδια, ε, συνεχόμενα. Ε, και έχουμε και αυτά τα ειδικά επεισόδια, είτε νέα, που είναι μια φορά στο τόσο, όπως είχαμε το προηγούμενο και κάποια special, ε, κάνουμε για τα Νόμπελ ή άμα έχουμε κάποιο καλεσμένο ή κάποιο άλλο έτσι ενδιαφέρον γεγονός. Ταξίδια. [0:05:14] Ναι. Θα, θα έχει, έχει, έρχεται. Έρχεται πάλι το… [0:05:19] Έρχεται ταξίδι σε 15 μέρες. [0:05:21] Οκέι. [0:05:21] Αλλά δεν νομίζω ότι θα είναι full επεισόδιο μόνο του, αλλά θα γεμίσουνε σίγουρα τα post. Βασικά, νομίζω έχω ένα σίγουρο ταξίδι τις επόμενες 20 μέρες και πιθανότατα θα έχω και ταξίδι και για τα Χριστούγεννα. Οπότε… Θα έχουμε οπότε μην ανησυχείτε. Το εδώ πέρα το ευτυχής μπλέτσα spin-off θα συνεχιστεί. [0:05:48] Έτσι. [0:05:49] Εμ. [0:05:50] Ωραία. Πάμε στα… [0:05:52] Πάμε, πάμε στο στο σημερινό. [0:05:54] Να ξεκινήσουμε? [0:05:55] Ναι. Λι- θα ξεκινήσω εγώ. Θα σου πω γιατί. Γιατί θέλω να, πρώτα απ’ όλα, αν και έχουμε τον τίτλο. Θα δούμε. Δεν έχουμε διαλέξει ακόμα τίτλο. Μπορούμε να βάλουμε κάτι δημιουργικό για να μη φαίνεται ξεκάθαρα. Θα δούμε. Λοιπόν. [0:06:25] Αυτό είναι πάντα πρόβλημα. Όταν γράφουμε εμείς δεν ξέρουμε τον τίτλο, αλλά εσείς που το ακούτε τον ξέρετε και μετά βλέπετε το περιεχόμενο. [0:06:32] Οπότε ή έχετε καταλάβει ποιος είναι, ποιοι είναι, ή έχουμε βάλει κάτι δημιουργικό, οπότε δεν έχετε καταλάβει. Λοιπόν, αυτό ήταν δικιά μου ιδέα και ο λόγος που μου ήρθε ήτανε… ήτανε μια στιγμή συνειδητοποίησης. Ήρθε ένα clarity. Λοιπόν, όσοι έχουνε κάνει μαθηματικά ή φυσική και ή τέλος πάντων πολυτεχνεία και λοιπά, έχουν ακούσει το όνομα Μπερνούλι. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην το έχετε ακούσει. Το πιο γνωστό πράγμα με τον Μπερνούλι είναι η αρχή εκεί με τη με τα ρευστά. Ωραία. [0:07:08] Μχμ. [0:07:08] Θα θα πούμε μετά τι είναι αυτό και π- απλά αυτό είναι το πιο γνωστό που, που συνδέεται με το όνομα Μπερνούλι. Μετά, κάποιοι, ίσως αν έχουνε κάνει μαθηματικό ή οικονομικά ή στατιστική, έχουνε μάθει και την κατανομή του Μπερνούλι, που είναι το νόμισμα. [0:07:27] Ναι. [0:07:28] Ε, δεν είναι το ίδιο πρόσωπο. Μπαμ! Και συνειδητοποίησα ότι η Μπερνούλη είναι ολόκληρη οικογένεια και όχι απλά είναι ολόκληρη οικογένεια, είναι πάνω από 100 χρόνια, γενιές που μαθηματικών και φυσικών, που είχανε έδρες σε πανεπιστήμια, μέχρι την έδρα του Γαλιλαίου είχε ο ένας. Ε… Έβλεπα, έβλεπα στη Wikipedia εκεί ένα γενεαλογικό δέντρο που δεν χώραγε στην οθόνη μου και βλέπω είναι μια απόγονος που έχει γεννηθεί τη δεκαετία του 50. Ζουν, σίγουρα δηλαδή ζουν ακόμα. [0:08:00] Ζουν ακόμα οι Μπερνούληδες. [0:08:02] Απόγονοι των Μπερνούληδων. [0:08:03] Μιλάμε τώρα, η ιστορία μας ξεκινάει από το 1600 κάτι και προχωράει πάνω από 100 χρόνια. Και ποιο είναι το ακόμα καλύτερο? Εμένα σας το έχω πει ότι αυτή η εποχή είναι η αγαπημένη μου σε μαθηματικά και φυσική, έτσι; Δηλαδή από το 10ο [0:08:19] Το 1600 λες τώρα. [0:08:20] από τον 16ο αιώνα, 17ο και μετά ειδικά, μέχρι… μέχρι και τον Boltzmann είναι [0:08:30] Μχμ. [0:08:31] η καλύτερη εποχή που τις έχεις όλους τους μεγάλους. Και ποιο είναι το ωραίο σε αυτή την εποχή? Έχει αυτό το, είναι η ρομαντική εποχή της φυσικής και των μαθηματικών, που γίνονται όλες οι σπουδές ανακαλύψεις. [0:08:43] Μχμ. [0:08:44] Που είναι η η διαφορά της μοντέρνας εποχής με εκείνη την εποχή είναι ότι εκείνη την εποχή είναι οι ανακαλύψεις που μαθαίνουμε, μοντελοποιούμε τον κόσμο γύρω μας. Η μοντέρνα εποχή έχει πράγματα, μαθαίνουμε πώς λειτουργεί το σύμπαν, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν και πάρα πολύ μεγάλη διαφορά για την καθημερινή μας ζωή τώρα, να βρεις καλή ώρα τα νετρίνα, έτσι; Οπότε πλέον προσπαθούμε να καταλάβουμε πώς λειτουργεί το σύμπαν, ο κόσμος με την ευρύτερη έννοια. Εκείνη την εποχή μοντελοποιούσαμε πράγματα της καθημερινότητας. Αυτό είναι που μ’ αρέσει εμένα. Και επίσης ένας άλλος λόγος που μ’ αρέσει πάρα πολύ αυτή η εποχή είναι η σύνδεση. Δηλαδή είχες, ήξερες τον Νεύτωνα, ήξερες τον Δαρβίνο, ήξερες τον Λάιμπινιτς και βλέπεις, ξέρω γω, τον Όιλερ και αρχίζεις τώρα και σκαλείς και λες ότι ο τάδε που αντάλλασε επιστολές. Δηλαδή πού να ήξερα εγώ ότι ο Όιλερ, που είναι, ξέρω γω, ίσως για τους μαθηματικούς ο καλύτερος μαθηματικός που έχει περάσει, ίσως μαζί με τον Γκάους, ε… ο ένας Μπερνούλη του έκανε ιδιαίτερα μαθήματα όταν ήτανε teenager, όταν ήτανε πριν περάσει στο πανεπιστήμιο, στον Όιλερ. Δηλαδή, [0:09:57] Οκέι. [0:09:57] ένας Μπερνούλη έκανε ιδιαίτερα μαθήματα μαθηματικών στον Όιλερ και μετά ένας άλλος Μπερνούλη, πιο μεταγενέστερος, τον είχε καλέσει τον Όιλερ στην Αγία Πετρούπολη και βγάλανε μαζί τη ρευστομηχανική, που όσοι έχουν κάνει πολλή ρευστομηχανική ξέρουν ότι υπάρχει η ο φορμαλισμός του Μπερνούλη, ας το πούμε, και του Όιλερ, που είναι 2 διαφορετικοί τρόποι να περιγράψεις τέτοια πράγματα. Τέλος πάντων, αυτά τα λέω λίγο γενικά. Θα τα πιάσω λίγο. Ε, αλλά αυτό, πώς συνδέονται διάφοροι εκείνης της εποχής μεταξύ τους είναι εντυπωσιακό. Κάνε και σ’ ένα έτσι πρώτο σχόλιο τέτοιο και μετά θα το πιάσουμε λίγο, να πούμε το γενεαλογικό δέντρο, τι κάνανε ποιος, τα τους τσακωμούς μεταξύ τους. [0:10:40] Εντάξει, εγώ ξέρω… Ναι, επειδή στο Πολυτεχνείο, ξέρεις, κάνουνε πολύ φυσικομαθηματικά αναγκαστικά, ξέρεις, τα μάθαινα αυτά. Ξέρεις, αρχή Μπερνούλη που είναι για τα αεροπλάνα και κατανομή και κάποιο πολύόνιμο έχει η Μπερνούλη, νομίζω. [0:10:58] Έχει, ναι. [0:10:59] Ναι, και πάντα νόμιζα ότι ήταν ο ίδιος η Μπερνούλη. Δηλαδή μέχρι που μου το ‘πες εσύ μερικές βδομάδες ότι θα κάνουμε τους Μπερ- που συμφωνήσαμε να κάνουμε τους Μπερνούληδες, λέω α, σοβαρά? [0:11:12] Και ξέρεις τι, δεν είναι μόνο αυτό ο- ότι άντε να είναι 2 αδέρφια ή πατέρας και γιος που έχει συμβεί και άλλες φορές. Μιλάμε είναι… και τριτοξάδελφοι. [0:11:24] Ναι, ναι. [0:11:25] Μπλέκονται πολύ. Εεε. [0:11:28] ΟΚ. [0:11:28] Λοιπόν, θα ξεκινήσουμε λίγο να την ιστορία. Είναι ωραίο γιατί είναι έτσι και σαν ιστοριούλα το σημερινό επεισόδιο. [0:11:35] Για για πες, ναι. [0:11:36] Λοιπόν, ξεκι- ο ο πρώτος είναι ο Νικόλαος Νικολάους Μπερνούλη, ο οποίος αυτός γεννήθηκε το 1623. Αυτός δεν ήταν τίποτα, έμπορος, ήτανε… αυτό, έμπορος. [0:11:51] Δεν ήταν ιδιαίτερα μαθηματικός. [0:11:52] Όχι, όχι, δεν ήτανε τίποτα. Ε, ήτανε έμπορος. Ε, εντάξει, εδώ πέρα λέει ότι κυρίως εμπορευότανε μπαχαρικά και λοιπά και φάρμακα. Αυτός ήτανε, ζούσανε στην, στις Κάτω Χώρες, στην Αμβέρσα. [0:12:11] Μχμ. [0:12:11] Εντάξει, σήμερα είναι το Βέλγιο εκεί, αλλά τότε ήταν όλα [0:12:14] Ναι, ναι. [0:12:15] τέτοια. Και, και φύγανε και πήγανε πρώτα στη Φρανκφούρτη και μετά εγκαταστάθηκαν το 1600, 20 περίπου, κάπου εκεί. Όχι, πιο μετά. Τέλος πάντων, δεν έχει σημασία. Είναι βασικό στη βασιλεία της Ελ- της σημερινής Ελβετίας. Εκεί, εκεί είναι που είναι και εκεί αρχίζουν και γεννιούνται, ξέρω γω, και οι υπόλοιποι και λοιπά. Λοιπόν, αυτό, εντάξει, δεν έχουμε πολλά πράγματα να πούμε γι’ αυτόν, γιατί δεν ήτανε και κάτι. Λοιπόν, το μόνο που αξίζει να πούμε είναι ότι ήταν αρκετά πιεστικός προς τα παιδιά για το τι θα σπουδάσουνε. Ουσιαστικά τους είπε, θα σπουδάσεις εσύ αυτό, εσύ αυτό και εσύ αυτό. Και κάνανε το αντίθετο μετά στη ζωή τους. Λοιπόν. [0:12:56] Και και τώρα νομίζω γίνεται αυτό. [0:12:58] Ναι, γι’ αυτό είπα. [0:13:00] Στον μοντέρνο κόσμο. [0:13:01] Ε, λοιπόν, προσπερνάμε ότι ο Νικόλαος Μπερνούλη, θα τον λέω Νικόλαο γιατί δεν θέλω να λέω Νικολάους, μου φαίνεται λίγο [0:13:10] Ναι, μωρέ, εντάξει. [0:13:11] Κρύπη. Η- ο ένας γιος, μαντέψτε, τον είπε Νικόλαο Junior. Το Junior το πρόσεξα εγώ, [0:13:17] ΟΚ. [0:13:17] αλλά είναι Νικόλαος. Αλλά θα υπάρξει κι άλλος Νικόλαος, πιο μετα γενιά, τέλος πάντων. Ε… Αυτός ήταν ζωγράφος και τον ξεχνάμε για την ώρα, γιατί δεν ασχολείται με μαθηματικά. Λοιπόν, έχει όμως ο Πατριάρχης Νικόλαος ο Μπερνούλη, είχε 2 παιδιά. Τον… εγώ Ιάκωβ θα τον πω, θα τον πω, δεν θα τον πω Jacob. Ναι, ή Ιάκωβο ή Ιάκωβ. Και τον Γιόχαν. Οπότε έχουμε τον Γιόκα- Γιάκοβ τον πρώτο και τον Γιόχαν τον πρώτο, γιατί θα φτάσουμε και σε δεύτερο και τρίτο. Έχει δουλίτσα. [0:13:53] ΟΚ. Αυτή είναι η δεύτερη γενιά τώρα δηλαδή. Η τρίτη γενιά. [0:13:56] Είναι, είναι, είναι, είναι η ο Γιάκοβ ο πρώτος και ο Γιόχαν ο πρώτος, ας τους πούμε ότι είναι η πρώτη γενιά Gen 1, γιατί ο μπαμπάς [0:14:03] Μαθηματικών. [0:14:04] Ναι, δεν είναι, δεν ήτανε κάτι ο Νικόλαος. [0:14:07] ΟΚ. [0:14:07] Οπότε τα παιδιά είναι ο Γιάκοβ, ο Νικόλαος, ο junior και ο Γιόχαν ο πρώτος. Ο Νικόλαος ο ζωγράφος τον ξεχνάμε. Έχουμε Ιάκωβ Α’, Γιόχαν Α’. Λοιπόν, ο Ιάκωβ ο Μπερνούλη, που γεννήθηκε στη Βασιλεία, όπως είπα, αφού εκεί εγκαθιδρύθηκαν, έγινε και καθηγητής μαθηματικών εκεί. Ε, μαντέψτε για την εποχή, τι διάλεξε ο πατέρας του να γίνει; Θα πάει να γίνει στον κλήρο. Την εκκλησία τον κλήρο εννοώ, αυτό που λένε κλέγκι, που λένε στα αγγλικά. Δεν ξέρω πώς προφέρετε. Ε, και θεολογίες και τέτοια. Τα έκανε το σπάτου, το έκανε το χατίρι. Άρα λέει rumor has it ότι διάβαζε μόνος του μαθηματικά και αστρονομία επειδή του άρεσε και είχε γνωρίσει, θα με βοηθήσεις λίγο εσύ σε αυτό, τον Ρόμπερτ Χουκ στην Ολλανδία, αλλά πρέπει να είναι αυτός με το ελατήριο. [0:15:03] Ναι ρε, με τον Νεύτωνα εκεί ο… [0:15:05] Ναι, γιατί τώρα είμαστε στο 1670 περίπου. [0:15:08] Ναι, ναι, εκεί γύρω. [0:15:09] Λοιπόν. [0:15:10] Ο Νεύτωνας εκεί το 1600 τόσο ήτανε. Ναι. [0:15:16] Ναι, και [0:15:17] Αυτή είναι η εποχή. [0:15:18] Αυτή είναι η εποχή. Και επειδή μετά έχουμε τους, οι Μπερνούλιδες υποστήριζαν ανοικτά τον Λάιμπνιτς, ο οποίος έχουμε πει ότι είχε beef με τον με τον Νεύτωνα. [0:15:28] Νεύτωνα. [0:15:28] Ε, έχει δημιουργηθεί ένα beef το οποίο φαίνεται και εδώ, αλλά το έχουμε δει. Θα το πω πρώτα στα αγγλικά και θα το πω και μετά. Είναι αυτό οι Continental Europes, Europe, Europeans με τους British. [0:15:42] Α, ναι. [0:15:42] Και αυ- δηλαδή [0:15:43] Ναι, ναι. [0:15:43] αυτοί που ήτανε Γερμανογάλοι. Όταν λέω Γερμανο- γερμανοθερμένοι, μπορεί να ήταν Αυστριακοί εκείνη την εποχή, τώρα ήταν αυτοκρατορίες τότε. Με τους Βρετανούς, οπότε ήτανε με του, με τον Leibniz οι Μπρερνούλδες και κατακρίνανε τους Βρετανούς που ήτανε, ξέρεις. [0:16:00] Ναι, ναι, αυτό είναι από πάντα. Ακόμα και πρόσφατα, μη σου πω και τώρα, την Ευρώπη τη λέγανε the continent. Πάμε. [0:16:07] Ναι. [0:16:08] We’re going to the continent. [0:16:10] Λοιπόν, οπότε ο Ιάκωβ, που ήταν και ο μεγαλύτερος αδερφός, αυτός είχε, ε, είχε ασχοληθεί με μαθηματικά, πιθανότητες και λοιπά. Ε, ασχολήθηκε με αυτό το, αυτό που λέμε τον νόμο των μεγάλων αριθμών, ότι άμα κάνεις ένα πείραμα πάρα πολλές φορές, μετά, ε, στατιστικά θα, θα οδηγηθείς, ας πούμε, σ- δεν θα, δεν θα, αν πω αλήθεια, είναι λίγο αυτό που λένε ground truth στη στατιστική και στα μαθηματικά, δηλαδή ότι θα σε καθοδηγήσει στο πραγματικό αποτέλεσμα. Λοιπόν, είχε ασχοληθεί με αυτό. Ή έχουμε την κατανομή Bernoulli, Bernoulli distribution στα αγγλικά, που είναι το coin flip, δηλαδή τον το το κέρμα, το 0-1, το οποίο χρησιμοποιείται και στους υπολογιστές μετά, κατ’ επέκταση, επειδή πάλι 0-1. [0:17:05] Η κατανομή Bernoulli νομίζω είναι η διακριτή εκδοχή της γκαουσιανής προκανικής κατανομής. [0:17:11] Όχι, όχι, δεν είναι της γκαουσιανής. [0:17:12] Όχι? [0:17:13] Όχι. Ε, είναι της της διωνυμικής, του binomial distribution. [0:17:19] Α, οκέι, εντάξει. [0:17:21] Ε… Λοιπόν. Α, μπορεί, τώρα αν μετά εξελίχθησαν, δεν ξέρω, αλλά είναι το, η του Bernoulli είναι το discrete, δηλαδή το διακριτό της διωνυμικής, το binomial. [0:17:35] ΟΚ. [0:17:37] Λοιπόν, μετά, ε, είχε φτιάξει, ασχολήθηκε με αυτό που λέμε σειρές, series και στα αγγλικά και [0:17:46] Μχμ. [0:17:48] τον ε νόμο αυτόν 1 εις την Κ και 2 εις την Κ και 3 εις την Κ και Ν στην Κ. Ωραία. [0:17:56] Μχμ. [0:17:56] Λοιπόν, και ήταν ο πρώτος… που ανακάλυψε το, το Ι, το έψιλον του Όιλερ, αυτό το 2,7 μπλα μπλα μπλα. [0:18:09] Α, ναι. [0:18:10] Ο Όρος όμως [0:18:11] Η σταθερά του Λο- Όιλερ. [0:18:13] Ναι, ο α- ο Όρος μπήκε μετά από τον Όιλερ, που όπως σας είπα, ήταν, σχετίζονταν η οικογένεια Μπερνούλη με τον Όιλερ. Απλά είναι αυτός που ο, που έβαλε το, το, το έψιλον, αυτό το η το αγγλικό, το 2,71 μπλα μπλα μπλα. Βγαίνει από ένα όριο. 1 συν 1 προς ν και όλο εις τη ν. Όταν αυτό το ν πάει στο άπειρο, βγαίνει αυτός ο αριθμός. Αυτό έκανε ο Ιάκωβ, το όριο. Μετά ο, επειδή ασχολήθηκε πολύ ο Όιλερ με αυτά, κα- το έβαλε σταθερά αυτό. Που βέβαια η αλήθεια είναι ότι εδώ πέρα έχουμε έχουμε ένα κενό, γιατί μπορεί οι μαθηματικοί να το ξέρουν, εγώ δεν το ξέρω, δεν ασχολήθηκα περισσότερο. Αν φέρουμε τον Όιλερ στο podcast, θα ασχοληθούμε περισσότερο. Καμιά φορά τυχαίνει και π.χ. λες ο αριθμός Όιλερ δεν το έβαλε ο ίδιος για τον εαυτό του, γιατί περνάς λίγο ψώνιο για να το κάνεις. Το κάνουν συνήθως μεταγενέστεροι. [0:19:09] Α, ναι, μπράβο. [0:19:10] Ναι. Οπότε το αφήνουμε αυτό, αλλά το κο- τον αριθμό αυτόν το ο Μπερνούλ ήταν ο πρώτος που το, που το έβαλε, ε, και έδειξε ότι είναι ανάμεσα από το 2 και το 3 πάντα αυτό το όριο. [0:19:21] Οκέι. [0:19:22] Λοιπόν, μετά ασχολήθηκε, ε, με… θέλω να το πω έτσι… Ε, πωχ, κόλλησα στα ελληνικά. [0:19:33] Σ- στον ίδιο μεστακόμα, ε, στον Ιάκωβο. [0:19:36] Ναι, ναι, ναι. Πώς ε, πω- ε… ανερχόμενο κλάδο, emerging. Ότι ποιο ήταν το πιο ανερχόμενο κομμάτι στα… ήταν αυτό που λέμε η ανάλυση, το calculus εκείνη την εποχή είχε δημιουργηθεί. [0:19:47] Μχμ. [0:19:48] Οπότε ασχολήθηκε πολύ γενικά και έκανε πολλά πειράματα και λοιπά. Έφτιαξε την καμπύλη Μπερνούλη, που δεν είναι σαν του Αρχιμήδη, είναι εκείνη σπείρα, αλλά είναι λογαριθμικά, μειώνεται, το οποίο λέγεται σπείρα Μιραμπίλις στα λατινικά. [0:20:05] Οκέι. [0:20:06] Λοιπόν… και πρότεινε και… αυτό επίσης ως πάλι μαθηματικά είναι αυτό. Ε, άποιος έχει κάνει διαφορικές εξισώσεις, υπάρχει ένας, ένα transformation, ε, που κάνει μη γραμμικές εξισώσεις σε γραμμικές. Εντάξει. [0:20:28] Αυτό δεν το ξέρω. [0:20:29] Το αφήνω εδώ. [0:20:31] Δεν το ξέρω. [0:20:31] Εμ. Και λέει, έθεσε ένα πρόβλημα άλυτο, λύθηκε μετά από περίπου 100 χρόνια. Όχι, πολλά είπα. Λύθηκε από τον Όιλερ τέλος πάντων. Ε, πόσο κάνει το 1 συν 1 προς 4 συν 1 προς 9 συν 1 προς 16 και ούτω καθεξής. [0:20:50] Α, τα τετράγωνα. [0:20:51] Αυτά, πόσο, πόσο κάνει αυτό, το έδειξε μετά ο Όιλερ, ε, και λεγότανε πρόβλημα της βασιλείας, όχι του, όχι με τους βασιλιάδες, του Μπάζελ, επειδή από την πόλη αυτό. [0:21:03] Ναι. [0:21:04] Λοιπόν, και αυτός ήταν λοιπόν ο, ο Ιάκωβ ο 1ος. Ο νεα- ο μικρός του αδερφός, ο Γιόχαν, ήταν αυτός που είπαμε που έκανε ιδιαίτερα μαθήματα στον Όιλερ όταν ήταν μικρός ο Όιλερ, αλλά κρατήστε το γιατί θα υπάρξει άλλος Μπερνούλη που θα είναι συμφοιτητής με τον Όιλερ. Εντάξει, κανονικά κρατάτε σημειώσεις γιατί και εγώ έχω χαθεί εδώ πέρα. Λοιπόν. [0:21:29] Να πω, να πω εδώ και στο Μπάζαλ είναι που γεννήθηκε ο Ρότζερ Φέντερα επίσης. [0:21:34] Με τα παπούτσια, τα on. [0:21:37] Ναι. [0:21:38] Λοιπόν. Πάμε τώρα στον Γιόχαν. Ι-εί-είναι σημαντικοί αυτοί οι 2 γιατί είναι οι πρώτοι. Λοιπόν, ο Γιόχαν, 12 χρόνια νεότερος από τον Γιάκομπ. Θυμίζουμε υπήρχε και ένας Νικόλαος Τζούνιορ που ήταν ζωγράφος και δεν ασχολούμαστε, απλά το λέω για… Α, μάλιστα. Να μην ξεχνάμε. Άρα είναι η δεύτερη γενιά τώρα, πάμε μαθηματικό. Όχι, η πρώτη γενιά είμαστε ακόμα. 3 αδέρφια, Γιάκομπ, Νικόλαος και Γιόχαν. Α, είναι 3, sorry, το ‘χασα, το ‘χασα. Ναι, ναι. [0:22:06] Ο Νικόλαος είναι ζωγράφος, δεν τον ασχολούμαστε. Ε, ο Γιάκομπ και ο Γιόχαν, Γιάκοπ ο πρώτος, Γιόχαν ο πρώτος, έχουνε 12 χρόνια διαφορά. [0:22:16] Πάμε, πάμε, ναι. [0:22:16] Λοιπόν, ο ο Γιόχαν ασχολήθηκε με τα κυκλωειδή και έβγαλε και έναν και ασχολήθηκε με αυτό που λέμε, πάλι είναι μαθηματικά, με πολικές συντεταγμένες και transformations, π.χ. ότι ξέρω γω το χ είναι r επί θ μείον sin θ, ξέρω γω, και το ψ είναι r επί 1 μείον cos θ. Τέλος πάντων. [0:22:45] Ναι, ναι. [0:22:46] Ε, κυκλοειδή, cycloids λένε αυτά. Ε, ασχολήθηκε με την οπτική πριν τον ή πριν ή παράλληλα με τον Νεύτωνα, αλλά η ιδέα του ήτανε… Προσπάθησε να θε- να ενώσει το θεώρημα του Φερμά με με μηχανική. Τέλος πάντων. [0:23:11] Οκέι. [0:23:12] Ας το αφήσουμε αυτό. Ε, ήτανε καθηγητής, δάσκαλος, θα το πούμε, teacher του Όιλερ. [0:23:21] Μχμ. [0:23:23] Εξέδωσε ένα βιβλίο που λέγεται Ι-υδραυλικά και όχι υδροδυναμική, hydrolica και θα πάμε μετά. [0:23:32] Hydraulics. [0:23:32] Γιατί το hydrodynamics το εξέδωσε ο Γιόςτ και τον αποκλήρωσε. Έχουμε και τέτοιο. Λοιπόν, αλλά θα πούμε για το πιο σημαντικό πράγμα του Γιόχαν Μπερνούλη, του πρώτου. Ίσως κάποιοι θυμάστε από το λύκειο τον κανόνα Ντελοπιτά λέγαμε και έλεγε ότι [0:23:55] Ναι, ρε φίλε, τι μου θυμάσαι το. [0:23:57] ότι αν έχεις ένα όριο. [0:23:58] Μόνο στις πανελλήνιες [0:23:59] Μπράβο. [0:23:59] Αν έχεις ένα όριο. [0:24:00] Πουθενά δεν το έχω ξαναδεί αυτό. [0:24:02] Και πάει και το ο αριθμη- και έχεις και ένα κλάσμα και πάει και η εξ- η συνάρτηση που είναι στον αριθμητή πάει στο 0 και η συνάρτηση που είναι στον παρονομαστή πάει στο 0, μπορούμε να παραγωγήσουμε και τα 2 πάνω και κάτω και να ξαναϋπολογίσουμε το όριο. Ωραία; Αυτό ήταν ο κανόνας του Ντελοπιτάλ. Και τώρα θα σου γκρεμίσω τον κόσμο, Θέμα. [0:24:23] Ωχ. [0:24:24] Αυτό το έκανε… ο ο Γιόχαν ο Μπερνούλη. Και όταν είχε οικονομικές δυσκολίες, ο Ντελοπιτάλ του έδωσε 200 αργύρια, δεν θυμάμαι το νούμερο, για να πάρει τα δικαιώματα. [0:24:40] Τι? [0:24:40] Ακριβώς αυτό. Και έχουμε, λέμε ο κανόνας του Ντελοπιτάλ, αλλά δεν ήταν ποτέ. Και λέει ότι στο original βιβλίο κάνει κάπου acknowledge ο Ντελοπιτάλ ότι… ότι το είχε κάνει έτσι. [0:24:53] Ήταν του ντενούλη ιδέα. [0:24:53] Ναι, αλλά αυτό το αγόρασε. [0:24:58] Αυτό φίλε απτάγραφα, δεν γίνεται στο… [0:25:00] Αυτό είναι, ναι. Ακριβώς αυτό. Λοιπόν… Και κάπως έτσι, ε, τελειώνουμε με αυτή τη γενιά. Έχεις κάποιο… Θες να συνεχίζω? [0:25:14] Όχι, εντάξει. Άρα αυτή είναι η πρώτη γενιά μαθηματικών. [0:25:17] Ναι. [0:25:18] Μάλιστα. [0:25:18] Και τώρα πάμε στην ε δεύτερη γενιά που έχουμε 3 γιους του Γιο- 3 γιους. [0:25:29] Πότε είναι ο Μπερν όλοι με τη φυσική με τη Ρόη? [0:25:31] Έχουμε, πρόσεξε, 3 γιους του Γιόχαν, αυτού που είπα τώρα με τον Ντελοπιτάλ. [0:25:37] Ωχ. [0:25:38] Και έχουμε και ένα γιο του ζωγράφου Νικόλα. [0:25:43] Ο οποίος ζήλεψε από τους θείους και σου λέει [0:25:45] Ακριβώς. [0:25:45] Εγώ θα γίνω μαθηματικός. [0:25:46] Από τους θείους έμαθε μαθηματικά. Και τώρα ξεκινάει το [0:25:49] Οκέι. [0:25:49] Και τώρα επειδή οι άνθρωποι είναι, ας μην το πω, μάντεψε πώς λέγονται. Είναι ο Νικόλαος ο 1, ο Νικόλαος ο 2, ο Γιόχαν ο 2 και ο Ντάνιελ. Πάλι καλά. [0:26:04] Α, Ντάνιελ. [0:26:05] Ναι. [0:26:05] Εντάξει. Ντάνιελ. [0:26:07] Πρόσεξε να δεις. Γι’ αυτό ξεχωρίζουμε ότι υπήρχε ο Νικόλαος ο Πατριάρχης, ο πρώτος που ήταν έμπορος, δεν ήταν μαθηματικός. [0:26:15] Ναι. [0:26:15] Υπήρχε ο Νικόλαος ο Τζούνιορ, ο ζωγράφος. Σαν Νικόλαο νούμερο 1, ο πρώτος, βάζω τον πρώτο Νικόλαο που ήταν και μαθηματικός. [0:26:27] Οκέι, εντάξει. [0:26:27] Και ο Νικόλαος ο 2 είναι ο δεύτερος Νικόλαος που ήταν μαθηματικός. Οπ- Οπότε… [0:26:33] ΟΚαι. Ήταν αδερφός ή ξάδερφος, ξέρω γω. [0:26:35] Ο Νικόλαος ο 1 είναι γιος του Νικόλαου του ζωγράφου. Ο Νικόλαος ο 2 είναι γιος του Γιόχαν. [0:26:43] Οκέι. [0:26:44] Ο Ιάκωπ, ο Ιάκωπ δεν είχε παιδιά. Οπότε και ο Ντάνιελ και ο Γιόχαν είναι παιδιά του Γιόχαν. [0:26:50] Ναι. [0:26:50] Γιατί υπάρχει ο Γιόχαν ο δεύτερος. Θα έχουμε και Γιόχαν ο τρίτος μετά. Οπότε θα γίνει άστο. Τέλος πάντων. [0:26:55] Είναι ξαδέρφια προφανώς, γιατί εντάξει να να είναι [0:26:58] Είναι ο Νικόλαος ο 2. [0:26:59] Να είναι και τα 2 παιδιά σου Νικόλαοι, εντάξει, πάει πολύ, ας πούμε. [0:27:02] Μπράβο. Οι 2 Νικόλαοι, ο 1 με τον 2, είναι ξαδέρφια. [0:27:06] Ναι, ναι. [0:27:07] Λοιπόν, πάμε να τους πιάσουμε τώρα. Γιατί εδώ πέρα είναι και κρύβεται και ο Μπερνούλη, ο ο Hydrodynamics. Οπότε… [0:27:16] Ωραία, ναι. [0:27:16] Είναι, είμαστε σημαντικό. Λοιπόν, κάτσε εδώ να βγάλω τις σημειώσεις μου. Λοιπόν, Νικόλαος ο νούμερο 1, ο Μπερνούλη. Ο Νικόλαος ο νούμερο 1, ο Μπερνούλη, ο γιος του ζωγράφου, που ήταν και ο μεγαλύτερος, ε… έκανε τα εξής. Πρώτα απ’ όλα, δεν το λες και λίγο, από το 1716 μέχρι το 1719 είχε την έδρα μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, που ήτανε του Γαλιλαίου. [0:27:47] Α, οκέι. [0:27:48] Εντάξει. [0:27:49] Βυσματώθηκε καλά αυτός, εντάξει. [0:27:52] Ναι. Λοιπόν, [0:27:53] Μια χαρά. [0:27:55] πάμε τώρα στα σημαντικά. Ο, ο Νικόλαος αυτός ο πρώτος, πολύ μεγάλο, ε, πολύ μεγάλη κληρονομιά που άφησε ήτανε ότι έγραψε ένα βιβλίο, το Ars Conjectandi, νομίζω Ars Ars Conjectandi στα λατινικά. Το οποίο τι ήταν αυτό? Ήτανε ουσιαστικά α- του θείου του, του Ιάκωβου, που όπως είπαμε δεν είχε παιδιά. Ο Ιάκωβ δεν ασχολήθηκε ποτέ, ήταν λίγο χομπίστας. Αυτός το έκανε βιβλίο, το εξέδωσε και κάπως έτσι διασώθηκε, να το πω έτσι. [0:28:37] Αφού ήταν και πανεπιστημιακός λες, οπότε εντάξει. [0:28:39] Ακριβώς. Οπότε μεγάλο, σημαντικό ήτανε τέτοιο, ε, αυτό το κομμάτι του. Λοιπόν, αντάλλαζε πολύ, ε, ήτανε, είχε επικοινωνία με τον Leibniz, τον Όιλερ και τον Γάλλο τον Μον Μον. [0:28:56] Μχμ. [0:28:56] Λοιπόν, και πάμε τώρα στα σημαντικά. Αυτός δεν έχει, ε, αυτός σπούδασε και νομική, αν θυμάμαι καλά. Ε, στα, τότε διαβάζω εδώ πέρα ότι για την εποχή, λέω, ήτανε logic and law. Logic, λογική, γιατί είχες το την έννοια του debate, ξέρεις, να μπορείς να εκφράζεις, οπότε ψιλογική την εποχή αυτά ήτανε μαζί, έτσι. Τώρα μιλάμε 1710. Εμ… Και με τι ασχολήθηκε αυτός; Εμ… Επειδή και οι θείοι του ασχολήθηκαν, όπως είπα, με πιθανότητες και λοιπά. [0:29:35] Μχμ. [0:29:35] Ε, αν και δεν έχει κάποια μεγάλη ανακάλυψη, ε, λέει εδώ πέρα ότι έκανε apply αυτό που λέμε πιθανότητες, θεωρία πιθανοτήτων, probability theory, κάτι που πλέον το όποιος έχει κάνει μαθηματικά, έχει περάσει σε σχολή οικονομικών και λοιπά το ξέρει. Ήταν από τους πρώτους που το έκανε εφαρμοσμένο. Δηλαδή ασχολήθηκε π.χ. [0:29:59] με life expectancy. [0:30:02] Πώς μπορείς να ασχολείς, να βάλεις πιθανότητες με… Ασχολήθηκε. [0:30:06] Όχι αφηρημένα δηλαδή. [0:30:07] Ναι, ασχολήθηκε με… Όχι, το ανάποδο. Έκανε εφαρμοσμένα πιθανότητες σε πρακτικά πράγματα της ζωής. Ε, σε σχέση με αρρώστιες και πανδημίες του Μεσαίωνα και εκείνης της εποχής και λοιπά. Εντάξει, δεν έχει… Είμαστε πιο μετά από το από το plague, αλλά ασχολήθηκε με τέτοια πράγματα. Γιατί εντάξει, ήταν και πανεπιστημιακός, οπότε λίγο πολύ έτσι το πήγε. [0:30:30] Ε, ναι, ναι. [0:30:31] Ε και εντάξει, διαφορετικές εξώσεις και λοιπά, τέτοια πράγματα ήτανε φουλ. Λοιπόν, τέλος πάντων, τον προσπερνάμε αυτόν. Αυτός ήταν ο, ο Νικόλαος, ο πρώτος. Λοιπόν, προσπερνάμε τον Νικόλαο τον δεύτερο, τον ξάδερφό του, δηλαδή γιο του Γιόχαν, ε, γιατί, ε, αν δεν κάνω λάθος, αυτός πέθανε μικρός. Ε… [0:30:54] Ναι, δεν πρόλαβε? [0:30:56] Ναι. Ε, πέθανε 31 ετών, δηλαδή στην Αγία Πετρούπολη. Λοιπόν, ο Ντάνιελ, ο Μπερνούλη, αυτός γεννήθηκε στο Χρόνιγεν της Ολλανδίας, γιατί εκείνη την επ- εκείνη την περίοδο έτυχε και ήταν εκεί ο πατέρας του. Ε… Λοιπόν, αυτός είναι ο Μπερνούλη Principly, αρχή του Μπερνούλη με τα ρευστά. Αυτός είναι. Λοιπόν, ο Μπερνούλης αυτός, ο Ντάνιελ, βολεύει κιόλας γιατί είναι ο μόνος που έχει Ντάνιελ, δεν υπάρχει άλλος. [0:31:30] Ντάνιελ, φίλε, νόμιζα είναι και και τώρα τους λέμε Ντάνιελ. [0:31:34] Ναι. Ε… Μάντεψε. Ο πατέρας του λέει, να σου πω, ιατρική θα περάσεις. Και αυτό και έκανε. Physician έγινε, αλλά το παράτησε μετά. Και ασχολήθηκε με τα μαθηματικά γιατί του άρεσαν πολύ. Ε, παρόλα αυτά, κοίτα να δεις τι κρύβεται πίσω από αυτό. Αυτός ήταν ο γιος του Γιόχαν. Και λέει ο πατέρας του, λέει, δεν ήθελε να γίνει και αυτός μαθηματικός, γιατί κατά βάθος ήξερε θέμα, ότι θα είναι άνεργος, ότι θα περιμένει στις λίστες να διοριστεί. [0:32:03] Δεν τα έχουν αλλάξει και πολύ. [0:32:05] Δεν έχουν αλλάξει και πολλά. [0:32:06] Και τώρα τα ίδια. [0:32:07] Οπότε του λέει, να σου πω, μην βασανίσεις σαν κι εμένα να καβρά κάνεις [0:32:10] 400 χρόνια. [0:32:10] ιδιαίτερα στον Όιλερ. Πήγαινε και παίρνα γιατρός. Και το έκανε. Τέλος πάντων, ε, παρόλα αυτά τα ψιλοάφησε, σπούδασε μαθηματικά μετά και μαζί με τον Νικόλαο τον δεύτερο που πέθανε μικρός, πήγανε στην Ακαδημία Επιστημών, αυτοκρατορική εκείνη την εποχή, στην Αγία Πετρούπολη, που ήταν Ρώσικη Αυτοκρατορία τότε. [0:32:35] Μχμ. [0:32:36] Λοιπόν, εκεί πέθανε ο μικρός, ο Νικόλας, ο Δίο. Ο Ντάνιελ έμεινε στη Ρωσία. [0:32:46] Μχμ. [0:32:46] Και ποιος άλλος πήγε το 1727 να σπουδάσει εκεί; Όιλερ, που ο πατέρας του Ντάνιελ, ο Γιόχαν, του έκανε ιδιαίτερα. Μετά γίναν συμφοιτητές. Στο… είναι στην Αγία Πετρούπολη. [0:32:58] Μάλιστα, οκέι. [0:32:59] Ε, μετά εκεί ήταν η πιο παραγωγική περίοδος. Γι’ αυτό ασχολήθηκε και ο Όιλερ εκείνη την περίοδο με υδροδυναμική και ο Μπερνούλι με υδροδυναμική. Τώρα ο Μπερνούλι έχουμε, έγραψε, έβγαλε βιβλίο υδροδυναμικής, hydrodynamic. Εεε… [0:33:16] Κάτσε, ο Ντάνιελ είναι αυτός ακόμα? [0:33:18] Ο Ντάνιελ, ο Ντάνιελ, ναι. Ε, έβγαλε αυτόν τον νόμο των ρευστών, ότι η πίεση και η κινητική ενέργεια και η δυναμική ενέργεια, αυτό το άθροισμα είναι σταθερό. [0:33:31] Περίμενε, αυτή είναι που λέμε η αρχή του Μπερνούλη? [0:33:33] Ναι, ναι, ναι. [0:33:35] Θες να μου πεις η αρχή του Μπερνούλη είναι ο του Ντάνιελ Μπερνούλη? [0:33:38] Είναι του Ντάνιελ Μπερνούλη. Ακριβώς αυτό. Εεε. [0:33:44] Α-αυτό πρέπει να μπει ερώτηση σε trivia, ξέρεις, αν είχαμε τηλεπαιχνίδια ακόμα. [0:33:48] Ναι. Ποιος Μπερνούλη. [0:33:48] Ξέρεις ποιο ήταν το μικρό όνομα του Μπερνούλη. [0:33:50] Ναι, ήτανε Ιάκωβ, ήτανε Γιόχαν, ήτανε Νικόλαος ή ήτανε Ντάνιελ. [0:33:54] Ντάνιελ και θα πει Ντάνιελ. [0:33:56] Ναι. [0:33:57] Αποκλείεται να είναι Ντάνιελ. Οκέι. [0:34:00] Λοιπόν, επίσης, εεε, ασχολήθηκε και με αυτό που κα-που αργότερα το μαθαίνουμε στη φυσική σαν κινητική θεωρία αερίων, αλλά σε αυτά ασχολήθηκε πιο πολύ ο Maxwell, ο Boltzmann, Maxwellian κατανομή, π.χ. όσοι έχουνε κάνει φυσική, στατιστική φυσική και λοιπά. Ε, αυτός ψιλοασχολήθηκε γιατί μέσα από τα ρευστά. Γενικά η θεωρία είναι ότι ο Μπερνούλη έβλεπε τα ρευστά σαν ένα πράγμα που έχει ροή, ενώ ο Όιλερ α- προσπάθησε να εφαρμόσει τους νόμους του Νεύτωνα και να βλ- τα φανταστεί σαν σωματίδια. [0:34:40] Α, σωματίδια. [0:34:40] Που κινούνται και με ταχύτητα, με Χ, Ψ, Z και λοιπά. Δεν θα μπούμε τώρα για τη στη ρευστομηχανική. Έτσι κι αλλιώς είναι ένα κομμάτι της φυσικής που δεν μου αρέσει γιατί ήταν δύσκολο και δεν τα πήγαινα καλά. Οπότε δεν μου αρέσει, αλλά όσοι έχουν ασχοληθεί με αυτά είναι από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της [0:34:59] Μχμ. [0:34:59] ε φυσικής. Λοιπόν… Και… ε, άκυρο, τώρα είδα εδώ πέρα, βασικά το συγκεκριμένο κώλος μου το ‘βγαλε το Claude, οπότε θεωρώ ότι θα το πιστέψουμε. Ε… Μχμ. [0:35:16] Γιατί ήθελα να δω μετά και τι άλλα άκυρα πράγματα μπορεί να έκανε. Ε, ασχο- έκανε ένα μαθηματικό μοντέλο για το… Νομίζω είναι η ευλογιά, το smallpox. [0:35:29] Ναι. [0:35:30] Αυτό. [0:35:30] Ανεμοβλογιά είναι. Ναι. [0:35:31] Αυτό. Ε, σε σχέση με το αν εμβολιαστούν, ξέρω γω, πόσο θα αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής, ε, στις χώρες. [0:35:41] Μχμ. [0:35:41] Αυτό ίσως το έκανε επειδή είχε σπουδάσει και ιατρική, μάλλον γι’ αυτό. Αλλά το έκανε πολύ, το έκανε πολύ μετά αυτό, δηλαδή η υδροδυναμική και αυτά ήταν το 1730. Αυτό το έκανε το μοντέλο για την ανεμοβλογιά το 1760. Δηλαδή… Και πέθανε το 1782, δηλαδή μεγάλος, ξέρεις. Έτσι. Λοιπόν, οπότε κρατάμε Ντάνιελ, ο η αρχή του Μπερνούλη με τα… με τα ρευστά. Λοιπόν, τώρα, όπως είπαμε, ο… ο Νικόλαος ο δεύτερος πέθανε μικρός και αυτός στην Αγία Πετρούπολη 31 ετών. [0:36:20] Μχμ. [0:36:20] Έχουμε άλλον έναν γιο, ο Γιόχαν ο δεύτερος, που είναι αδελφός αυτού του Ντάνιελ. [0:36:27] Ναι, ναι. [0:36:28] Ε, ο οποίος σπούδασε νομική, law, και κέρδισε το Βραβείο Επιστημών του Παρισίου και ασχολήθηκε με… γιατί έκανε και μαθηματικά. Ε, και μας λέει εδώ πέρα, inherited his father’s Basel chair. Οπότε πήγε στη θέση, στη θέση του πατέρα του στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας στα μαθηματικά και έμεινε εκεί 42 χρόνια. Φίλε, έμεινε δεινόσαυρος. [0:36:59] Ουάου. [0:37:00] Δεν έφερε, δεν ξεκόλλαγε την καρέκλα. [0:37:02] Ναι, ναι. [0:37:03] Λοιπόν, αυτός ο Γιόχαν που αναφέρω τώρα, έκανε 2 παιδιά. [0:37:10] Μχμ. [0:37:10] Τον Γιόχαν τον τρίτο και τον Τζέικοντ τον δεύτερο, προς τιμή του θείου του. [0:37:16] Οκέι. [0:37:17] Λοιπόν. [0:37:18] Άρα πάμε τώρα στην τρίτη γενιά [0:37:19] Ναι, και τελευταίος. [0:37:20] μαθηματικών. [0:37:21] Ε, στα σημαντικά. Οπότε ο Γιόχαν ο τρίτος, ε, αστρονόμος στο Βερολίνο, Royal Academy, Berlin Academy, τέτοιο. [0:37:33] Μχμ. [0:37:33] Ε… και ο Ιάκωβ ο δεύτερος λέει εδώ πέρα ότι πήγε κι αυτός στην Αγία Πετρούπολη πιο μετά. Ε… [0:37:45] Μχμ. [0:37:47] Σκέψου… ότι αυτό… [0:37:49] Πολύ με την Αγία Πετρούπολη πάντως, εντάξει. [0:37:53] Είχε τέτοιο, ναι. Σκέψου ότι… [0:37:54] Ενδιαφέρον. [0:37:56] Ωχ, οριακά. Ότι αυτός ο Ιάκωβ ο δεύτερος… ήτανε γιος… του Γιόχαν του δεύτερου, που είναι αδελφός του Ντάνιελ. Δηλαδή [0:38:11] Ναι, ναι. [0:38:11] ο Ιάκωβ ο δεύτερος είναι θεί- είναι ανιψιός του Ντάνιελ. Ο Ντάνιελ είναι θείος του. [0:38:18] Μχμ. [0:38:19] Πρόσεξε, ο Ντάνιελ ποιος ήταν συμφοιτητής; Με τον Όιλερ. [0:38:24] Ναι. [0:38:25] Αυτός που λέω τώρα, δηλαδή ο ανιψιός του Ντάνιελ, ε, παντρεύτηκε την εγγονή του Όιλερ και γίνανε και κου- και γίνανε και σόι για τους Όιλερ. Και κάπως έτσι [0:38:38] Οκέι. [0:38:39] αυτές οι οικογένειες ενώθηκαν, οι Όιλεράδες με τους Μπερνούληδες. [0:38:46] Ουα, οκέι. Λες να υπάρχει κάποιος απόγονος τώρα του τέτοιου. [0:38:51] Δεν ξέρω. Ε, μπορείς να το ψάξεις. Και ενδιάμεσα εγώ θα πω, για να το κλείσω σιγά-σιγά, ε, για τα beef που είχαμε. Το ένα ήτανε… Ε, λοιπόν, το βασικό ήτανε ο Γιόχαν με τον Ντάνιελ. Είναι αυτό που σας είπα, ότι ο Γιόχαν, ο πρώτος Γιόχαν, που έβγαλε το βιβλίο Hydraulica. [0:39:16] Μχμ. [0:39:16] Hydraulica γράφεται δηλαδή στα λατινικά, τα υδραυλικά. [0:39:20] Μχμ. [0:39:22] Ε, ενώ ο Ντάνιελ έβγαλε το Hydrodynamica. [0:39:28] Μχμ. [0:39:28] Και λέει εκεί πέρα, τον αποκλήρωσε, λέει, τον έδιωξε από το, από το σπίτι και έλεγε ότι του έκλεψε τις ιδέες. Τώρα, τι να σου πω? [0:39:42] Father and son beef. [0:39:44] Λοιπόν, μετά έχουμε, όπως σου είπα, εντάξει, δεν είναι beef, απλά έτσι από τα περίεργα, ότι ο αυτός ο Λοπιτάλ, ε, αγόρασε από τον Γιόχαν την πατέντα με τα, με το όριο. Και… [0:40:01] Ναι, ρε φίλε, αυτά με τον τελοπυτάλ, εντάξει. [0:40:05] Ε… Εντάξει, μετά τα άλλα τώρα, ας τον αφήσουμε τον Όιλερ εκτός, γιατί έχουνε πολλά πράγματα που κάνανε παρέα. Αλλά νομίζω ότι… [0:40:16] Εντάξει, εντάξει. [0:40:18] Ε-είναι αρκετά αυτά για το, για το Σόι. [0:40:21] Μχμ. [0:40:23] Τους Μπερνούλδες. [0:40:24] Οκέι, εντάξει, εντάξει. [0:40:25] Ναι. Ο- για να τα κάνουμε συνοπτικά, δηλαδή μιλάμε τώρα έχουμε ο ένας πέθανε το 1705, ξέρω γω, αυτός ο πρώτος ο Γιάκομπ, ο πρώτος μαθηματικός, και ο τελευταίος ο Γιόχαν ο τρίτος πέθανε το 1807. Δηλαδή είναι 100 χρόνια μαθηματικών. [0:40:42] Οκέι. [0:40:43] Ε και έχουμε Μπερνούλη, αρχή Μπερνούλη, εξίσωση Μπερνούλη, αριθμοί Μπερνούλη, πολιονόμιo, πολυονόμιο, πολυ-πολυ-πολυόνιμο Μπερνούλη, ε, κατανομή Μπερνούλη, ε, διαφορική εξίσωση Μπερνούλη, που δεν είναι όλα ο ένας, ε, θεωρία Όιλερ Μπερνούλη, ε, και λοιπά και λοιπά. Και δε, γράφει εδώ πέρα, όταν ρώτησα τον Claude μετά στο, και που μου ‘λεγε για, που ήθελα να μάθω έτσι ανέκδοτες ιστορίες. Και λέει ότι, λέει, δεν είναι ότι είναι άγνωστοι οι Μπερνούλδες. Γράφει, είναι blurred, λέει, είναι μπερδεμένο. [0:41:21] Ακριβώς, ακριβώς. [0:41:22] They are not unknown, they are blurred. [0:41:24] Έτσι, αυτό μου απάντησε. Εμ. [0:41:27] Αλλά είναι λίγο, εντάξει, λίγο άδικο από την έννοια ότι αν είχα ο καθένας άλλο όνομα. [0:41:34] Ναι. [0:41:35] Ξες, εντελώς διαφορετικό. [0:41:37] Να πιν της γυναίκας του κάποια. [0:41:38] Ίσως να ήταν γλυκότερο. [0:41:40] Να μεν αλλιώς την ιστορία. [0:41:41] Τα, τα. Ναι, ναι. [0:41:46] Ναι. Ε, αυτά. [0:41:47] Μάλιστα. [0:41:48] Και κουράστηκα πολύ. [0:41:48] Ωραία, ωραία, μάθα. [0:41:50] Όπως και οι αγροτάδες. [0:41:51] Μάθα με τις μπερνουλίδες. Εντάξει. [0:41:55] Αλλά… [0:41:56] Θες να σου, θες να πάμε για το επόμενο επεισόδιο? [0:41:58] Ε, ναι, αν δεν έχεις κάτι άλλο να πεις για το… [0:42:02] Όχι, δεν έχω. Μου άρεσε που τ’ άκουσα. [0:42:04] ΟΚ, ωραία. [0:42:05] Το… ωραία. [0:42:06] Ωραία. Ε, θα πω τα drums τώρα αυτό τρρρρρρρρ. [0:42:11] Θα θα θα σου θα σου πω ένα όνομα που να μου πεις αν το έχεις ξανακούσει. [0:42:14] Ωχ με. [0:42:15] Μπορεί να το έχεις ξανακούσει. [0:42:16] Ωραία, να ματε- θα φέρεις κάποιον Άραβα από με μαθηματικά, αλγεβρά και τέτοια? [0:42:21] Όχι, Βρετανός. [0:42:23] Α. Περίμενε, πε- πε- [0:42:25] Σύγχρονος του. [0:42:26] Ε, πες μου λίγο εποχή, είναι αυτή η εποχή που μου αρέσει εμένα? [0:42:30] Σύγχρονος του Μάξουελ και λίγο πιο μετά. [0:42:33] Ε, άρα είναι στη- μέσα είναι στην- στην εποχή που μ’ αρέσει. Εντάξει, είναι 19ος αιώνας ο Μάξουελ, αν δεν κάνω λάθος. [0:42:38] Ναι. [0:42:39] Βρετανός μαθηματικός? [0:42:43] Ε, μαθηματικό, φυσικό. [0:42:46] Ωραία, θα σου κάνω μία τελευταία ερώτηση. Ε, αν εγώ τον ξέρω, θα τον ξέρω από τη φυσική ή από τα μαθηματικά? [0:42:55] Μάλλον μαθηματικά πιο πολύ. [0:42:56] Μάλλον μαθηματικά. Ε… Κάτι με διαφορικές εξώσεις θα ‘ναι, διαφορικός λογισμός θα ‘ναι, τίποτα τέτοιο θα είναι. Ή ανα- [0:43:08] Είναι ο τύπος… [0:43:10] Ανάλυση. Περίμενε, άσε με λίγο. Δώσε μου 30 δευτερόλεπτα. Ε, γιατί τώρα θα σκέφτονται και οι ακροατές, οπότε κάντε και εσείς brainstorm. [0:43:19] Ναι. [0:43:20] Έχω εδώ εγώ timer, οπότε θα πούμε. Βρετανός μαθηματικός. Μμ, έχει κάνα θεώρημα κάτι, θα τον θυμάμαι έτσι ή είναι potpourri? [0:43:34] Θα σου πω. Όχι, είναι… Είναι ο τύπος που έβγαλε τις εξισώσεις του Maxwell με την εξής ιδέα. [0:43:47] Ε, ωπ, περίμενε. [0:43:49] Ότι ο Maxwell, όταν έβγαλε τη θεωρία του, δεν είχε γράψει τις εξισώσεις όπως τις μαθαίνουμε σήμερα. Είναι ο τύπος που πήρε, εντάξει, τις ιδέες και θεωρία του Maxwell και τις διαμόρφωσε ώστε να μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε στο… στο σύγχρονο κόσμο. [0:44:02] Πωπω, έχω κολλήσει, αλλά το ξέρω γιατί αυτή ακριβώς την ιστορία μας την είχε πει αυτός που μας έκανε ηλεκτρομαγνητισμό τότε, ότι… Α. Ότι έχει όλα τα credits ο Maxwell, αλλά δεν τα έκανε ποτέ ο Maxwell όντως, ξέρω γω. [0:44:13] Μπράβο, αυτό. Αυτό, ναι. Ο Oliver Heaviside λέγεται. [0:44:18] Ναι, ρε συ. Και η εξίσου και τέτοιο και η εξίσου το step δεν είναι του Heaviside? [0:44:24] Ναι, ναι, και το Heaviside, ναι. Εντάξει. [0:44:26] Ναι, ναι, έχει ναι. Ωραίο, ωραίο, μ’ αρέσει. [0:44:29] Καλάς. [0:44:29] Ναι, ναι, και είναι γνωστός, ρε, τον ξέρω και τη χρησιμοποιούμε full τη Heaviside στη, άμα πας έτοιμα φυσικής, τον κάνεις και το χρησιμοποιείται full. ΟΚ. Και με τα δυναμικά και αυτά νομίζω κάπου και εκεί. [0:44:41] Ωραία, οπότε γι’ αυτόν θα πούμε. [0:44:42] Ωραία. [0:44:43] Στο επόμενο. [0:44:43] Oliver Heaviside. [0:44:45] Τέλειο. [0:44:46] Έγινε. [0:44:47] Ανυπομονώ. [0:44:49] Άντε, τα λέμε. Ε, ήθελα να κάνω μία, ένα έξτρα αυτό για τα… πώς λένε τα leap seconds στα ελληνικά? [0:45:11] Ε… [0:45:13] τα leap seconds. [0:45:15] Εντάξει, αυτά τα δευτερόλεπτα που προστίθονταν μέχρι… [0:45:17] Πά- βάζεις δίσεκτο όπως είναι, γιατί leap year είναι δίσεκτο το λέμε. [0:45:22] Δίσεκτο δευτερόλεπτο. [0:45:22] Αλλά δίσεκτο δευτερόλεπτο δεν υπάρχει. Πες τι είναι για να μπούμε όλοι στην ίδια σελίδα, να ξέρει και ο κόσμος. [0:45:29] Λοιπόν, η ιστορία είναι ότι σταματάνε για αρκετές εκατοντάδες χρόνια να βάζουμε δίσεκτα δευτερόλεπτα γιατί επιταχύνεται η Γη. [0:45:36] Ναι, αλλά τι είναι το δίσεκτο δευτερόλεπτο; Ας ξεκινήσουμε με αυτό. [0:45:40] Λοιπόν, ναι. Ε, πολύ γρήγορα έχουμε 2 τρόπους να μετράμε τον χρόνο. Το ένα είναι με τη Γη, που κοιτάς πότε περιστρέφεται. Ας πούμε, παλιά ήταν πότε επιστρέφει ο Ήλιος στον ορίζον- στο μεσημέρι. Ε, εντάξει, όσο πέρασαν τα χρόνια αυτό βελτιώθηκε, μετά ήταν τα άστρα. Τώρα δεν έχεις να το ξέρεις, κοιτάμε τα quasar, φίλε, για να δούμε πώς έχει περιστραφεί η Γη. [0:46:04] Οκέι. [0:46:05] Ε, τώρα προ- κάνω processing στο μυαλό μου πώς μπορεί να… [0:46:08] Ναι, δηλαδή αντί να κοιτάνε τον Ήλιο τα αστέρια, έχουν τα διρο- έχουμε τα ραδιοτηλεσκόπια, όταν έρθει το κβάζαρ στη… Στο ίδιο σημείο. Στο ίδιο σημείο, ας πούμε, λες έκανε μια περιστροφή. Έχει, έχει νόημα γιατί υποτίθεται είναι τόσο μακριά που είναι στο άπειρο, άρα μπορείς να… Ναι, ναι, και είναι, ξέρεις πώς, είναι πο- και μπορείς να πιάσεις το σήμα πολύ γρήγορα, γιατί είναι αυτό το, το ραδιοσήμα που είναι πολύ δυνατό. Είναι λαμπρά στο, στα ραδιοφωνικά, στα ράβια. [0:46:38] Και είναι από διάφορα ραδιοτηλεσκόπια που το συνδυάζουμε. Ε, αυτό βγαίνει το ρολόι της Γης, ας πούμε, το… που είναι ένα ρολόι, ε, που είναι το UT που λέμε, το Universal Time. Και μετά έχουμε και τα ατομικά ρολόγια, τα γνωστά. [0:46:54] Ναι. [0:46:55] Τα οποία δεν χρειάζονται πηγή, ας πούμε, απλώς μετράνε δευτερόλεπτα, ξέρεις, με το… όπως δουλεύουν τέλος πάντων, τα έχουμε καλύψει με το, με τις ταλαντώσεις εκεί το στο καίσιο στάθμα του καισίου. Ε, το θέμα είναι τώρα ότι παραδοσιακά η γη, ε, επιβραδύνεται λίγο, κυρίως λόγω του φεγγαριού παλίρροιας. Ε, πριν, ξέρουμε ας πούμε πριν εκατομμύρια χρόνια η μέρα κρατούσε 22 ώρες και τώρα κρατάει 24 και στο μέλλον θα πάει 25, 26. Ε, και ο τρόπος που, οπότε αυτά τα 2 ρολόγια της Γης και του, τα ατομικά απομακρύνονται λίγο στο, ε, και για να μη φτάσουμε σε ένα σημείο, ξέρεις, να ‘ναι 12:00 το μεσημέρι και να ‘ναι βράδυ, ε, προσθέταμε αυτά τα δευτερόλεπτα. Δηλαδή κάποια χρόνια, όποτε το κρίνανε, μαζευόντουσαν και λένε, α, η Γη καθυστέρησε λίγο παραπάνω φέτος, θα προσθέσουμε ένα δευτερόλεπτο για να κάνει catch up. Οπο- και αυτό προστίθεται παραδοσιακά στο στην 31 Δεκεμβρίου, 12 παρά ένα δευτερόλεπτο το βράδυ. Δηλαδή κρατάνε 2 δευτερόλεπτα. Και αυτό το πράγμα έχει προγραμματιστεί παντού. Το τελευταίο τέτοιο δευτερόλεπτο μπήκε το 2016 και έχουνε μπει 37 τα τελευταία, ξέρω γω, 60 χρόνια που γίνεται αυτό. Τι έγινε τώρα? Είναι κάτι που ίσως να μην το ξέρουν όσοι δεν ασχολούνται με εκλείψεις, αλλά έγινε εκεί με το μάγμα και τον πύρινα της Γης πριν 6-7 χρόνια μια ανακατανομή. [0:48:46] Ναι. [0:48:47] Και η Γη, αντί να επιβραδύνεται τώρα, επιταχύνεται. [0:48:51] Οκέι. [0:48:53] Είναι με τη στροφορμή, ξέρεις, αν είναι, αν, αν, αν, αν έχεις πιο πολύ βάρος προς το κέντρο, ας πούμε, περιστρέφεσαι πιο γρήγορα. Λίγο. Όπως οι… πώς το λένε? [0:49:05] Με σβούρες. [0:49:05] Στο πατινάζ εκεί που όταν μαζεύουν τα χέρια κοντά τους, περιστρέφονται πιο γρήγορα. Οπότε αυτό έχει γίνει σε πλανητικό επίπεδο. Έγινε εκεί μια εσωτερική ανακατανομή. Προσωρινό είναι αυτό βέβαια, δηλαδή σε βάθος εκατομμυρίων χρόνων θα καθυστερήσει. Αλλά έλα που υπάρχει ανάγκη, αντί να προστεθούν δευτερόλεπτα, να αφαιρεθούν. Δηλαδή πρέπει να κάνουμε skip δευτερόλεπτα. [0:49:33] Οκέι. [0:49:35] Ε, και αυτό θα έπρεπε να γίνει πολύ σύντομα στα επόμενα χρόνια. Και οι τύποι είπανε, επειδή τεχνολογικά δεν ξέρουμε πώς να το εφαρμόσουμε αυτό, πώς να πούμε όλες τις συσκευές και τα συστήματα τραπεζών και δεν ξέρω εγώ τι άλλο, να κάνουν skip ένα δευτερόλεπτο. Τα σταματάμε όλα τα δευτερόλεπτα και αφήνουμε περιθώριο αυτές, αυτά τα δύο ρολόγια της Γης και τα ατομικά να είναι μέχρι μία ώρα διαφορά. [0:50:10] Α, είναι? [0:50:12] Επίσημα. Ε, οπότε αυτό για αρκετούς αιώνες δεν θα μας δημιουργεί πρόβλημα, αλλά σε κάποιους αιώνες από τώρα, ξέρεις, η ώρα που έχουμε στα ρολόγια μας θα είναι περίπου μία ώρα off σε σχέση με το τι κάνει η Γη. Και ουσιαστικά το αφήσανε στις επόμενες γενιές. Λέει, εντάξει, θα δούμε πώς θα είναι σε 1000 χρόνια τα πράγματα και θα το ξαναδούμε τότε τι θα κάνουμε. [0:50:40] Έλα εσύ. Απίστευτη ιστορία. [0:50:44] Ναι. [0:50:44] Ωραία. [0:50:46] Μ’ αρέσουν πολύ αυτά με τα χρονικά χρονοσυστήματα και όλα αυτά. [0:50:49] Ναι, ναι, είναι ωραία αυτά μετά και πώς είναι η ώρα στον Άρη και τι ώρα θα μπορούμε να λες ότι είναι στον Άρη και… και εκείνο έχει ενδιαφέρον. Οκέι. Ωραία, εντάξει, εγώ ένα μικρό νέο που έχω, ε… [0:51:02] Για πες. [0:51:03] Και δεν είναι, δεν είναι ολόκληρο νέο, γι’ αυτό το δεν έρχεται στα νέα. Ε, είναι ότι είχαμε αναφέρει σε επεισόδια νέων και στο τελευταίο για αυτή την αποστολή, το Catalyst, που θα πήγαινε να πιάσει αυτό το Swift, το τηλεσκόπιο ακτίνων Χ, να το σπρώξει και τελικά απέτυχε. Παρόλα αυτά, η ιδέα συνεχίζεται. Ε, όχι με το Swift αυτή τη φορά, το οποίο ήδη έχει πάρει, έχει σταματήσει να κάνει παρατηρήσεις και έχει δεχτεί εντολή να… θα πέσει στην ατμόσφαιρα, αλλά αυτή τη φορά για το Hubble. Οπότε έχει κάνει μια ανοιχτή πρόσκληση ενδιαφέροντος η NASA για ιδέες για το πώς μπορούμε να πάμε να πιάσουμε το Hubble και να το σπρώξουμε περίπου, ε, πιο πάνω στην ατμόσφαιρα που είναι. [0:51:48] Γενικά τι παίζει με αυτό; Είναι… [0:51:50] Λειτουργικότατο είναι. [0:51:51] Ενώ δουλεύει το Hubble. [0:51:52] Ναι, ναι. [0:51:52] Δεν είναι σαν τα Voyager που ξέρουμε ότι θα… [0:51:55] Όχι. [0:51:56] 5-10 χρόνια ζωής και μετά τη ζωή τα ταριά. [0:51:58] Το Hubble είναι και εδώ σε κοντινή τροχιά, οπότε μπορεί να επισκευάζεται. Τώρα δεν μπορείς γιατί δεν έχεις αστροναύτους όπως είχες το διαστημικό λεωφορείο. Αλλά σου λέει θα το κάνουμε ρομποτικά. Δεν χρειάζεται πλέον να στείλουμε ανθρώπους να το κάνουν αυτό. [0:52:12] Ναι, ναι, οκέι. [0:52:14] Οπότε ναι. Τέλος πάντων, εντάξει. [0:52:16] Αυτό είναι plan, έτσι θα δούμε κάποια στιγμή ίσως γίνει. [0:52:18] Ναι, ναι, δεν κινδυνεύει και άμεσα. Απλά νομίζω από τα 600 χιλιόμετρα που είναι το Hubble, είναι… ε, έχει πέσει στα 400 κάτι και θέλουν να το πάνε στα 500, κάτι τέτοιο. [0:52:30] Τόσο πολύ, ρε φίλε? [0:52:31] Ε, είναι από το 90 κάτι, ρε συ. [0:52:34] Ουάου! Οκέι. [0:52:36] Ναι. [0:52:37] Οκέι. Εντάξει, πάντως δουλεύει μια χαρά, δεν το κρατούσανε. [0:52:42] Άμα το, άμα το σηκώσουνε πάνω, μπορεί να συνεχίσει να δουλεύει, ξέρω γω, μέχρι το 2040 και λοιπά.