12x09 - Νεύτωνας

12x09 - Νεύτωνας

12η Σεζόν  · 

Διάρκεια 01:06:55 · Download

Φτάνουμε στο νούμερο 2 της λίστας με τους διάσημους επιστήμονες και ταξιδεύουμε στην Αγγλία του 17ου αιώνα για τον άνθρωπο που, όσο άλλοι έκαναν banana bread στην καραντίνα, εκείνος ανακάλυψε πώς λειτουργεί το σύμπαν. Ξεκινάμε από ένα πετρόχτιστο σπιτάκι στο Woolsthorpe και τα «θαυματουργά χρόνια» της πανούκλας του 1665, όταν ο Νεύτωνας έβγαλε μονομιάς τη βαρύτητα, τον λογισμό και τα πειράματα με το φως. Βλέπουμε πώς ένωσε πρώτη φορά τη Γη με τον ουρανό —το μήλο που πέφτει και το φεγγάρι που «πέφτει» υπακούν στην ίδια εξίσωση—, γιατί χρειάστηκε να εφεύρει καινούρια μαθηματικά, και πώς έθεσε τις βάσεις της επιστημονικής μεθόδου. Από τους τρεις νόμους της κίνησης μέχρι τον Lagrange, τον Hamilton και τον δρόμο προς την κβαντομηχανική· κι από τον αλχημιστή-κυνηγό παραχαρακτών του Royal Mint μέχρι τον δισεκατομμυριούχο επενδυτή που «κάηκε» στη φούσκα της Νότιας Θάλασσας.

(00:00:00) Pre-show: γερασμένοι σταρ & Nolan «Οδύσσεια» vs τελικός Μουντιάλ
(00:04:31) Το βιογραφικό: Χριστούγεννα 1642 & το Woolsthorpe Manor
(00:07:30) Cambridge & η πανούκλα του 1665: τα θαυματουργά χρόνια
(00:11:09) Καθηγητής, Principia, Royal Mint & ο πρώτος ιππότης-επιστήμονας
(00:14:58) Τα top 3: ένωση ουρανού-Γης, λογισμός & επιστημονική μέθοδος
(00:22:23) Βαρύτητα, νόμοι του Κέπλερ & η ιστορία του Halley με τον κομήτη
(00:29:09) Παλίρροιες, ηλικία της Γης, Νευτώνειο υγρό & τα πρίσματα με το φως
(00:38:28) Οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα
(00:43:22) Lagrange, Hamilton & ο δρόμος προς την κβαντομηχανική
(00:46:39) Γιατί ο Αϊνστάιν είναι το Νο.1 (κι όχι ο Νεύτωνας)
(00:48:31) Fun facts: αλχημεία, «στους ώμους γιγάντων» & το beef με τον Hooke
(00:52:22) Ο πόλεμος με τον Leibniz, ο Huygens & ο Νεύτωνας-επενδυτής
(01:02:49) Post-show: το ακυρωμένο γκολ με την Κροατία & ο αισθητήρας στην μπάλα

📝 Απομαγνητοφώνηση επεισοδίου ▾

[0:00:01] Είμαι αρκετά μεγάλος, Γιώργο, να θυμάμαι τη δεκαετία του ‘90 τον Michael Jordan, τον μπασκετμπολίστα. Ναι, ναι. [0:00:11] Που έκανε retire, πώς το είναι? Βγήκε στη σύνταξη από το μπάσκετ 30 χρονών. [0:00:19] Και μετά βαρέθηκε κάνα χρόνο, ξαναγύρισε, πήρε άλλα τρία πρωταθλήματα εκεί με τους Bulls και καλύτερος υποτίθεται. [0:00:27] Ξαναέκανε retire, ξαναγύρισε, έπαιξε και εκεί με τους Bulls. [0:00:32] Αυτό δεν το θυμόμουν το τελευταίο κομμάτι, ότι είχε περάσει και από τους Wizards. [0:00:35] Και είναι γιατί ζω στην Ουάσιγκτον και δεν υπάρχει πουθενά καμία αναφορά. [0:00:41] Εντάξει, ναι, ήταν λες δύο χρόνια εκεί, ήταν Αλλά τότε όλοι, ρε παιδί μου, των 30 χρονών, 31, σταματούσαν τον πρωταθλητισμό. [0:00:53] Και τώρα, με αφορμή και το Μουντιάλ, θυμάμαι τον Μέσι να βλέπω το Μουντιάλ του 2000, πριν 8 χρόνια. 6. Το 18. [0:01:04] Το 2018. Ναι, το 18. Το 18 ήταν ήδη μεγάλος. Ναι, και χάνει η Αργεντινή. Ο Μέσι να είναι 31-32 τότε. [0:01:12] Α, που είχε πει ότι θα σταματήσει από την Εθνική μόνο, νομίζω. [0:01:16] Και να σκέφτομαι εγώ, πάει τον καημένο τόσο μεγάλος παίκτης και δεν θα έχει πάρει Μουντιάλ, ενώ ο Πελέ και ο Μαραντόνα και άλλοι έχουνε πάρει. [0:01:25] Και μετά ξαναπαίζει Μουντιάλ, το κερδίζει. Ξαναπαίζει τώρα κι άλλο Μουντιάλ στα 39. Και ποιος ξέρει πού θα φτάσει. [0:01:35] Κι ενώ βάζει γκολ, ενώ δεν ότι είναι πρώτος σκόρερ, ξέρω γω, τώρα που γράφουμε ακόμα στο Ε, εντάξει βέβαια σένεται λίγο όταν πάει το παιχνίδι στην παράταση εκεί είναι Ε, γενικά και όταν η μπάλα είναι μακριά απλά περπατάει, δεν κάνει κάτι. [0:01:53] Ναι, ναι. Αλλά εντάξει. [0:01:56] Αλλά γενικό και ο Ρονάλντο και ο Μόντριτς, ο τόσοι και τόσοι που παίζουνε με τις ρυτίδες το Τα τα Τοτέμ. [0:02:06] Τα Totem κάποιων εθνικών ομάδων, ας το πούμε. [0:02:11] Να μην πω και τον Τζόκοβιτς στο Ουίμπλετον που παίζει τώρα στα 30-41, πόσο είναι το κι αυτός εκεί γύρω. [0:02:19] Ε, και επειδή ανέφερες πριν για το NBA, και ο Λεμπρόν Τζέιμς παίζει ακόμα. Α, μπράβο! Ναι. [0:02:24] Εντάξει, βέβαια ο Λεμπρόν Τζέιμς, εντάξει, είναι λίγο Εδώ παίζει ο γιος του και αυτός παίζει ακόμα. [0:02:32] Καλά, αυτό δεν θέλω να το σχολιάσω, αλλά τώρα ο Λεμπρόν Τζέιμς έχουν ασπρίσει τα μαλλιά του, σχεδόν έχουνε πέσει τα μαλλιά του. [0:02:40] Δηλαδή απλά σταμάτα. Δεν ξέρω γιατί το κάνει. Θέλει κάποιο ρεκόρ μάλλον θέλει να σπάσει, που δεν έχει καμία σημασία. [0:02:48] Δηλαδή, πώς να σου πω, για τον Λεμπρόν ειδικά, έχω ξεχάσει πώς ήταν ο καλός Λεμπρόν, που λέμε Λεμπρόν στα prime του. [0:03:00] Γιατί έχει φτάσει 41. Οπότε, δηλαδή τα τελευταία 5 χρόνια σέρνεται. Ας πούμε. Εντάξει. [0:03:07] Τέλος πάντων, με λίγη υπερβολή, αλλά καταλάβατε τι εννοώ. [0:03:10] Για να το συνδέσω λίγο και με τα επιστημονικά τα δικά μας, σκεφτόμουν πάντα ότι σαν επιστήμονες, ρε παιδί μου, εμείς μπορούμε να παράγουμε έργο, ξέρεις, για δεκαετίες, θεωρητικά. [0:03:24] Ενώ οι αυτοί που κάνουν αθλητισμό, εντάξει, κάνεις 10-15 χρόνια. [0:03:32] Βέβαια, από την άλλη Έχουμε δει ότι το peak και επιστημονικό peak τόσο είναι. [0:03:38] Από την άλλη, το βλέπω όλους αυτούς τους αθλητές που πάνε μέχρι τα 40 και παίζουνε μια χαρά. [0:03:46] Και από την άλλη ότι, ξέρεις, πολλοί λένε ότι τα μεγαλύτερα επιτεύγματα, καλή ώρα και ο Νεύτωνας θα τα πούμε, τα κάναν όλοι στη δεκαετία του ‘20. [0:03:55] Τα πιο δύσκολα. Οπότε ίσως να είναι και ανάποδο τελικά αυτή η ιστορία. Μπορεί, ναι. [0:04:05] Και έχεις, όχι εντάξει, δεν εννοώ να έχεις βάλει στοίχημα, αλλά έχεις κάποιον που πιστεύεις ότι θα κερδίσει το Μουντιάλ, πριν πάμε στο επεισόδιο; [0:04:15] Ε, άμα δεν το πάρει η Γαλλία, θα είναι λίγο οτιδήποτε άλλο θα είναι λίγο έκπληξη. Θα δούμε Γαλλία-Αγγλία στον τελικό; Ναι. [0:04:24] Τι πιστεύεις; Θα αφήσω και τον Κρίστοφερ Νόλαντ, θα το Ε, καλά, άμα είναι Γαλλία-Αγγλία, εννοείται. Τα αφήνεις όλα. Δεν χάνεται αυτό. [0:04:33] Ωραία. Ναι και πάει Αγγλία. Ας ταξιδέψουμε στον 17ο αιώνα. Ναι, ναι. Στην Αγγλία. [0:05:00] Λοιπόν, τα έχετε δει από τον τίτλο. Το επεισόδιο είναι για τον Νεύτωνα. [0:05:04] Είναι από τις περιπτώσεις που δεν μπορούμε να πούμε ακριβώς πότε γεννήθηκε και πότε πέθανε, για τον απλούστατο λόγο ότι άλλαξε. [0:05:09] Γεννήθηκε Χριστούγεννα πάντως. Ναι, γεννήθηκε Χριστούγεννα με βάση το ημερολόγιο όταν ζούσε. Ναι, ναι, ναι. Το 1642. [0:05:22] Αλλά μετά αλλάξε ημερολόγιο, οπότε αν με το σύγχρονο ημερολόγιο που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα πάμε προς τα πίσω. Έχει γεννηθεί το 1643. [0:05:33] Ναι. Και Ιανουάριο, αρχές Ιανουαρίου, 4. Ούτε καν Χριστούγεννα. Αλλά Αλλά ναι, δεν πειράζει, έτσι ήτανε. [0:05:44] Λοιπόν, γεννήθηκε κάπου στην επαρχία στην Αγγλία. [0:05:48] Ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανα όταν ήρθα στην Αγγλία είναι να πάω να δω το σπίτι του Νεύτωνα, αυτό που μεγάλωσα. [0:05:54] Υπάρχει ακόμα. Σε αυτό το Γουλ- Γουλ- Γούλθροπ Μέινορ. Γουλθροπ, ναι. Γουλστρόμ, κάπως έτσι. [0:06:00] Το οποίο είναι εντάξει, είναι 4 ώρες από το Λονδίνο με αμάξι. Πέραν στο πουθενά, έτσι. [0:06:07] Είναι στη μέση του πουθενά, ένα σπιτάκι πετρόχτιστο με μια μηλιά απ’ έξω πολύ περιποιημένη. ΟΚ. [0:06:15] Δεν ξέρουμε αν είναι η μηλιά, αλλά είναι μια Έχουμε βγάλει κάνει ψέματα για το μιλό βέβαια. Ναι. [0:06:21] Αλλά έχει το παράθυρο μέσα, αυτό με ενδιέφερε. Υπάρχουν online κάποια σχεδιαγράμματα. [0:06:26] Αυτό το πείραμα που έκανα με το φως και τα πρίσματα, θα το πούμε μετά για να δείξει ότι το φως είναι αποτελεί από διάφορα χρώματα, το λευκό φως. [0:06:35] Το παράθυρο που τάστησε είναι εκεί και το δωμάτιο. Οπότε είναι πολύ περίεργο να βρίσκεσαι σε αυτόν τον χώρο. [0:06:45] Ναι, εντάξει, ναι. [0:06:47] Ειδικά έτσι όπως το λες, αν, πώς να πω, φαντάζομαι ότι άμα δεν ξέρεις ότι το σπίτι του Νεύτωνα είναι απλά άλλο ένα σπίτι στην επαρχία, έτσι; [0:06:55] Καλά ναι, αν δεν ξέρεις δεν έχει τίποτα ιδιαίτερο. Οπότε αυτό το κάνει πιο ωραίο. Γιατί το κάνει λίγο αυθεντικό. [0:07:00] Γιατί σκέφτομαι αν το αντίστοιχο ήταν στην Αμερική, θα είχε billboards, ξέρω γω, 5 miles to the house of μπλα μπλα μπλα. [0:07:08] Και θα ‘ναι λίγο Ε, λοιπόν γεννήθηκε. Τώρα εγώ βρήκα ότι ήταν λίγο δύσκολα τα παιδικά του χρόνια. Μχμ. [0:07:18] Πέθανε και ο πατέρας του, μετά δε ο πατριός του δεν τον ήθελε, μετά τον πρόσεχε ο θείος του. [0:07:23] Τέλος πάντων, δεν έχουν πολλή σημασία αυτά. Εν ολίγοι ούτε έγινε αγρότης που ήταν από αγροτική οικογένεια. Μχμ. [0:07:31] Ε και ο θείος του τον έστειλε στο Κέμπριτζ γιατί του άρεσε το διάβασμα. Στο Trinity College. [0:07:39] Και πλήρωσε και τα διδακτρά του. Πήγε εκεί μικρός, 17-18 χρονών. Λέει δούλευε κιόλας ταυτόχρονα εκείνη την εποχή. [0:07:50] Ε και διάβασε, και διάβασε για τον Γαλιλαίο, τον Γκέπλερ, ό,τι είχαν ανακαλύψει αυτοί οι προηγούμενοι. [0:08:00] Και ουσιαστικά όσο έχει ξεκινήσει στο Κέμπριτζ, αλλά εντάξει, το βασικό που αξίζει να αναφέρουμε είναι ότι κάποιοι κάναμε banana bread, κάποιοι ξεκινήσαμε podcast, ενώ ο Νεύτωνας στην πανδημία ανακάλυψε πώς λειτουργεί το σύμπαν. [0:08:18] Λοιπόν, αυτό φίλε είναι πολύ ενδιαφέρον σε πλήρω. [0:08:22] Το είχαμε αναφέρει νομίζω και στα επεισόδια του κορονοϊού, αλλά ξεκινάει στο Πάει στο Κέμπριτζ, εντάξει, ήταν καλός. [0:08:30] Εεε, 22 χρονών κλείνει το Κέμπριτζ λόγω της πανδημίας τότε, του 1665. Το plague, ποιο είναι αυτό? Τύφος ξέρω γω τι είναι. Πανούκλα. [0:08:42] Αλλά βασικά τέτοιου, όπως ζήσαμε και εμείς είναι το Οπότε έφυγε, έκλεισε το πανεπιστήμιο, πήγε στο σπιδάκι του αυτό, το γούστο τμήμα. [0:08:53] Όπως έκαναν πολλοί που πήγαν στα χωριά τους, θα έλεγα. Α, γεια σου. Άρα το μοτίβο επαναλαμβάνεται. [0:08:58] Δεν ξέρω αν έπρεπε να στείλει μήνυμα για να βγάλει το σκυλοβόλτα, βέβαια. [0:09:02] Κι αυτά τα δύο χρόνια που έκανε απομόνωση εκεί είναι που έβγαλε την θεωρία της βαρύτητας. Δηλαδή, εντάξει. [0:09:11] Και τα μαθηματικά εκεί τα δούλεψε. [0:09:14] Εεε Λοιπόν, τώρα πέρα από την πλάκα, όντως έπεσε η πανούκλα και έκλεισε το Κέμπριτζ και όντως πήγε, που λέει και ο Θέμος, πίσω στο χωριό του. [0:09:25] Στο χωριό του πήγε, βέβαια. Και είχε όντως πανδημία, οπότε καθότανε μέσα στο σπίτι και αντέβγαινε να περπατήσει εκεί στο χωράφι. [0:09:34] Οπότε είχε πολύ χρόνο για να αφοσιωθεί στα μαθηματικά και στη φυσική. Έκανε και πολλά πειράματα εκεί πέρα και με το φως. [0:09:43] Εεε και ήτανε η πιο Αν το καλοσκεφτείς, δεδομένου το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε για όλα αυτά [0:10:00] που ανακάλυψε ή που εφηύρε, αν θες, ή που έφερε στον κόσμο, επιστημονικά εννοώ, πρέπει να είναι η πιο παραγωγική περίοδος ανθρώπου σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας. [0:10:16] Μαζί με αυτό του Αϊνστάιν εκείνη τη χρονιά με τα τρία paper. [0:10:20] Ναι, αλλά πες ο Αϊνστάιν όμως δεν ήταν Θα το δούμε κιόλας, αλλά εντάξει, θα έβγαλε τα τρία paper, αλλά τα δούλευε στο μυαλό του περισσότερο καιρό. [0:10:29] Ναι, οκέι. Δεν έγραψε το ένα και μετά. [0:10:31] Δηλαδή ο τύπος εκεί πέρα, εντάξει, προφανώς είχε ιδέες ήδη από πριν, αλλά έκατσε, έκανε τα μαθηματικά, τα έβγαλε τους νόμους της βαρύτητας, τα εφάρμοσε τα μαθηματικά, απέδειξε τους νόμους του Κέπλερ με μαθηματικά. [0:10:44] Ναι. Και έκανε και αυτά με τα πρίσματα. Όλα σε μια πανδημία. [0:10:51] Να αναφέρω λίγο τα top 3, πώς το λένε, τα μεγάλα τα contributions που είχε το όργανο. Θα τα περιμένω. [0:10:58] Θέλω λίγο να κάνω ένα full preview το βιογραφικό. Ναι, ναι. Και μετά να πιάσουμε λίγο τα επιστημονικά. [0:11:03] Όπως όταν λέτε παιδιά 10% δεν ξέρουμε πού να αρχίσουμε και πού να τελειώσουμε. Τι να πρωτοπούμε. [0:11:08] Τέλος πάντων, περνάει η πανδημία, γίνεται καθηγητής στο Κέιμπριτζ, στα τμήμα μαθηματικών, που θυμάσαι ποιος είναι τώρα στη θέση της Τσερ Άιζακ Νιούτον; [0:11:22] Τώρα που μιλάμε, το 2026? Ναι, έχουν περάσει πολλοί από αυτή τη θέση. [0:11:27] Ναι, τον είχαμε πει και ήταν και ο Χόκινγκ, όχι και ο Χόκινγκ δεν ήταν σε αυτή? Είχε περάσει, νομίζω, ναι. Ναι. [0:11:33] Δεν θυμάμαι ποιος είναι τώρα. [0:11:35] Έτσι, πολύ ωραίο highlight είναι το 1000, μετά, πολύ πιο μετά, δηλαδή το 72, κάπου εκεί, που φτιάχνει το τηλεσκόπιο, αλλά όχι με φακούς, με κάτοπτρα. [0:11:49] Και το τηλεσκόπιο και όλα αυτά που είχε ανακαλύψει για το φως με τα πρίσματα και αυτά που θα πω μετά, του δίνουνε περισσότερο φως, ας το πούμε, το spotlight. [0:12:03] Και μπαίνει και στην Ακαδημία, τη Βασιλική Ακαδημία Επιστημών. Και μετά βγάζει το βιβλίο αυτό το Πρινσίπια. Το Πρινκύπια. [0:12:13] Α, ναι, δεν ξέρω λατινικά. Πρινκύπια λέγεται, ναι. Λοιπόν, άκου όμως τώρα τι βρήκα. [0:12:19] Και θα πάμε λίγο προς το τέλος στο βιογραφικό. [0:12:22] Ότι το βιβλίο για το φως το έγραψε στα αγγλικά, ενώ αυτό το Πρινκύπια που λες και εσύ, εγώ νόμιζα ότι ήταν Πρινσίπια πάντως, ήταν στα λατινικά. [0:12:32] Α, οκέι, δεν το ήξερα αυτό. [0:12:34] Ναι, και λέει ότι το άλλο με το φως το έγραψε στα αγγλικά για να μπορεί να το καταλαβαίνει και ο κόσμος και είχε μέσα και οδηγίες να κάνει πειράματα σπίτι του. [0:12:40] Ο κόσμος. Α, οκέι. Εμ. Μετά, ε και μετά αρχίζει κάτω βόλτα. [0:12:47] Αρχίζει ένα breakdown, ένα mental breakdown προς το τέλος της ζωής του. Ε, θα πούμε μετά εσου γιατί. [0:12:55] Μετά δουλεύει στο νομισματοκοπείο, μου είπες πριν. Εγώ το έλεγα υπουργείο Οικονομικών. [0:12:59] Το Royal Mint, ναι, ίσως τότε δεν είχε και άλλο να ήταν αυτό τέλος πάντων, ναι. [0:13:04] Και μπορεί να λέτε, μπορεί αυτή τη στιγμή που μας ακούνε να λέτε τι πράγμα. [0:13:08] Ναι, προσπάθησε, δούλευε σε ένα τμήμα που ψάχνανε αυτούς που κόβουνε πλαστά νομίσματα. Λοιπόν, μετά γίνεται πρόεδρος της Royal Society. [0:13:21] Το Royal Society, αυτό είναι το πιο prestigious στην Αγγλία. Γενικά είναι λίγο περίεργος ο τρόπος που διοικούσε, ας το πούμε. [0:13:32] Βγάζει αυτό για τα οπτικά, που ήταν στα αγγλικά, και γίνεται ο πρώτος ιππότης επιστήμονας στην ιστορία. Σερ Άιζακ Νιούτον. Ναι. [0:13:44] Έγινε από τη βασίλισσα Άννα, αν θυμάμαι καλά. Ε, και ήτανε ο πρώτος. [0:13:52] Και λέει ήτανε, εντάξει τώρα αυτά είναι ψιλοσχόλια, αλλά ήτανε η πρώτη φορά που ήτανε λίγο political το να, δηλαδή αυτό. [0:14:04] Τώρα γίνεται συνέχεια αυτό το πράγμα, να κάνουν ιππότες random ανθρώπους που απλά είναι καλοί σε κάτι. [0:14:09] Δηλαδή μπορεί να είναι όλος ποδοσφαιριστής και γίνεται ιππότες. [0:14:13] Πιο πριν ιππότες έπρεπε να σκοτώσεις ανθρώπους, να πας στη μάχη και να σε Ενώ έγινε political το United αυτό. Πέθανε 84 χρονών. [0:14:25] Όπως είχαμε πει και με την Κιουρί, γενικά άμα είναι στο DNA σου και είσαι καλοζωισμένος, δεν έχει και πολλή σημασία. [0:14:32] Ζεις αρκετό καιρό. Ναι, έχω πάει και στον τάφο του εκεί στο Westminster Abbey είναι. [0:14:38] Έχει και τους πλανήτες από πάνω που έχουν σχεδιάσει. Αυτό ήταν λίγο πολύ το βιογραφικό. [0:14:44] Θα τα πιάσουμε τώρα λίγο τα ερευνητικά του, ας το πούμε, τα contribution, λίγο έτσι πιο αναλυτικά. [0:14:53] Ναι, έχει τα τρία μεγάλα που θα τα πούμε τώρα και μετά βρήκα και στη Wikipedia αυτά που αναφέρει μόνο στην εισαγωγή πριν πάει στο κυρίως τέτοιο. [0:15:06] Και έλεγα να τα αναφέρουμε αυτά έτσι επιγραμματικά. Είναι καμιά εικοσαριά. [0:15:13] Αλλά τα τρία μεγάλα για τα οποία είναι στο νούμερο δύο της λίστας μας, πρώτον, [0:15:24] έκανε αυτή την πρώτη μεγάλη ένωση στη φυσική, δηλαδή υπήρχε η κίνηση των σωμάτων στη Γη, υπήρχε η κίνηση των σωμάτων στον ουρανό και μέχρι τον ένα ή τον άλλο αυτά ήταν δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. [0:15:38] Δηλαδή δεν είχε πάει κανένας στο μυαλό ότι οι ίδιες εξισώσεις περιγράφουν και τα δύο. Λοιπόν, θέλω να σε διακόψω. [0:15:47] Γιατί αυτό που λες στην πραγματικότητα ήταν πάρα πάρα πολύ σημαντικό. Ε ναι, ναι. [0:15:54] Γιατί τώρα μας φαίνεται τόσο τετριμμένο, αλλά στην πράξη πρέπει να καταλάβετε ότι αυτό που λέγανε heavens, δηλαδή τα επουράνια, είχανε κάτι θεϊκή υπόσταση εκείνη την εποχή. Ναι. [0:16:05] Το να πεις ότι τα αστέρια, ο ήλιος, που αυτά είναι πράγματα θεϊκά και στους ουρανούς, ότι έχουνε τους ίδιους νόμους με μια μπάλα κανονιού, ήταν δηλαδή ουσιαστικά έκανε κοσμολογία για την εποχή, άμα το καλοσκεφτείς. [0:16:22] Ναι, ήταν η κοσμολογία της εποχής τότε. Σωστό. Ναι, ναι. [0:16:29] Ακόμα και σήμερα ο απλός κόσμος νομίζω δεν το έχει συνειδητοποιήσει αυτό, ότι το φεγγάρι που πάει γύρω-γύρω και οι μπάλες που πέφτουν στη γη είναι η ίδια εξίσωση. [0:16:40] Όταν έκανα αυτή την ομιλία πέρυσι στο ή πρόπερσι ήταν, δεν θυμάμαι, στην Αστροεξόρμηση το καλοκαίρι, που ήταν 10 μύθοι για το διάστημα, στο νούμερο ένα είχα βάλει ότι [0:16:57] τα ουράνια σώματα, το φεγγάρι, οι δορυφόροι, όλοι αυτοί πέφτουν, όπως πέφτει, ξέρεις, αν αφήσεις μια πέτρα και θα πέσει προς τη Γη. [0:17:05] Ακριβώς το ίδιο πράγμα είναι, απλώς επειδή έχει την ταχύτητα, πάει και λίγο πιο πέρα, πέφτει. Αλλά έγινε καμπύλη. [0:17:13] Συνεχίζει να πέφτει, αλλά επειδή έχει μεγάλη ταχύτητα, δεν ακουμπάει ποτέ, ας πούμε, τη Γη. [0:17:22] Δηλαδή αυτό δεν είναι καθόλου προφανές, αλλά το απέδειξε με μαθηματικό τρόπο. [0:17:29] Πήρε την εξίσωση από της μπάλας στη Γη, λέει θα βάλω την μια και για το φεγγάρι. [0:17:35] Και βρήκε ότι το πόσο μετατοπίζεται το φεγγάρι είναι ακριβώς στο ίδιο ρυθμό με όσο με τη γη. [0:17:44] Είναι αυτό, το νιώθουμε τετριμμένο στη σημερινή εποχή. Ή το προσπερνάμε μάλλον. [0:17:53] Ναι, και αυτό γέννησε και όλη αυτή την ιδέα ότι α, ξέρεις, υπάρχουν νόμοι, εξισώσεις τώρα που μπορούν να περιγράψουν τα πράγματα, ξέρεις, πολλά φαινόμενα, ξέρω εγώ, μαζί. [0:18:05] Αυτό ήταν το ένα. [0:18:06] Το δεύτερο είναι ότι για να τα αποδείξει όλα αυτά έπρεπε να εφεύρει καινούργια μαθηματικά, που είναι αυτός ο διαφορικός λογισμός. [0:18:16] Αυτή η ιδέα δηλαδή ότι υπάρχει το μηδέν που είναι τίποτα, μια απόσταση, αλλά και υπάρχει κάτι που είναι αυτό το minimal απόσταση, το ΔΧ που λέμε ή το ΔΤ στον χρόνο. [0:18:32] Και η ταχύτητα π.χ. ενός σώματος είναι ΔΧ δια ΔΤ και τέτοια. [0:18:37] Και από εκεί βγήκανε διαφορετικές εξισώσεις, ολοκληρώματα που ακόμα αυτά χρησιμοποιούμε και σήμερα. [0:18:46] Δηλαδή εγκαθίδρυσε την ιδέα ότι μπορούμε να περιγράψουμε τον κόσμο με εξισώσεις, βασικά με μαθηματικά. Αυτό ήταν το δεύτερο. [0:18:59] Και το τρίτο είναι εξαιτίας αυτών των δύο, και των μαθηματικών και των άλλων, ότι έδωσε τη βάση για την επιστημονική μέθοδο γενικότερα, αυτή τη συστηματική μελέτη των φαινομένων με πειράματα και μαθηματικά. [0:19:15] Ναι. Είχαμε πει και για τον Γαλιλαίο, ότι η Wikipedia πάλι έλεγε ότι είναι ο πατέρας της μοντέρνας επιστήμης. Το οποίο ισχύει. [0:19:25] Ο Γαλιλαίος ήταν ο πρώτος που πήγε προς εκείνη την κατεύθυνση, αλλά ήταν, ξέρω γω, στο 5%. Και στο πείραμα. Ναι. [0:19:34] Ο Νεύτωνας το πήρε αυτό και του άλλαξε τα φώτα και το πήρε μέχρι το τέρμα, ρε παιδί μου, που δεν υπήρχε αμφιβολία ότι έτσι δουλεύουν τα πράγματα. [0:19:44] Θα σου πω γι’ αυτό. Ουσιαστικά αυτό που, κατά κάποιο τρόπο, αυτό που έγινε ήταν ότι ο [0:19:53] Γαλιλαίος έβαλε ότι το πείραμα να μας δίνει κάποιο αποτέλεσμα και για να περιγράψουμε κάτι. [0:20:04] Δηλαδή έφυγε αυτό το, πώς λέγεται, το ένστικτο και μια πιο φιλοσοφική περιγραφή των πραγμάτων και έγινε πιο πρακτική. [0:20:15] Δηλαδή γιατί πιο πριν ήταν ή θεολογική ή φιλοσοφική προσέγγιση, είτε από τον Αριστοτέλη είτε να πας από τα η Βίβλο. [0:20:22] Ε, ακόμα δηλαδή και οι νόμοι του Κέπλερ ήταν εμπειρικοί. Έκατσε, έκανε μετρήσεις όλη του τη ζωή και βρήκε ένα μοτίβο. [0:20:31] Και ο Νεύτωνας έφερε ότι υπάρχουν μαθηματικά, υπάρχει μαθηματική θεωρία που αν την εφαρμόσεις σωστά μπορείς πλέον να κάνεις και prediction, έτσι; [0:20:43] Να προβλέψεις κάτι. Μπράβο. [0:20:45] Και αντίστοιχα αυτό που τουλάχιστον μέχρι να ‘ρθει και ο Αϊνστάιν και να πηγαίνεις πίσω στον χρόνο, μπρος στον χρόνο και να ‘ναι αναλλοίωτα όλα. Μχμ. [0:20:55] Ε, πάνω σε αυτό που είπες για τα μαθηματικά, ε, ο η ανακάλυψη ουσιαστικά, η εφεύρεση της ανάλυσης και αυτό που είπες πριν, διαφορικός λογισμός και διαφορετικές αξιώσεις και ολοκληρώματα. [0:21:08] Ουσιαστικά μέχρι τότε κυρίως ήτανε πιο στατικά τα μαθηματικά. Πολύ γεωμετρία, ε, συγκεκριμένα πράγματα. [0:21:18] Ο Νεύτωνας έδειξε ότι υπάρχουν πράγματα που αλλάζουν, που έχουν συνέχεια. [0:21:24] Ουσιαστικά συνέδεσε τη θέση και το πώς μεταβάλλεται σε σχέση με τον χρόνο και ότι αυτό το πράγμα θα μας δώσει την ταχύτητα. [0:21:36] Και αντίστοιχα κατάλαβε ότι αν ξέρεις αυτό το ρυθμό, δηλαδή αυτή την ταχύτητα, μπορείς να βρεις μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα αυτή η ποσότητα, πόσο έχει αλλάξει, πόσο μαζεύει, πού έφερε τα ολοκληρώματα. [0:21:54] Ε, και όσους έχουνε πάει και φυσικό και λοιπά έχουν εφηύρε, ουσιαστικά αυτό το συμβολισμό με τις θελίτσες ήταν δικιά του ιδέα. [0:22:06] Α, για τις παραγώγους. Για τις παραγώγους, ναι. Ως προς τον χρόνο. Γενικά, έμεινε κυρίως αυτά με τον χρόνο, η αλήθεια είναι. [0:22:15] Αυτά χρειαζόταν, ναι. Ναι, θα πω μετά για το μπιφ με τον Λάιβνιτς, μετά στο τέλος. Ναι. Εμ. [0:22:24] Ωραία, οπότε αυτά είναι τα top 3, ας πούμε, τα μεγάλα. [0:22:29] Τώρα λίγο πιο συγκεκριμένα, για τη βαρύτητα, εντάξει, είναι το πιο γνωστό του. Υπάρχουν αυτοί οι νόμοι της κίνησης. [0:22:41] Εντάξει, αυτοί οι τρεις νόμοι, ότι ξέρεις, ότι ένα σώμα που είναι, ξέρεις, δεν έχει κάποια δύναμη πάνω του, διατηρεί την ταχύτητα, ότι αν έχει δύναμη, τότε η επιτάχυνση είναι ανάλογη της δύναμης και της μάζας, [0:22:57] και ότι αυτό με το δράση-αντίδραση [0:23:02] και αυτό με τη βαρύτητα, ότι είναι ένα διαρροο τετράγωνο, αντιστρόφως ανάλογο η δύναμη, ανάλογη η δύναμη της βαρύτητας ή ισχύς με την απόσταση στο τετράγωνο. [0:23:13] Αυτό έχει ενδιαφέρον lore από πίσω, έτσι, ιστορία. Για πες. [0:23:18] Το Εεε, καταρχάς υπήρχαν οι νόμοι του Κέπλερ, ο οποίος τους είχε βγάλει από τους Από τις παρατηρήσεις. [0:23:28] Από τις παρατηρήσεις του Τάιχο Μπράχε. [0:23:31] Και ο μόνος τρόπος που του δούλευε είναι ότι δεν κινούνται σε τροχιές, σε κυκλικές τροχιές, ήταν σε ελλείψεις. [0:23:41] Το οποίο ήταν μεγάλη αλλαγή τότε, ξέρεις, να μην είναι κάτι κυκλικό. [0:23:45] Και είχε αυτούς τους τρεις νόμους του ότι είναι ελλείψεις, ότι ξέρεις, σε ίσα διαστήματα, ίσα εμβαδά, ξέρω γω, στην έκλειψη και στην έλλειψη και αυτά τα πράγματα. [0:23:56] Και αυτό που ήταν το ζητούμενο τότε είναι να υποθέσει κάποιος μαθηματικά, ξέρεις, ποια είναι η ισχύς της βαρύτητας και να αποδείξει τους νόμους του Κέπλερ. [0:24:09] Αυτό ήταν που έκανε ο Νεύτωνας. Και αυτό το έκανε στην πανούκλα εκεί. [0:24:17] Είχε δείξει δηλαδή ότι το αν είναι ένα διαρρό τετράγωνο, απόστατο τετράγωνο, τότε οι τροχιές των πλανητών βγαίνουν ελλειπτικές. [0:24:29] Είναι πολύ δύσκολη απόδειξη. Έχει την έχω διαβάσει και στο original στο πριγκίπιο. Εντάξει, δεν καταλαβαίνεις τίποτα. [0:24:39] Και υπάρχει και του Φάινμαν ένα ωραίο βιβλίο. Το έβγαλε άλλος βέβαια, λέγεται The Feynman’s Lost Lecture, η χαμένη διάλεξη. [0:24:48] Ο οποίος όταν είχε κάνει, ξέρεις, της φυσικής τις διαλέξεις, είχε κάνει μια special διάλεξη για την απόδειξη του Νεύτωνα για αυτό το πράγμα. [0:24:59] Μέσα σε μια ώρα, μιάμιση. [0:25:01] Πάντως, ο δεύτερος και ο τρίτος νόμος του Κέπλερ είναι πολύ εύκολοι, γιατί είναι αρχή διατήρησης της στροφορμής και της ενέργειας. [0:25:07] Ναι, ο πρώτος είναι. Οι ελλείψεις είναι το δύσκολο. [0:25:14] Είναι πολύ δύσκολη απόδειξη και τώρα οι περισσότεροι, ας πούμε, δεν μπορείς να το κάνεις εύκολα. [0:25:22] Δηλαδή και να σου δείξω τη λύση, δεν είναι προφανές καθόλου. Ατέσφον το είχε κάνει αυτό. [0:25:30] Μετά έβγαλε το με την οπτική εκεί, με τα πρίσματα, έβγαλε ένα βιβλίο, το έστειλε στο Royal Society. [0:25:37] Τότε ήταν ο Χουκ, ο Ρόμπερτ Χουκ από το Ελατήριο, ο γραμματέας. Το έκανε review, του λέει τι χαζαμάρες είναι αυτές. [0:25:48] Ο Νεύτωνας τα πήρε, ήταν και λίγο, ξέρεις, περίεργος, όπως είπες, και παράτησε εντελώς τη φυσική με αυτό και με κάτι άλλα, γιατί δεν πήγαινε με αυτό το beef, ρε παιδί μου. [0:26:02] Και πήγε, έκανε αλχημείες, προσπαθούσε, ήταν τότε με τους αλχημιστές ακόμα πολύ hot, είχε φούρνους, έκανε με μέταλλα. [0:26:11] Με υδράργυρο και προσπαθούσε να κάνει μεταμόρφωση ουσιαστικά μετάλλων από το ένα υλικό στο άλλο. Μεταστοιχίωση. [0:26:24] Ναι, όλοι οι σοβαροί τότε επιστήμονες με αυτά ασχολόντουσαν, υποτίθεται. [0:26:30] Και παράτησα εντελώς τη φυσική και τα μαθηματικά αυτά, μέχρι που μετά από 15 χρόνια και όταν ήταν κοντά στα 40, καλή ώρα. [0:26:43] Υπάρχει αυτό το περίφημο συμβάν. Μαζεύτηκαν σε μια καφετέρια. [0:26:48] Ήταν από το Κέμπριτζ εκεί ένας προφέσσορας, ήταν ο Ρόμπερτ Χουκ, ο Νεύτωνας και ο Κρίστοφερ Ρεν. [0:26:56] Και τους λέει, παιδιά, τι γίνεται με τη βαρύτητα? Μπορούμε, είναι ένα διαρ, ένα διαρ τετράγωνο. Τι γίνεται; [0:27:03] Και του λέει ο Νεύτωνας, α, το ‘χω κάνει αυτό, ξέρω γω, όταν ήμουν πριν 15 χρόνια. [0:27:09] Είναι ένα διαρ τετράγωνο και βγαίνουν ελλείψεις. [0:27:15] Δεν είχε ασχοληθεί και τότε ήταν ο φίλος του αυτός ο Halley από το committee του Halley. Ακριβώς. [0:27:21] Που τον έσπρωξε σε αυτό, του πλήρωσε και τα Ο οποίος λέει, στείλε μου το paper, ξέρω γω, που έκανες, την απόδειξη. [0:27:30] Το βλέπει, καταλαβαίνει το μέγεθος, συνειδητοποιεί το μέγεθος της ανακάλυψης, ελπίδας που μπορεί να έχει αυτό και τον έχωσε και λέει Γράψε όλα μαζί. [0:27:42] Στρώσε κώλο κάτω και βγάλτα αυτά γιατί είναι σοβαρά πράγματα. Εδώ θα αλλάξει η κατανόηση του σύμπαντος. [0:27:51] Και έκατσε τρία χρόνια ασταμάτητα, έγραφε, έγραφε σελίδες επί σελίδων, εκ των οποίων βγήκε το Πριγκίπια, που ο Halley βασικά το έσπρωξε, το τύπωσε, τα πλήρωσε, το διανομή, όλα. [0:28:08] Και για να κλείσω εδώ και με τον Halley, ο χρησιμοποίησε τις θεωρίες που είχε μέσα. [0:28:15] Υπήρχαν τέσσερις παρατηρήσεις από κομήτες κάθε 25, κάθε πότε ήταν, 70 χρόνια. [0:28:26] Και ο Χάλε, χρησιμοποιώντας τις εξισώσεις του Νεύτωνα, είπε ότι α, όχι, αυτός είναι ο ίδιος κομήτης που κάνει κύκλους και επιστρέφει και θα ξαναέρθει μετά σε, ήταν σε 40 χρόνια, ξέρω εγώ. Όπως και ήρθε. [0:28:42] Και αυτή ήταν μια από τις μεγαλύτερες, ξέρεις, επιβεβαιώσεις, προβλέψεις της επιστήμης στην εποχή, ότι προβλέφθηκε αυτό το πράγμα και γι’ αυτό πήρε και το όνομά του. [0:28:52] Δυστυχώς δεν ζούσε τότε, δεν πρόλαβε να το δει ο Χαλέι. Αυτή η παρένθεση με το ανέκδοτο, με τη βαρύτητα. [0:29:06] Συνέχισε με τα bullets γιατί Λοιπόν, τα άλλα πολύ πειραματικά τώρα, γιατί είναι απλώς για να δείξεις το μέγεθος λίγο. [0:29:18] Απέδειξε τις εξισώσεις του Κέπλερ. Εξήγησε τις παλίρροιες σαν την επίδραση της Γης και, συγγνώμη, της Σελήνης και του Ήλιου στο νερό. [0:29:29] Ερμήνευσε τις τροχιές των κομητών, που ήταν και αυτές ελλειψοειδείς. Εξήγησε τη μετάπτωση των ισημεριών, νομίζω λέγεται. Procession of the equinoxes. [0:29:44] Αυτό είναι ιδέα ότι, ξες, ο άξονας της Γης, όπως κάνει spin γύρω-γύρω, μέσα σε δεκάδες χιλιάδες χρόνια κάνει λίγο wobble. [0:29:53] Δηλαδή δεν όπως κάνει μια σβούρα, ρε παιδί μου, δεν είναι συνέχεια προς έναν άξονα, αλλά κάνει λίγο έτσι αυτό το wobble. [0:30:05] Αυτό ήταν γνωστό φαινόμενο από τον ύπαρχο ακόμα, αλλά δεν το έχει εξηγήσει κανείς. [0:30:10] Ο Νεύτανος το εξήγησε πάλι με τις εξισώσεις του, βασισμένο στο ότι η Γη είναι πεπλατυσμένη λίγο. [0:30:22] Βασικά ήξερε από τις εξισώσεις του ότι αν ένα πράγμα δεν είναι 100% στερεό, έχει κάποια, έτσι, [0:30:32] είναι λίγο εύκαμπτο ή κάποιο υγρό, όπως ήταν, ξέρανε η Γη, λέει, άρα τις εξισώσεις μου αυτό θα είναι λίγο πεπλατυσμένο, όπως περιστρέφεται στη Και αυτό χρησιμοποίησε και πήρε, ερμήνευσε την μετάπτωση των ισημεριών. [0:30:51] Είπε ότι η Γη ήταν αυτό πεπλατυσμένο σφαιροειδές, χωρίς να το αποδείξει. Οι μετρήσεις ήρθαν δεκαετίες αργότερα. [0:31:02] Και αυτό ήταν ένα από τα πιο από τις πιο ισχυρές αποδείξεις κυρίως στην Ευρώπη ότι η θεωρία του ήταν σωστή. [0:31:16] Υπολόγισε την ηλικία της Γης περίπου στα 50.000 χρόνια. [0:31:25] Και το έκανε, το είχαμε πει και στο προηγούμενο επεισόδιο. [0:31:27] Πήρε μια μπάλα από σίδηρο που ήταν έτσι από το καυτή και είδε ότι σε μια ώρα, ξέρω γω, θερμαιν, ξέρεις, ψύχεται στη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. [0:31:42] Και είχε αυτή τη θεωρία ότι ο ρυθμός ψύξης, ξέρω γω, είναι ανάλογος της διαμέτρου, πόσο μεγάλη είναι η μπάλα. [0:31:48] Αλλά πολλαπλασίασε με το 480 εκατομμύρια φορές είναι μεγαλύτερη η Γη, οπότε έκανε μία ώρα επί 480 εκατομμύρια και έβγαλε 50.000 χρόνια. [0:32:04] Το οποίο εντάξει, δεν ήταν ακριβώς σωστό γιατί του λείπαν δύο πράγματα που δεν τα ήξερε τότε. Τι δεν ήταν ακριβώς σωστό; [0:32:14] Είναι παντελώς λάθος. Αλλά και τότε ξέρεις ότι αυτές οι ηλικίες ήταν ανήκουστες, ξέρεις, δεκάδες χιλιάδες. [0:32:24] Η άλλη ήταν ότι αυτό που δεν ήξερε είναι ότι εσωτερικά η Γη υπάρχει κίνηση, το οποίο αλλάζει, ξέρεις, το μάγμα και αυτά, το οποίο αλλάζει λίγο. [0:32:33] Ο Κέλβιν το έβαλε αυτό μέσα και έβγαλε την ηλικία της Γης, ξέρω γω, κάποιες δεκάδες εκατομμύρια χρόνια. [0:32:40] Και το σημερινό είναι πόσο, 4,5 δις, το οποίο είναι λόγω της του radioactivity που λέγαμε και με την Curie. [0:32:52] Και έτσι έκανε match τελικά η ηλικία της Γης με τις μετρήσεις. [0:33:00] Έλυσε το πρόβλημα των δύο σωμάτων πλήρες. Δηλαδή δύο βαρυτικά σώματα με αρχικές ταχύτητες και θέσεις πώς εξελίσσεται σαν τον χρόνο. [0:33:11] Είναι πιο γνωστό, νομίζω, στη σημερινή εποχή το πρόβλημα των τριών σωμάτων. Επειδή είναι alt. [0:33:17] Το οποίο είναι γνωστό ότι δεν λύνεται ακριβώς. [0:33:23] Και ζύγισε και τον Ήλιο. Έβγαλε μια υπόθεση για το πόσο βαρύς είναι ο Ήλιος. [0:33:35] Έφτιαξε το πρώτο τηλεσκόπιο, το πώς λέγεται στα ελληνικά, το reflecting? Κατοπτρικό. Κατοπτρικό, δηλαδή έχει καθρέφτη αντί για γυαλί φακό. [0:33:44] Ναι, αυτό προέκυψε επειδή μελέτησε το φως, θα το πούμε μετά, και κατάλαβε ότι οι φακοί, τα διαφορετικά χρώματα έχουν διαφορετική γωνία. [0:33:55] Οπότε σου λέει, άμα βάλω κάτοπτρα, δεν θα έχω αυτό το πρόβλημα. [0:34:00] Σωστά, ναι, ενώ οι καθρέφτες στα κάτορπνα δεν έχουν αυτό το πρόβλημα. [0:34:05] Όλα τα τηλεσκόπια μέχρι τότε και του Γαλιλαίου ήταν με γυαλί. Με, ναι, με γυαλί. [0:34:13] Έβγαλε αυτή τη θεωρία για το χρώμα που είπες με το πρίσμα. [0:34:16] Έκανε αυτό το πείραμα ότι έβαλε το φως από το παράθυρό του, είχε το πρίσμα, αυτό διαχωρίστηκε σε διάφορα χρώματα, το ουράνιο τόξο. [0:34:26] Και μετά αυτό που έκανε, αυτό δεν ήταν καινούργιο, αυτό που έκανε καινούργιο είναι, έβαλε ένα δεύτερο πρίσμα στα διαχωρισμένα χρώματα στο ουράνιο τόξο. [0:34:35] Και δεν υπήρξε περαιτέρω, ας πούμε, διάθλαση ή χρωματισμός. Δηλαδή το ‘βαζες στο πρίσμα ξεως στο πράσινο και παρέμενε πράσινο. [0:34:44] Και να πούμε εδώ ότι τότε η θεωρία ήταν από τον Αριστοτέλη ότι το φως είναι κάτι θεϊκό και αγνό και δεν έχει και ουσιαστικά ξέρανε αυτούς τους χρωματισμούς, αλλά θεωρούσαν ότι το λευκό φως που έρχεται από τον ήλιο μολύνεται από τα υλικά. [0:35:01] Μπράβο, ναι. Και με τον τρόπο αυτό απέδειξε ότι από τη στιγμή που όταν [0:35:07] βάλω το πρώτο πρίσμα και πάω εκεί που πέφτει το κόκκινο και βάλω ένα δεύτερο πρίσμα, δεν εμφανίζονται πάλι τα υπόλοιπα χρώματα, σημαίνει ότι δεν είναι το πρίσμα που μολύνει και δίνει τα χρώματα, αλλά προϋπήρχαν από πριν. [0:35:21] Και μετά όταν εφάρμοσε φακούς για να ξανασυγκεντρώσει όλα τα χρώματα και ξαναγινόταν λευκό, και αυτό το έκανε και demonstration, το παρουσίασε εκεί στην Royal Society και αυτό ουσιαστικά του έδωσε τη θέση. [0:35:34] Ναι, αυτή η δουλειά ήταν πιο πριν από τη βαρύτητα. Δηλαδή με αυτά έγινε πρώτα γνωστός. Με αυτά έγινε γνωστός. [0:35:39] Με αυτό και με το τηλεσκόπιο. Και ήδη τον σεβόντουσαν πολύ. [0:35:42] Μετά ήρθε, έκατσε και η βαρύτητα και εντάξει, λένε πάρε φίλε ό,τι θες. [0:35:48] Έχω λίγα ακόμα, όχι πολλά. Πες τα minors γιατί πρέπει να πούμε τους νόμους του Νεύτωνα, τα σημαντικά. [0:35:55] Έφτιαξε αυτό το quadrant, που είναι σαν τον αστρολάβο, όχι αστρολάβος, αυτό που για τα πλοία που υπολογίζουν τη θέση τους μέσα στη θάλασσα. [0:36:09] Υπολόγισε θεωρητικά την ταχύτητα του ήχου. [0:36:15] Εφηύρε αυτό που λέμε το νεφτόνιο υγρό, που είναι συγκεκριμένος τρόπος που συμπεριφέρονται τα υγρά όταν έχουνε πώς είναι το viscosity? Υξώδες. [0:36:28] Όταν είναι εξώδη, ναι. Όρισε το μέλαν σώμα, τι είναι περίπου, αν και δεν το μελέτησε πάρα πολύ. [0:36:39] Και άλλα δύο. [0:36:40] Ερμήνευσε το Magnus effect, που είναι αυτό που λέγαμε στο επεισόδιο με το ποδόσφαιρο, ότι πώς περιστρέφεται, όπως περιστρέφεται η μπάλα πάει προς τα μία μεριά. [0:36:54] Και ανέλυσε κάτι που λέγεται cuet flow. [0:36:58] Αυτό είναι όταν έχεις ένα υγρό και μέσα σε δύο πλάκες και μία πλάκα κινείται επάνω, ξέρω γω, πώς συμπεριφέρεται. [0:37:08] Αυτό είναι χρήσιμο γιατί, ξέρω γω, στην ατμόσφαιρα και στο μανδύα της Γης με τις τεκτονικές πλάκες από αυτά ερμηνεύονται. Ουφ, αυτά. [0:37:20] Και δεν αναφέρω καν τα μαθηματικά, γιατί είναι λίγο πιο δύσκολα. Είπες εσύ κάποια στην αρχή, είναι και άλλα. [0:37:28] Είναι και άλλα στα μαθηματικά, ναι, ισχύει. Ναι. Γιατί μέσα σε όλα ασχολήθηκε η π.χ. [0:37:35] με ημίτονα συν ημίτονα, το πώς μπορείς να υπολογίζεις με να τα μετατρέψεις σε σειρές και τέτοια, που ουσιαστικά αυτά μέχρι το λύκειο δεν τα κάνουμε, οπότε πρέπει κάποιος να τα έχει κάνει στο πανεπιστήμιο για να ξέρει τι είναι ανάλυση σε σειρές. [0:37:48] Που ουσιαστικά παίρνεις μια εξίσωση που μπορεί να είναι πολύ περίπλοκη και μπορείς να την χωρίσεις σε άπειρο αριθμό πολύ εύκολων υπολογισμών, που αν [0:37:58] πάρεις αρκετούς από αυτούς, μπορούν να σου δώσουν πολύ ακριβές αποτέλεσμα, οπότε δεν χρειάζεται να λύνεις την πολύ περίπλοκη εξίσωση, ας το πούμε έτσι. [0:38:06] Έτσι λειτουργούν και τα κομπιουτεράκια ουσιαστικά. [0:38:08] Όταν θα σου υπολογίσει ένα κομπιουτεράκι ένα ημίτονο ή ένα συνημίτονο, ουσιαστικά έχουν μετατρέψει σε σειρά το ημίτονο, γιατί δεν έχει, το ημίτονο δεν είναι και το συνημίτονο είναι άπειρη σαν εξίσωση, ενώ πάει στο άπειρο. [0:38:28] Λοιπόν, πάμε τώρα στο μονόλιθο που λέγεται οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα. Και το λέω έτσι γιατί ουσιαστικά έχουμε μεγαλώσει στο σχολείο. [0:38:39] Αυτό είναι. Αυτά μαθαίνουμε, ναι. Αυτό μαθαίνουμε. [0:38:41] Η φυσική του σχολείου, όπως έχω πει σε πολλά επεισόδια, ότι είναι φυσική του 17ου αιώνα. Αυτό είναι τους νόμους του Νεύτωνα. [0:38:52] Είναι η βασική φυσική. Να κάνουμε έτσι μια ανανέωση για όσους δεν τα θυμούνται από το γυμνάσιο και το λύκειο. [0:39:01] Οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα, ο πρώτος τι μας λέει; [0:39:04] Ότι είναι ο νόμος της αδράνειας, που ουσιαστικά τα σώματα, αν δεν τα πειράξεις, δεν τους ασκήσεις μια δύναμη, διατηρούν την κατάστασή τους, την κινητική κατάσταση. [0:39:16] Που τι σημαίνει αυτό? Αν είναι ακίνητα, θα παραμείνουν ακίνητα. Αν κινούνται, θα συνεχίσουν να κινούνται με την ίδια σταθερή ταχύτητα. [0:39:24] Αυτό είναι πάρα πολύ μεγάλο breakthrough και ας φαίνεται απλοϊκό. Ο Γαλιλαίος το είχε ξεκινήσει αυτό, λέει. [0:39:31] Αυτός είχε κάνει με τις πρώτες νύξεις γι’ αυτό το πράγμα. [0:39:35] Για 2.500 χρόνια η κυρίαρχη θεωρία ήταν του Αριστοτέλη, ο οποίος έλεγε ότι η δύναμη είναι ανάλογη της ταχύτητας. [0:39:46] Ότι αυτά τα δύο συνδέονται. Ότι για να κινείται κάτι πρέπει να του ασκείς δύναμη. [0:39:52] Το breakthrough με τον πρώτο νόμο του Νεύτωνα είναι ότι η αλλαγή της ταχύτητας συνδέεται με δύναμη. [0:39:58] Μπορείς όντως να έχεις κάτι να κινείται χωρίς να του ασκείται καμία δύναμη. Λοιπόν, αυτό ήταν πολύ μεγάλο breakthrough. [0:40:08] Μετά είναι ο δεύτερος νόμος, που είναι αυτό το γνωστό F=M επί Α που μαθαίνουμε, που ουσιαστικά μαθηματικοποιεί αυτό το πράγμα που εξηγούσα πριν και λέει ότι η δύναμη [0:40:21] είναι ανάλογη της επιτάχυνσης επί τη μάζα του σώματος ή αν θες, η επιτάχυνση είναι ανάλογη της δύναμης που εφαρμόζεται σε ένα σώμα ως προς τη μάζα αυτού του σώματος. [0:40:32] Και αυτό είναι το backbone όλης της και της φυσικής και του engineering. [0:40:39] Δηλαδή αν εξαιρέσεις τα πάρα πολύ γρήγορα πράγματα και τα πάρα πολύ μικρά πράγματα στο σύμπαν, αυτός ο νόμος του Νεύτωνα, ο δεύτερος, εφαρμόζεται για όλα τα υπόλοιπα. [0:40:51] Να πω εδώ ότι ο Νεύτωνας είναι που όρισε και τη μάζα. Δεν υπήρχε ιδέα μάζα πριν. [0:40:59] Ναι, έρχεται, είναι το μέτρο της αδράνειας η μάζα, έρχεται από τον πρώτο νόμο. Ναι. [0:41:04] Το όρισε και συγκεκριμένα σαν την ποσότητα της ύλης που έχει ένα αντικείμενο και το διαχώρισε από το βάρος του. Ναι. [0:41:15] Γιατί καταλάβαινε ότι, ξέρεις, η βαρύτητα αλλάζει με την απόσταση και το βάρος άρα αλλάζει, αλλά η μάζα είναι ανεξάρτητη από αυτό το πράγμα. [0:41:26] Να πούμε τώρα εδώ ότι, για να δώσουμε έτσι και λίγο τυράκι παραπάνω από τα βασικά, ότι τώρα αυτός ο δεύτερος νόμος του Νεύτωνα, σαν [0:41:34] εξίσωση, δηλαδή να συνδέεις τη δύναμη με την επιτάχυνση, που η επιτάχυνση είναι η δεύτερη παράγωγός της θέσης, ουσιαστικά σου δημιουργεί μια δεύτερου βαθμού διαφορική εξίσωση. [0:41:47] Και εδώ είναι το πρώτο bottleneck που θα δούμε πώς αντιμετωπίζεται στη συνέχεια στη φυσική. Ναι. [0:41:54] Λοιπόν, και ο τρίτος νόμος του Νεύτωνα είναι η δράση-αντίδραση, ότι ουσιαστικά όταν εφαρμόζεις μια δύναμη πάνω σε ένα σώμα, το ίδιο σώμα θα εφαρμόσει μια αντίθετη δύναμη, δηλαδή ίδιας ισχύος, αντίθετης κατεύθυνσης πάνω σου. [0:42:09] Που ουσιαστικά έτσι λειτουργούνε και οι πύραυλοι. Σπρώχνουν αέρια που καίνεις πίσω ο πύραυλος και αυτά σε σπρώχνουν προς τα πάνω. [0:42:17] Ναι, ναι. Εμ Λοιπόν. Τώρα η αλήθεια είναι ότι εδώ πέρα έχω ένα γνωστικό κενό. [0:42:24] Γιατί ο τρίτος νόμος, ε Λυπάμαι που το λέω, έπρεπε να το είχα ψάξει. [0:42:32] Ε, δεν έχω καταλάβει, πρέπει να το ψάξω πώς προκύπτει. Δηλαδή πρέπει να έχει μια πιο βαθιά εξήγηση. Πώς αποδεικνύεται εννοείς? [0:42:46] Δεν νομίζω ότι έχει κάτι παραπάνω. Αυτοί οι νόμοι είναι δεν αποδεικνύονται από Κάτι θα υπάρχει. [0:42:53] Θα πρέπει να το ψάξω λίγο παραπάνω. Γιατί ο δεύτερος νόμος του Νεύτωνα έχει πολύ πιο βαθιά εξήγηση. Θα τα πούμε μετά. Εεε. [0:43:03] Μετά το άλλο είναι ότι ουσιαστικά που εξήγησε όλα αυτά με τη βαρύτητα, ότι πάει ένα προς το τετράγωνο και ότι σχετίζεται με τη μάζα του ενός σώματος και τη μάζα του άλλου. [0:43:13] Εεε, και ούτω καθεξής. Λοιπόν, θέλω λίγο να μείνω στους νόμους του Νεύτωνα. Ναι. Γιατί όπως είπα, [0:43:28] οι νόμοι του Νεύτωνα θα τους μαθαίνουμε γιατί μας πάνε ουσιαστικά, μας βάζουν στη φυσική και κάνουμε πράγματα στο γυμνάσιο, κάνουμε πράγματα στο λύκειο, αλλά κολλάς όταν πας να λύσεις περίπλοκα προβλήματα. [0:43:45] Γιατί; Γιατί είναι δευτεροβάθμια διαφορική εξίσωση. Οπότε να δώσουμε λίγο έτσι κάτι παραπάνω στον κόσμο. [0:43:53] 100 χρόνια περίπου μετά έρχεται ο Λαγκράνς, ένας Γάλλος, και ουσιαστικά το πάει ένα βήμα παραπάνω. [0:44:03] Εμφανίζει αυτό που λέγεται λαγραζιανή μηχανική και κατά κάποιο τρόπο συνδέει στην πραγματικότητα, αντί να έχεις δύναμη και επιτάχυνση, συνδέεις την κινητική ενέργεια και τη δυναμική ενέργεια ενός συστήματος. [0:44:17] Παίρνει την διαφορά αυτών των δύο. [0:44:20] Αυτό το λέει η Λαγγραζιανή και το συνδέει αυτό με μια ποσότητα που την ορίζει τη δράση, που είναι το ολοκλήρωμα αυτής της Λαγγραζιανής. [0:44:28] Και ουσιαστικά αυτό το, αυτή η ποσότητα που λέγεται δράση είναι που στο σύμπαν κινεί το σύμπαν, να το πω έτσι. [0:44:41] Αυτά θα εμφανιστούν και στην πραγματικότητα και στον Αϊνστάιν μετά. [0:44:46] Λοιπόν, και μετά θα ‘ρθει ένας άλλος κυριούλης απ’ την άλλη μεριά, απ’ την Ιρλανδία, ο Χάμιλτον, περίπου άλλα 100 χρόνια πιο μετά. [0:44:58] Δηλαδή τώρα έχουμε φτάσει περίπου στο 1830. 1800 φεύγαν, ναι. Ναι. [0:45:02] Που αυτός θα το πάει ένα βήμα παραπάνω και θα πει τι θα φέρει την εξίσωση Hamilton. Και τι θα πει αυτός; [0:45:09] Ότι δεν παίρνεις τη διαφορά, αλλά το άθροισμα της κινητικής και δυναμικής ενέργειας, δηλαδή, και σου λέει ότι η συνολική ενέργεια ενός συστήματος διατηρείται. [0:45:19] Μχμ. Αυτός θα το πάει ένα βήμα παραπέρα. [0:45:22] Ουσιαστικά θα σταματήσει να χρησιμοποιεί θέσεις στο χρόνο Χ, Ψ, Ζ και τέτοια πράγματα, αλλά θα πάει σε κάτι που λέμε φασικός χρόνος. [0:45:31] Είναι λίγο πιο περίπλοκα αυτά. Μας νοιάζει η ορμή ενός συστήματος και η θέση και όχι το χ, ψ. [0:45:43] Απλά αυτό που θέλω να πω είναι ότι αυτά δεν καταρρίπτουν τον εύτονα. [0:45:46] Απλά είναι πιο βαθιές ερμηνείες που απλοποιούν πάρα πολύ τα μαθηματικά και μπορείς να λύσεις πολύ πιο περίπλοκα προβλήματα γιατί πλέον δεν έχεις δεύτερου βαθμού διαφορετικές εξισώσεις. [0:45:56] Α, ναι, κατάλαβα τι λες. Ναι, ναι. Γιατί η ίδια τεχνική εξίσωση μπορεί τώρα να κάνει εφαρμογή σε διάφορα συστήματα. [0:46:05] Οπότε έτσι η πιο φιλοσοφική πλευρά είναι ότι ο Νεύτωνας έβαλε τις δυνάμεις, ότι οι δυνάμεις θα κάνουν όλα. [0:46:13] Ο Λαγκράνς κατάλαβε ότι υπάρχει αυτή η ποσότητα, η δράση, που αυτή καθορίζει το πώς κινούνται τα σώματα. [0:46:19] Και μετά ο Χάμιλτον είπε ότι αν διατηρήσεις την ενέργεια ενός συστήματος, μπορείς να βρεις πλήρως πώς θα εξελιχθεί ένα σύστημα. [0:46:31] Στην κβαντομηχανική ουσιαστικά χαμιλτονιάνες λίνες. Δηλαδή αυτή είναι η βασική αρχή. Ναι. [0:46:39] Λοιπόν, και πριν πάμε έτσι στα fun facts και στα περίεργα, θα κάνω μια σύνδεση με τον Αϊνστάιν, που όπως έχετε καταλάβει θα είναι το νούμερο ένα. [0:46:51] Τι έκανε νιάου-νιάου στα κεραμίδια. Ναι. Και θα πω το εξής. Και δεν θα αναφερθώ άλλο στον Αϊνστάιν. [0:46:59] Ότι για ποιο λόγο δεν είναι ο Νεύτωνας νούμερο ένα και είναι ο Αϊνστάιν νούμερο ένα, κατά τη γνώμη μου? [0:47:05] Γιατί ο Νεύτωνας ερμήνευσε πράγματα που έβλεπε. [0:47:12] Ο Αϊνστάιν σκέφτηκε και έκανε το conceptualize, ας το πούμε, πράγματα που δεν είναι στον κόσμο τον καθημερινό που ζούμε. [0:47:24] Ναι, ήθελε πιο πολύ φαντασία. Πες το κι έτσι. Ναι, ναι. Πες το κι έτσι. [0:47:29] Δηλαδή η σύλληψη των ιδεών του Αϊνστάιν ήταν για πράγματα που δεν τα βλέπαμε. Αυτό. [0:47:38] Και θα τα πούμε αναλυτικά όταν έρθει το δικό του το επεισόδιο. [0:47:44] Λοιπόν. [0:47:46] Μια που είπες Αϊνστάιν, να σχολιάσω εδώ απλώς ότι οι νόμοι του Νεύτωνα και η θεωρία του αντικαταστήθηκε μεν από του Αϊνστάιν μετά. [0:47:55] Δηλαδή ο Αϊνστάιν είναι γνωστός γιατί εκθρόνισε τον Νεύτωνα. Για τη βαρύτητα, ναι. Για τη θεωρία της βαρύτας. Ναι, τη βαρύτα. [0:48:01] Αλλά δεν σημαίνει ότι οι θεωρίες του Νεύτωνα ήταν λάθος, απλώς ότι είναι περιορισμένης εμβέλειας. [0:48:08] Δηλαδή, αν δεν είσαι κοντά στη ταχεία του φωτός και δεν έχεις τεράστιες μάζες, π.χ. [0:48:13] μαύρες τρύπες Ναι, ουσιαστικά απλοποιούνται οι εξώσεις του Αϊνστάιν και μοιάζουν με τη νεφτόνια μηχανική. Ναι, μια χαρά δουλεύει ο Νεύτωνας, ναι. [0:48:24] Ε, να πούμε έτσι κάποια fun facts, ας το πούμε, αυτά που είπαμε πριν, ότι ασχολήθηκε με αλχημείες και λοιπά, γι’ αυτό και στο σώμα του βρέθηκαν μεγάλες ποσότητες υδραργύρου. [0:48:35] Ότι για την αγγλικανική εκκλησία ήταν αιρετικός, γιατί έψαχνε κάτι άλλα περίεργα. [0:48:46] Και ότι ασχολήθηκε, δούλεψε σε αυτό το νομισματοκοπείο, τέλος πάντων στο Υπουργείο Οικονομικών, πείτε το. [0:48:52] Και είχε ένα task force που πηγαίνανε και σε ταβέρνες και σε άλλα έτσι μέρη χαμηλής κοινωνικής τάξης. [0:49:03] Ε, πώς το λένε, στα κρυφά, disguised, ξέρω γω, για να δούνε ποιοι πουλάνε και ποιοι σπρώχνουνε. Ως εδώ ε φίλε. [0:49:15] Και ποιοι κόβουνε νομίσματα, γιατί δεν υπήρχαν χαρτονομίσματα τότε, υπήρχαν τα coins. Ποιοι κόβουνε παράνομα. [0:49:25] Μετά είχε beef με τον Hook, που το ανέφερες και εσύ. Θέλω να αναφερθώ λίγο σε αυτό. Υπάρχει ένα ωραίο fun fact. [0:49:32] Πες και θα πω εγώ το επόμενο beef. [0:49:34] Ε, έχει να κάνει με αυτή την έκφραση του ότι standing on the shoulders of giants. Ναι. Πω, πήγαν κοντός ο Hook. [0:49:44] Έχει παρερμηνευτεί λίγο, όχι έχει παρερμηνευτεί, ότι αν έβλεπ Ε, είδα μακρύτερα επειδή έχω σταθεί στους ώμους γιγάντων, είναι η έκφραση. [0:49:59] Ο λόγος, την πρώτη φορά που το ακούσα αυτό, υποτίθεται, [0:50:05] αυτό που καταλαβαίνουμε, και εγώ δηλαδή το είχα καταλάβει, ότι είναι ότι α, respect, ξέρω εγώ, στους γίγαντες από πίσω μου, που ήταν πριν από μένα, του στυλ, όχι του στυλ, είναι ο Γαλιλαίος, ο Κοπέρνικος. [0:50:20] Ο Αριστοτέλης, ο Κέπλερ. Αυτοί οι πρώιμοι, αλλά πριν τον Νεύτωνα μεγάλοι. [0:50:28] Ε, δηλαδή αυτή η έκφραση αρχικά νομίζεις ότι είναι α, ότι χάρη στη δική τους δουλειά, κατάφερε αυτός και έβγαλε τη θεωρία της βαρύτητας. [0:50:40] Αλλά αν διαβάσεις λίγο παραπάνω, αυτό δεν είναι σωστό απόλυτα. Δεν μπορούμε να ξέρουμε 100%, αλλά μια ερμηνεία είναι η εξής. [0:50:50] Είχε αυτό το beef με τον Hooke, που αναφέραμε και πριν. [0:50:55] Επίσης ο Χουκ, όταν έβγαλε την πριγκίπισσα ο Νεύτωνας, που ήταν σε τρεις τόμους, τρία βιβλία, έβγαλε τα δύο. [0:51:02] Ο Χουκ λέει ήταν και δικιά μου ιδέα, το ένα διαρροο τετράγωνο, το οποίο ισχύει, το είχε αναφέρει ο Χουκ, αλλά δεν είχε κάνει καμία μαθηματική απόδειξη. [0:51:16] Και γενικά μισιόντουσαν, ρε παιδί μου, είχαν και από την οπτική που είπαμε στην αρχή, που του έκανε reject το paper εκεί, και μετά με τη βαρύτητα που του έλεγε όχι, είναι δικιά μου δουλειά, δικιά σου. [0:51:30] Τον θεωρούσε πολύ μικρό και γι’ αυτό [0:51:35] και υπό αυτή την οπτική γωνία, η έκφραση που την είπε αυτή είναι ότι σαν να απευθυνότανε στον Χουκ [0:51:43] και να λέει εσύ είσαι μικρός και εγώ έχω προχωρήσει γιατί έχω σταθεί στους ώμους γιγάντων και όχι σε μικρά άτομα όπως εσύ”. [0:51:55] Αυτή είναι δηλαδή. Ότι ήταν δηλαδή μπηχτή στον Χουκ αυτό το πράγμα. [0:52:00] Ότι εσύ είσαι ένας μικρός και όχι ένας γίγαντας σαν τους προηγούμενους. [0:52:06] Εμ, ναι, γενικά, ειδικά, μάλλον, έμπλεξα τα γενικά και τα ειδικά. Ναι. [0:52:14] Γενικά ήταν περίεργος χαρακτήρας, ειδικά όταν έγινε και πρόεδρος στην Βασιλική Ακαδημία Επιστημών. Ο τρόπος που λειτουργούσε ήταν λίγο αμφιλεγόμενος. [0:52:25] Γι’ αυτό και στο beef που είχε με τον Γερμανό τον Λάιμπνιτς. [0:52:32] Τώρα εδώ βάλτε έναν αστερίσκο γιατί τώρα εκείνη την εποχή, τώρα μπορεί να ήταν Αυστριακός, αλλά καταλάβατε τέλος πάντων, γερμανογενής ο Λάιμπνιτς. [0:52:44] Ο Λάιμπνιτς ανακάλυψε το διαφορικό λογισμό, αυτό που λέγαμε, την ανάλυση, τους παραγώγους και τα ολοκληρώματα παράλληλα με τον Νεύτωνα. [0:52:54] Ναι, και ανεξάρτητα. Και ανεξάρτητα. Τι έχει γίνει τώρα; Ο Νεύτωνας το έκανε πρώτος, αλλά ο Λάιμπνις το εξέδωσε πρώτος. [0:53:03] Γιατί όπως είπαμε, ο Νεύτωνας τα παράτησε και αποφάσισε μετά να ασχοληθεί. Λοιπόν, και εδώ πέρα έχουμε το εξής beef. [0:53:11] Πρώτον, ότι χρησιμοποίησαν διαφορετικό φορμαλισμό. Για όσους δεν κατάλαβαν, είναι ο τρόπος με τα σύμβολα, τα μαθηματικά σύμβολα που χρησιμοποιούμε. [0:53:22] Οι περισσότεροι, όποιος έχει κάνει στο σχολείο και πιθανότατα και σε κάποια σχολή όχι φυσικής, χωρίς να το καταλαβαίνει, χρησιμοποιεί του Λάιμπνις. [0:53:38] Αυτό το ντε χι ντε ψι, ντε ψι προς ντε χι και λοιπά, όλα αυτά. [0:53:45] Το συμβολάκι, αυτό το ολοκλήρωμα με εκείνο το σίγμα το τελικό, το μακρόστενο, αυτά όλα είναι Λάιμπνιτς. [0:53:53] Ε, ο Νεύτωνας χρησιμοποιούσε τις κουκίδες, τις τελίτσες, που εκτός φυσικής δεν τα έχω δει και μάλιστα στη φυσική, τώρα πλέον, στη σύγχρονη φυσική, στην σύγχρονη εποχή, μας λένε ότι μόνο όταν είναι ως προς τον χρόνο η παράγος βάζουμε τελεία. [0:54:09] Κι εγώ αυτό θυμάμαι. Μπράβο. [0:54:11] Ουσιαστικά στη σύγχρονη εποχή διαχωρίστηκαν και σου λέει ότι όταν είναι ως προς τον χρόνο βάζε τις τελείες και όταν είναι οποιαδήποτε άλλη ποσότητα, κράτα το διαφορικό. [0:54:21] Λοιπόν, εδώ τώρα όμως είναι το περίεργο. Ότι εδώ πέρα λίγο θυμίζει η Ελλάδα των τελευταίων ετών. Ναι. [0:54:28] Ο Λάιμπνιτς, ο Νεύτωνας λέει, κοιτάξτε να δείτε, από τη στιγμή που υπάρχει αυτή η εκκρεμότητα, δηλαδή ποιος το έκανε πρώτος, ποιος το εξέδωσε πρώτος και λοιπά. [0:54:38] Ε, ως πρόεδρος της επιτροπής, της Βασιλικής Επιτροπής, Βασιλικής Ακαδημίας τέλος πάντων, θα φτιάξω μία επιτροπή που θα βγάλει μία έκθεση για να λυθεί αυτό το θέμα μια και καλή. [0:54:55] Ε, τώρα όταν είσαι ο πρόεδρος και φτιάχνεις μόνος σου την επιτροπή, μάντεψε τι απεφάνθη η επιτροπή. [0:55:00] Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει το Ε, ναι. Έκανε εξεταστική επιτροπή, ξέρω γω τι έκανε. Ε, το θέμα ποιο είναι; [0:55:08] Ότι ουσιαστικά η πίεση που είχε, αν θες πολιτική και η δύναμη, όχι απαραίτητα πολιτική με την έννοια των πολιτικών κομμάτων, με την έννοια της δύναμης που είχε μέσα στο society, αυτό το Royal Society. [0:55:25] Ε, και είναι ήδη ο Νεύτωνας, καταξιωμένος δηλαδή, δεν είναι κάποιος τυχαίος. [0:55:31] Ουσιαστικά, κατά κάποιο τρόπο πίεσε την αγγλική κοινωνία, την επιστημονική αγγλική κοινότητα, να χρησιμοποιεί τα δικά του, αυτά έτσι όπως τα έγραφε αυτός. [0:55:47] Ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη, στην ηπειρωτική Ευρώπη, Γερμανία, Ολλανδία, Γαλλία, που κατά κύριο λόγο ήτανε οι πυλώνες. Και γιατί το λέω; [0:55:57] Γιατί υπήρχαν άνθρωποι, όπως είπα πριν, ο Λαγκράνς, Γάλλοι, Πασκάλ και λοιπά, πολλοί Γερμανοί, Γκάους, Λάιπνιτς και άλλοι. [0:56:06] Τώρα συν πλην δεκαετίες, δεν έχει σημασία, ή ο Χόγκενς με τα κύματα. [0:56:12] Θα πούμε για τον Χόγκενς, που ουσιαστικά νίκησε τον Νεύτωνα. Ολλανδός ο Χόγκενς. [0:56:18] Ε, κράτησαν του Λάιμπνιτς και το πήγανε πιο μπροστά το διαφορικό λογισμό, ενώ κάπως έμειναν πίσω. Μάλιστα. [0:56:27] Να πω λίγο αυτό με τον Χόγκενς, μια και τον ανέφερα, ότι ο Νεύτωνας όταν έκανε αυτά τα πειράματα με τα πρίσματα, βαθιά μέσα του και το είχε γράψει, θεωρούσε ότι είναι σωματίδια το φως. [0:56:40] Ναι. Corpuscles νομίζω τα λέει. Ναι, έτσι μια λέξη που την είδα κι εγώ αυτή τη λέξη που δεν κατάλαβα τι είναι. [0:56:47] Τέλος πάντων. Ο Χόγκενς έλεγε ότι είναι κύμα. [0:56:51] Στην πορεία τα πειράματα όλα αυτά, όλα τα φαινόμενα διαθλάσεις, περιθλάσεις, ανακλάσεις και λοιπά, όλα έδειχναν ότι είναι φως. [0:57:01] Εκεί γίνονταν και τα πειράματα αυτά, π.χ. των δύο σχισμών, η κροσή και αυτά. Που αυτά είναι πάλι όλα φαινόμενα κυματικής. [0:57:12] Πρέπει να φτάσουμε στην κβαντομηχανική. Ναι, ναι. Για να δείξουμε ουσιαστικά τον Αϊνστάιν με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. [0:57:23] Να δείξουμε ότι είναι σωματίδια το φως. [0:57:28] Και έχει και μια άλλη ιστορία με τον John Flamsteed, έναν που αυτός ήτανε σε αυτό το Royal Society, στη Βασιλική Ακαδημία. [0:57:37] Αυτός ήταν ο αστρονόμος υπεύθυνος. [0:57:40] Ναι, υπάρχει πάντα ένας αστρόνομα Royal ακόμα και τώρα, που είναι ο επικεφαλής αστρονόμος της χώρας, ξέρω ‘γω. [0:57:46] Ναι, που βγαίνει στις ειδήσεις όταν θα ‘ρθει κομήτης να πέσει, ξέρω ‘γω. Ναι. [0:57:50] Ε, πώς το λέγανε εκείνο τον κομήτη που ήταν διαστημόπλοιο, που μας είχανε φάει πριν κάνα χρόνο; Ωχ, καλά, ναι, δεν θυμάμαι. Τέλος πάντων, ναι. [0:58:02] Αυτός, τέλος πάντων, ο αστρονόμος μελετούσε αστέρια και θέσεις και λοιπά. [0:58:09] Και λέει εδώ πέρα ότι ο Νεύτωνας χρειαζότανε κάποιες παρατηρήσεις για να εφαρμόσει κάποια από τα μαθηματικά του, για να αποδείξει, να κάνει τη δουλειά του. [0:58:18] Και λέγαν ότι καθυστερούσε αυτός και είχε νευριάσει τόσο, που όταν ήταν πρόεδρος ο Νεύτωνας τον διέγραψε. Α, οκέι. Ναι. [0:58:29] Πήρε εκδίκηση ένα. Ναι. Τώρα για το μήλο δεν θα πούμε γιατί υπάρχει επεισόδιο να το ψάξετε. [0:58:36] Αρχαίο επεισόδιο που περνιόταν δεύτερη σεζόν, δηλαδή πριν 6 χρόνια, ξέρω γω, σχεδόν 5 χρόνια, δεν θυμάμαι. [0:58:41] Είναι που κάναμε για τις ιστορίες της Ναι. Εεε. Της επιστήμης. Λοιπόν, λένε ότι δεν παντ, όχι, ξέρουμε ότι δεν παντρεύτηκε ποτέ. [0:58:52] Υπάρχει αυτός ο μύθος ότι πέθανε παρθένος, ότι δεν ακούμπησε ποτέ γυναίκα σε όλη τη ζωή. Δεν είχε φίλους, γυναίκες, τίποτα. [0:58:58] Ήταν Ναι. Εεε, πέθανε μεγάλος 84 ετών. Ταλαιπωρήθηκε. Φαίνεται ότι ο Βολτέρος, ο Γάλλος, θέλετε να το πείτε φιλόσοφο, συγγραφέα; [0:59:14] Ήτανε τότε στην Αγγλία, στην κηδεία του και λένε ότι εμπνεύστηκε για το ότι πώς μια κοινωνία δεν πρέπει μόνο να τιμά βασιλιάδες και ας πούμε το ιερατικό προσωπικό, να το πω έτσι ευγενικά. [0:59:30] Ε, αλλά και ανθρώπους της λογικής και των επιστημών, reasons and sciences, και τον ενέπνευσε αυτό. Εεε Αυτά εν ολίγοις. [0:59:43] Μετά εντάξει, έχει πάρα πολλά άλλα μικρότερα πράγματα, αλλά δεν θα τελειώσουμε ποτέ. Να πω ένα τελευταίο που ήταν investor, επενδυτής μεγάλος. [0:59:51] Α, ισχύει ότι ήταν πάρα πολύ πλούσιος, έχεις δίκιο. [0:59:54] Εεε Καταρχάς, ναι, είναι λίγο κουλό, αλλά άμα το μετατρέψεις, όταν πέθανε ήταν δισεκατομμυριούχος. [1:00:04] Είναι αυτοί οι αντίστοιχοι που, ξέρεις, οι μεγαλοπροφέσουρες του σήμερα, που ξέρεις λιώνουν στη δουλειά, ξέρω γω, 20-25 χρόνια και μετά τα 50 ανοίγουν εταιρείες, κάνουν invest και δεν δουλεύουν και πάρα πολύ. [1:00:18] Αλλά ήταν γενικά πολύ active, επένδυε σε διάφορες θεωρίες, εταιρείες και τέτοια. [1:00:26] Με πρώτη και καλύτερη υπάρχει ένα περίφημο το η φούσκα της νότιας θάλασσας. Δεν ξέρω αν το έχεις ακούσει. [1:00:33] Δεν το έχω ακούσει ποτέ αυτή την ιστορία. [1:00:36] Εκείνη την εποχή είναι που, ξέρεις, με τη ναυσιπλοΐα πάρα πολύ και με τη Νότιο Αμερική, υπήρχε η ιδέα ότι η Νότιας Αμερική είναι γεμάτη χρυσό και ασήμι και τέτοια. [1:00:48] Οπότε υπήρχε αυτή η εταιρεία, η εταιρεία της Νότιας Θάλασσας, αγγλική, η οποία από τη μία ιδρύθηκε για να ξεφορτώσει λίγο το κυβερνητικό χρέος, δηλαδή αγόραζε το χρέος της Αγγλίας, [1:01:06] αλλά εκτός από αυτού είχε και κέρδη για να μειώσει το χρέος από το trade με τη Νότια Αμερική. [1:01:16] Και μάλιστα είχε την υπήρχε μια συνθήκη που έλεγε είναι η μόνη εταιρεία που μπορεί να κάνει trade με τη Νότιο Αμερική. [1:01:25] Οπότε υπήρχε μια τεράστια ξέρεις, παίρναν όλοι μετοχές εκεί τότε, μαζί και ο Νεύτωνας. [1:01:31] Και άμα δεις την τιμή της μετοχής είναι κλασική φούσκα, πάει ξέρω γω 10-100 φορές πάνω. [1:01:36] Μετά διαπιστώθηκε ότι η αλήθεια ότι πρώτον η Νότιος Αμερική δεν είναι και τόσο πλούσια, δεύτερον τα είχε πάρει όλα η Ισπανία. [1:01:46] Είχε κάνει λουτ. Κάναν αυτοί κουμάντο και όχι οι Άγγλοι μεταξύ τους. Οπότε έσκασε η φούσκα εκεί. [1:01:53] Και τέλος πάντων, είχε επενδύσει και είχε χάσει άπειρα λεφτά εκεί, σε αυτή τη δουλειά. Α, πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία. Δεν την ήξερα. [1:02:00] Και έτσι δίνει και ένα άλλο Εεε Ναι, κορπορατίλα γενικά ο Νεύτωνας τα τελευταία χρόνια. [1:02:08] Εντάξει, γενικά λίγο το πώς λειτουργούσε και όταν είχε δύναμη και ήταν πρόεδρος και όλα αυτά, εντάξει, δεν είναι και για Ήταν λίγο Elon Musk μου φαίνεται. [1:02:17] Ναι, αυτή η ταινία, άμα το κάνει ποτέ κανείς ταινία, είναι rated R. [1:02:25] Ναι. Ε, ωραία. Αυτά. Εντάξει, τα είπαμε για τον Νεύτωνα, τον βγάλαμε κι αυτόν από τη μέση. [1:02:34] Και θα βγάλουμε κάτι έκπληξη και μετά ο Αϊνστάιν, ας μην το πούμε. [1:02:39] Ναι, γιατί αλλιώς δεν μπορούμε να έχουμε δέκα επεισόδια με not a top ten, δεν θα ήταν. Θα είμαστε πιστοί. [1:02:46] Έχουμε ένα έξτρα επεισοδιάκι της σεζόν. Εννοούμε πάνω στο θέμα αυτό, όχι τα νέα. Ναι, ναι, όχι στο θέμα της σεζόν. [1:02:58] Ας το βγάλουμε 10 συν 1. Λοιπόν. Έγινε. Γεια χαρά. Γεια. [1:03:15] Ήθελα να πω εδώ πολύ σύντομα για όσους ακροατές, δεν ξέρω αυτοί, παρακολούθησαν το ματς του Μουντιάλ πάλι με την Κροατία, που χάσανε, που ακυρώθηκε ένα γκολ στο τελευταίο λεπτό των καθυστερήσεων. [1:03:32] Δεν το έχω δει αυτό το παιχνίδι που αναφέρεις. [1:03:34] Χρησιμοποίησαν, ρε φίλε, αυτό ακριβώς που λέγαμε στο special μας για το Παγκόσμιο Κύπελλο, ντοσένσορα μέσα στην μπάλα. [1:03:40] Α, για να καταλάβουν πότε ακούμπησε ο παίκτης. Ουσιαστικά έβγαλε μια σέντρα ο από πίσω. Αυτός που έβαλε γκολ δεν ήταν offside. [1:03:50] Οκέι. Και θέλανε να δούνε σε ποια χρονική στιγμή ακριβώς έγινε η τελευταία επαφή με την μπάλα. [1:03:55] Ναι, οπότε στη μέση, όπως πάει η μπάλα στην περιοχή, πηδάει ένας εκεί να κάνει κεφαλιά, ένας Κροάτης και την έξυσε ίσα-ίσα την μπάλα. [1:04:06] Όταν ακούμπησε αυτός ο ενδιάμεσος την μπάλα, ήταν offside ο. Οκέι. Ε, αλλά δεν φαίνεται σε κανένα βίντεο αυτό. [1:04:15] Οπότε καταλάβαμε άμα τελικά ο άλλος την ακούμπησε την μπάλα ή όχι με το κεφάλι πριν το γκολ? [1:04:20] Άμα δεις το βίντεο του αγώνα, έχουν βγάλει στο VAR και έχουν plot γράφημα το αξελερόμετρο της μπάλας, που δείχνει ακριβώς τη χρονική στιγμή αυτή, δείχνει το spike που κάνει. [1:04:36] Και αυτό ήταν που στα βίντεο δεν φαίνεται τίποτα, αλλά στο απ’ το αξελαιρόμετρο φαίνεται ότι την ακούμπησε λίγο. Εεε, περίμενε. [1:04:48] Άρα τελικά μέτρησε ή δεν μέτρησε το γκολ? Δεν μέτρησε γιατί υποτίθεται ότι τεχνικά ήταν σωστό να. ΟΚ. Βέβαια οι [1:05:00] εκφωνητές, δεν ξέρω για την Ελλάδα, αλλά οι Άγγλοι δεν είχαν ιδέα από όλα αυτά, ότι η μπάλα έχει σένσορα και όλα αυτά [1:05:06] που ξέρουν οι δικοί μας ακροατές και δηλαδή λένε μα γιατί ακυρώθηκε το γκολ, δεν φαίνεται τίποτα στο βίντεο, τι χαζαμάρες είναι αυτές. [1:05:17] Αλλά έχει πλάκα γιατί αυτή η τεχνολογία που λέγαμε στο επεισόδιό μας, να που χρησιμοποιήθηκε και μάλιστα με πολύ σοβαρό αποτέλεσμα. [1:05:26] Κοίταξε, σίγουρα χάνει λίγο από τη μαγεία το άθλημα, αλλά όταν γίνεται πιο δίκαιο, πώς μπορείς να το κατηγορήσεις αυτό? [1:05:34] Αυτό το βρίζανε πολλοί. [1:05:36] Ναι, αν δεις σχόλια τώρα εκεί που κάνουν τα ματς, κάποιοι μετά οι πιο ψαγμένοι και εντάξει, αφού έχει περάσει λίγο, λένε οκέι. [1:05:45] Από τη στιγμή που δεν άλλαξε την πορεία της μπάλας και τέτοια, ότι ίσως δεν είχε. [1:05:48] Λέω ότι ναι, ο σένσορας όντως, ας πούμε, το ανίχνεσε αυτό και τεχνικά έπρεπε να ακυρωθεί το γκολ. [1:05:55] Αλλά λέγανε και ότι εντάξει, ρε παιδί μου, είναι στο ποδόσφαιρο είναι και λίγο χύμα, πάθος, δηλαδή είναι η Η ιδέα πιο πολύ. [1:06:06] Τώρα, άμα ακουμπήσει τρίχα, ξέρω γω, του ποδοσφαιριστή την μπάλα, υπάρχει επαφή; [1:06:12] Θα κάνει calibrate το sensor, αλλά καταλαβαίνει από ένα βαθμό και πάνω τις αλληλεπιδράσεις. Ναι, ίσως αυτό θέλει λίγο ρύθμιση. Θέλει καλιμπράρισμα. [1:06:22] Ή ξέρω γω κάτι offside που βλέπεις στους αγώνες που είναι ξέρω γω ένα- Ένα-δύο εκατοστά. Ναι. Εεε. [1:06:32] Είναι αυτό που σου έλεγα και σε εκείνο το επεισόδιο. [1:06:34] Ίσως θα έπρεπε να είναι όπως το τένις αυτόματα να σφυρίζει όταν είναι κάτι λάθος, παρά να αυτό τώρα που να χαίρεσαι, μπήκε γκολ αυτά και το ξέρω. [1:06:47] Λίγο περίεργα. Αλλά αυτό θα μπορούσε να ήταν ολόκληρο επεισόδιο. Ναι, ναι.