12x07 - Curie (Η Μητέρα της Ραδιενέργειας)

12x07 - Curie (Η Μητέρα της Ραδιενέργειας)

12η Σεζόν  · 

Διάρκεια 00:49:24 · Download

Φτάνουμε στο νούμερο 4 της λίστας με τους διάσημους επιστήμονες και συναντάμε τη Μαρί Κιουρί — το μοναδικό άτομο που πήρε Νόμπελ σε δύο διαφορετικές επιστήμες. Συζητάμε τη φοβερή δεκαπενταετία της (δύο Νόμπελ, δύο παιδιά, δύο θάνατοι), πώς εκείνη και ο Πιέρ έδειξαν ότι η ραδιενέργεια δεν είναι χημεία αλλά ιδιότητα του ίδιου του ατόμου, και πώς απομόνωσαν το ράδιο και το πολώνιο. Από το «κρυφό» πανεπιστήμιο της Πολωνίας και τη μάχη της να αναγνωριστεί ως γυναίκα, μέχρι το σκάνδαλο Λανζεβέν, τα radium girls και το πώς η ραδιενέργεια έσωσε — έμμεσα — τη θεωρία του Δαρβίνου.

(00:00:00) Pre-show: London Tech Week & ο πρίγκιπας Ουίλιαμ
(00:05:23) Εισαγωγή: Μαρί Κιουρί
(00:07:43) Το φοβερό βιογραφικό
(00:10:49) Πολωνία, το «κρυφό» πανεπιστήμιο & το Παρίσι
(00:16:36) Μπεκερέλ
(00:21:02) Ραδιενέργεια
(00:23:03) Τα 2 Νόμπελ
(00:26:43) Ακτινοθεραπεία
(00:29:09) Γαλλική Ακαδημία & το σκάνδαλο Λανζεβέν
(00:33:22) Ραδιενεργά σημειωματάρια
(00:36:48) Θάνατος, Αμερική & μια οικογένεια γεμάτη Νόμπελ
(00:39:31) Πώς η Κιουρί έσωσε τη θεωρία του Δαρβίνου
(00:43:30) Post-show: Παγκόσμιο Κύπελλο & το ποδόσφαιρο στην Αμερική

📝 Απομαγνητοφώνηση επεισοδίου ▾

[0:00:02] Γιώργο, είχα το πιο κοντινό, την πιο κοντινή αλληλεπίδραση με το βρετανικό royalty, το βασιλικό τέτοιο. Πώς τα λένε? [0:00:12] Ναι, ναι, κατάλαβα με κάποιον από τη βασιλική οικογένεια εννοείς. Αλλά βρέθηκες στον ίδιο χώρο ή στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο; [0:00:21] Γιατί έχω βρεθεί και εγώ πολύ κοντά με τον Μέσι. [0:00:24] Πέρναγα έξω από το γήπεδο και έπαιζε η Αργεντινή μέσα στο γήπεδο με τη Χιλή. Οπότε θεωρητικά ήμουν στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο. [0:00:34] Ήμουν στο ένα μέτρο από τον διάδοχο του θρόνου, τον Prince William, πώς το λένε. [0:00:40] Αυτόν που είναι στην Αγγλία, όχι τον έκπτωτο. Ναι, ναι, τον σωστό, ναι. Στο ένα μέτρο. [0:00:47] Ναι, βασικά είχε ένα event London Tech Week που είχα πάει. ΟΚ. Έτυχε τώρα όταν φτάνω εγώ να έφτανε και αυτός. Ναι. [0:00:58] Είδα εκεί αστυνομίες, αυτά, ρε παιδί μου, το λέω άντε να κάτσω λίγο και μετά από δύο λεπτά σκάει, ξέρω γω, η το SUV, το Range Rover, βγαίνει από μέσα, αλλά ήτανε εντάξει, είχε κάτι φωτογράφους, αλλά δεν ήταν πολύ χαλαρά. [0:01:14] ΟΚ. Και μετά μέσα στο στο συνέδριο, ας πούμε, έκανε εκεί μια ομιλία, μετά πήγαινε σε κάτι booth. [0:01:23] Αλλά ήταν από κοντά, ρε παιδί μου, δηλαδή το πλησίαζες άμα ήθελες. [0:01:29] Και είχε πολύ ενδιαφέρον το Γενικά στην Αγγλία αυτά τα celebrities είναι λίγο πιο accessible από την Αμερική. Ναι. [0:01:40] Δηλαδή στην Αμερική, ας πούμε, τον drumpy αντιπρόσωπο δεν υπάρχει περίπτωση να τον έχεις ποτέ στο ένα μέτρο. Καλά, ναι. [0:01:48] Εδώ δεν μπορεί να έχεις ούτε κάποιον ηθοποιό ίσως ή κάποιον celebrity, εννοώ παίκτη μπάσκετ, ξέρω, ποδοσφαίρου. [0:01:57] Ή πήγαινα εγώ σε πρεμιέρες κινηματογραφικές να δω ηθοποιούς, αλλά πάντα ήταν, ξέρω γω, στα 15-20 μέτρα μακριά. Τελείως απομονωμένοι, ναι. [0:02:07] Ενώ εδώ έχω πάει στο Λονδίνο, νομίζω είναι κοντά. Ξέρεις, παίρνεις και αυτόγραφα, βγάζεις και φωτογραφίες. Είναι γενικότερα πιο χαλαρή. ΟΚ. Ωραία. [0:02:21] Ήταν η πρώτη φορά που ήσουν έτσι με κάποιο μέλος βασιλικής οικογένειας? Επειδή είσαι και χρόνια. Νομίζω ναι, νομίζω. [0:02:28] Δεν πολύ ασχολούμαι γενικά. ΟΚ. [0:02:30] Εντάξει, αλλά αυτό μου είχε έρθει η ειδοποίηση ότι θα ήτανε στο event, απλώς έτυχε να φτάνουμε την ίδια ώρα. [0:02:41] Και το event άξιζε? Όχι φίλε, ήταν ένα απερίγραπτο πράγμα. [0:02:47] Ήτανε εταιρείες που φτιάχνουν AI agents να προσπαθούν να τους πουλήσουν σε άλλες εταιρείες που φτιάχνουν AI agents. [0:02:57] Που να κάνουν, ναι, αυτό που σου φτιάχνει τα meetings, το άλλο που σου φτιάχνει το calendar, το άλλο που σου φτιάχνει το HR, το άλλο που σου φτιάχνει. [0:03:07] Ναι, ήταν είχε κάτι, πήγα σε κάτι pitches, ξέρεις, από startups που ήταν την τρίτη μέρα. Ναι. [0:03:14] Οπότε την τρίτη μέρα ο τύπος που έκανε pitch ξεκινάει και λέει, ξέρω ότι όλοι μισείτε AI για πωλήσεις. [0:03:25] Γιατί είχε πάει με εταιρεία του AI για να αυξήσει τις πωλήσεις. [0:03:29] Προφανώς είχε φάει το, δεν ξέρω, το μπούλο τρεις μέρες, αλλά έπρεπε να κάνει το pitch του που ξεκίνησε, εντάξει, το έκανε adapt λίγο να είναι πιο αστείο. [0:03:42] Γενικά όλα αυτά τώρα σε software και ειδικά σε εταιρείες enterprise software είναι ένα χάος. [0:03:50] Κανείς δεν ξέρει τι θα μείνει σε ένα-δύο χρόνια. Ναι, ναι. Ε, απλά κάποια θα επιβιώσουν και θα είναι όντως χρήσιμα εργαλεία. Κάπως έτσι. [0:04:00] Ναι, αλλά το τι θα είναι αυτό, εντάξει, έχουμε τα μοντέλα αυτά, τα Claude και ChatGPT και τα οποία τα χρησιμοποιούμε όλοι, αλλά μετά το πώς τα παίρνεις αυτά και τα χρησιμοποιείς για AI στην εταιρεία σου και τι εργαλεία φτιάχνεις. [0:04:17] Είναι άλλο, άλλη κουβέντα. Είναι ναι. Ναι. Όλο το συνέδριο ήταν ένα τέτοιο πράγμα, ναι. AI slop. Ναι. Μάλιστα. Οκέι. [0:04:29] Δηλαδή ο Πρίγκιπας William ήταν πιο ενδιαφέρον από οτιδήποτε άλλο είδα. [0:04:33] Είχε πάει πήγε σε ένα booth, έτσι, ένα περίπτερο που ήταν ένα κυβερνητικό πρόγραμμα όπου μαζεύουν στατιστικά για τους homeless, για τους άστεγους και προσπαθούνε, ξέρεις, να βρούνε [0:04:51] πώς αλλάζουν, πώς μετατοπίζονται, πού υπάρχουν προβλήματα, τέτοια. [0:04:58] Αυτά. Μάλιστα. Εντάξει. Ενδιαφέρον. Δεν ήτανε, αλλά είχες τουλάχιστον το celebrity. Εντάξει, είχα δωρεάν εισιτήριο βασικά. [0:05:11] Ήταν κανονικά 100 λίρες να μπεις σε αυτό το event. Ε, εντάξει, οκέι. [0:05:14] Ε, δεν θα πήγαινα αν θα έκλεγα τα λεφτά μου άμα τα είχα πληρώσει. [0:05:21] Ωραία. Πάμε στο σημερινό? Πάμε στο ψητό, ναι. το ψητόνα. [0:05:44] Λοιπόν, Μαρί Κιουρί έχω να πω είναι ένα από τα ονόματα που πρέπει να είναι στη λίστα με το top 10 και από θέμα impact και διασημότητας. [0:05:59] Είναι σοβαρό, σοβαρή. Ναι, ναι. Δεν θα την έβαζα νούμερο 4. [0:06:05] Δηλαδή αν κάναμε λίστα με τα πιο μεγάλα impact επιστημονικά, δεν θα ήταν τόσο ψηλά. [0:06:10] Αλλά επειδή ήταν και γυναίκα και όλα αυτά, όντως είναι πάρα πολύ γνωστή, αλλά έκανε και δουλειά. Ναι. Οπότε, εντάξει. Όχι, ταιριάζει. [0:06:23] Θα σου πω, θα έμπαινε σίγουρα σε λίστα. [0:06:29] Μπορεί να ήταν λίγο πιο κάτω, γιατί μπορεί θα ήταν κάποιοι έξω και θα υπήρχαν κάποιοι άλλοι μέσα, που ίσως να είναι, να έχουν impact, αλλά να μην είναι τόσο γνωστοί. [0:06:41] Οπότε κάπως να έκανε calibrate. Αλλά δεν ξέρω αν θα έμπαινε πολύ πιο κάτω. [0:06:48] Πρέπει να το συζητήσουμε αυτό, αν κάνουμε ποτέ λίστα με impact. Θα είναι πολύ πιο δύσκολη από αυτή τη λίστα. [0:06:55] Αλλά αυτό που μπορώ να πω είναι το εξής. [0:06:59] Από αυτούς που έχουμε μέχρι τώρα, τους έξι, Αρχιμήδης, Πυθαγόρας, Φάινμαν, Γαλιλαίος, Χόκινγκ, Τέσλα και Κιουρί. [0:07:08] Αν έπρεπε να κρατήσω αυτούς που είναι άξιοι, πιο καλοί με που κάναν και δουλειά, Αρχιμήδης μέσα θα τον έβαζα, Πυθαγόρας όχι, Φάινμαν όχι, Γαλιλαίο ναι. [0:07:23] Χόκινγκ και Τέσλα δεν θα τους έβαζα σαν top 10 in history. Ναι, ούτε καν. [0:07:29] Ναι, αλλά η Κιουρί δεν ξέρω αν θα ήταν τέσσερα, αλλά top 10 θα ήτανε. Εντάξει, έκανε, είχε impact. [0:07:36] Και με τις ακτινογραφίες και όλα αυτά. Ναι. [0:07:41] Ωραία. Να πούμε κάνα βιογραφικό πρώτα, έτσι να τελειώνουμε με αυτό. [0:07:47] Θέλω να πω λίγο κάποιες χρονολογίες στα βιογραφικά πολύ γρήγορα για context, γιατί είχε αυτή την φοβερή δεκαπενταετία, πολύ συνοπτικά. [0:08:02] Και θα βάλω και Είναι φοβερό και τα προσωπικά που περνούσε. Θα βάλω και αυτά μέσα. 1987, η πρώτη της κόρη γεννάει. [0:08:13] 1903 παίρνει το πρώτο Νόμπελ. Ένα χρόνο πριν έχει πεθάνει ο πατέρας της, το Νόμπελ της Κιουρί. [0:08:23] Ένα χρόνο μετά γεννιέται η δεύτερη κόρη το 1904. Δύο χρόνια μετά σκοτώνεται ο άντρας της. Το έχεις. [0:08:33] Και πέντε χρόνια μετά, το 1911, παίρνει το δεύτερο Νόμπελ. [0:08:37] Δηλαδή φαντάσου αυτή η δεκαετία, δεκαπενταετία έχει μέσα δύο Νόμπελ, δύο παιδιά και δύο θανάτους. Ο άντρας και ο πατέρας της, δηλαδή. [0:08:49] Δείχνει τέτοιο, ότι σίγουρα μάλλον ήταν, ας πούμε, όχι ακριβώς workaholic, ότι όταν είχε κάποια δυσκολία, μάλλον το έριχνε στη δουλειά. [0:08:59] Ήταν από αυτά τα άτομα. Αυτό καταλαβαίνουμε. Ξεκάθαρα. [0:09:03] Και ένα άλλο που θέλω να αναφέρω από την αρχή, να το έχουν οι ακροατές υπόψη τους, ότι ήταν fully aware ότι οι γυναίκες δεν τις έπαιρναν καθόλου στα σοβαρά τότε και σε οτιδήποτε έγραφε ή έβαζε άλλους να γράφουνε, [0:09:22] πίεζε να μπει σωστά το credit για τη δουλειά της. [0:09:26] Δηλαδή αν τη τα άφησε και τέτοιο, ήξερε που ήταν, σου λέει εδώ είμαι καλή, είμαι Ήξερε ότι είναι καλή, ρε παιδί μου, ήξερε ότι οι γυναίκες γενικά δεν αναγνωρίζονται και αυτή έφαγε πολύ δυσκολίες. [0:09:41] Και για να το λύσει αυτό, έκανε ό,τι μπορούσε για να ξεσπάει σωστά το credit σε αυτή τη δουλειά που έκανε. [0:09:50] Βέβαια, θέλει credit και ο άντρας της γιατί τη στήριξε στο πρώτο Νόμπελ. Αλλά πούμε όταν έρθει η ώρα αυτή. [0:09:58] Αλλά ήταν πολύ προσεκτική αυτά που έκανε αυτή να μείνουν στην ιστορία το τι έκανε και όχι να χαθεί, όπως ξέρω γω, η Rosalind Franklin που είναι για το στο DNA που γνωστά. [0:10:14] Ναι, μπράβο, που κάναν δουλειά, αλλά δεν δεν πιέσανε ποτέ, ξέρεις, για την παρουσία τους εκεί. [0:10:24] Και νομίζω γι’ αυτό έχει μείνει και το legacy της Kuri τόσο μεγάλο, γιατί και έκανε δουλειά, αλλά και φρόντισε και για αυτή και για τις επόμενες γενιές γυναικών να παίρνουν το credit. [0:10:39] Ε ναι, τον Μπεκερέλ δεν τον ξέρει κανένας. Ναι. Οποιος. [0:10:47] Λοιπόν. Λοιπόν, γεννήθηκε στην Πολο στη σημερινή Πολωνία. Τότε η σημερινή Πολωνία ήταν χωρισμένη. Ένα κομμάτι ήταν στην Αυστροουγγαρία. [0:11:00] Υπήρχε αυτό η Πρωσία τότε και ένα κομμάτι ήταν και στη Ρωσία. Στη Βαρσοβία γεννήθηκε το 1867 με το όνομα Μαρία Σαλομέα. [0:11:13] Σαλώμεα, Σαλομένε, κάπως έτσι. Σκλοντόφσκα, κάπως είναι λίγο δύσκολο. Σκλοντόφσκα, ναι. Ναι. [0:11:23] Υπήρχε, βασικά υπήρχαν οι Πολωνοί όμως, είχαν και τη γλώσσα τους και την κουλτούρα τους, απλά δεν ήταν ανεξάρτητη χώρα όπως είναι σήμερα. [0:11:32] Ήταν ουσιαστικά λαός που ήταν χωρισμένος σε τρεις αυτοκρατορίες εκείνης εποχής. [0:11:41] Εμ, εδώ να πούμε, για να τα βάλουμε όλα, ότι πάντα υπάρχει μια, πώς να το πω, μια συμπάθεια προς το outsider, προς τον κατατρεγμένο και λοιπά. [0:11:54] Αλλά εντάξει, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η οικογένειά της ήταν ο πατέρας ήτανε καθηγητής μαθηματικών και φυσικής. [0:12:01] Δηλαδή είχε κάποιο επιστημονικό υπόβαθρο στην οικογένεια και η μητέρα της είχε, ε, σαν σχολείο, νηπιαγωγείο και το διάβασα περιγραφικά. [0:12:13] Αλλά τέλος πάντων, ήταν, πώς το λένε, πρόσεχε παιδάκια. Κάπως έτσι. Οπότε ήταν κάπως, ας πούμε, στο εκπαιδευτικό κομμάτι. Λοιπόν. [0:12:28] Ναι, είχε μια επιρροή έτσι από Ναι. Ε, πάντα της άρεσαν τα μαθηματικά και η φυσική αυτά διαβάζουμε. [0:12:38] Και μετά, λέει σπούδασε αρχικά, γράφτηκε. Τον όρο τον βρήκα στα αγγλικά Flying University και στο Wikipedia και το Botakец το βγάλε. [0:12:50] Και ήτανε, θα το έλεγα ήταν το κρυφό σχολειό της Πολωνίας. Της Πολωνίας. Ναι. Και θα σου πω γιατί. [0:12:56] Γιατί από ό,τι διάβασα, το κομμάτι της Πολωνίας που αυτή γεννήθηκε και ζούσε, επειδή ανήκε στη Ρωσία, δεν επιτρεπόταν στις γυναίκες να σπουδάζουν. [0:13:07] Οπότε υπήρχε αυτό το παράλληλο πανεπιστήμιο, το οποίο ήταν [0:13:17] μη εξουσιοδοτημένο, να το πω έτσι, από το επίσημο κράτος της Ρωσίας, αλλά μπορούσαν να σπουδάζουν Πολωνοί φοιτητές στα πολωνικά και μάλιστα πηγαίναν και πολλές γυναίκες, ακριβώς γιατί τα κανονικά τα πανεπιστήμια δεν δέχονταν γυναίκες. [0:13:34] Ε βέβαια αυτό δεν κράτησε πολύ γιατί μετά πήγανε με την αδερφή της, την Μπρονισλάβα, στη Γαλλία, στο Παρίσι. [0:13:43] Η αδερφή της έγινε γιατρός και τη βοήθησε να πάει και αυτή μετά για να σπουδάσει, ας το πούμε, φυσικές επιστήμες, φυσική και χημεία και λοιπά. [0:13:55] Και κάπως έτσι έφτασε το 1891 στο Παρίσι και γράφτηκε στη Σορβόννη και χρησιμοποίησε στα γαλλικά το όνομα Μαρί, που αυτό έχει μείνει κιόλας από το Μαρία. [0:14:08] Εντάξει, το Κιουρί είναι του άντρα της, θα το συζητήσουμε μετά. [0:14:14] Και τελείωσε φυσική και μετά έκανε, λέει, και δεύτερο πτυχίο στα μαθηματικά. Αλλά ουσιαστικά με τη φυσική περισσότερο ασχολήθηκε. ΟΚ. [0:14:26] Βέβαια, αυτό που δεν ξέρω είναι επειδή εντάξει το έχουμε δει, δηλαδή εκείνη την εποχή, ξέρω γω, έμαθε γαλλικά πού και πήγε εκεί και έμαθε γαλλικά έτσι. [0:14:38] Φαίνεται λίγο δύσκολο γιατί δεν νομίζω ότι υπήρχαν αγγλικά προγράμματα και τέτοια. Αγγλικά δεν νομίζω να είχαν αγγλικά. [0:14:46] Πίστευε τώρα να μην μπορείς να πας με αγγλικά στη Σολβόννη να θες γαλλικά. Πόσο μάλλον τότε. Εμ. Και τι άλλο; [0:14:58] Ε, α, είχε πεθάνει η αδελφή της η μία από αρρώστια από πριν όμως, όσο ήταν στην Πολωνία. [0:15:06] Ξέχασα αυτό να το πω. Ναι. Ε, αλλά δεν θυμάμαι. Πρέπει να ήταν τύφος, νομίζω. [0:15:12] Ε, και η μάνα της πέθανε από α, πώς το λένε, φυματίωση αυτό του Μπερκουλόσις. Φυματίωση του Μπερκουλόσις, ναι. Αυτό, ναι. [0:15:21] Ε, ε και στο Παρίσι γνωρίζει και τον τον Πιερ Κιουρί, που είναι μετέπειτα Ο σύζυγος. Ο σύζυγος, ναι. [0:15:34] Κάπως έτσι είναι τέλος πάντων το η ιστορική της αναδρομή, ας το πούμε, μέχρι να ξεκινήσει τα επιστημονικά. Εεε. [0:15:46] Και το Πολώνιουμ που το ονόμασε έτσι, το έκανε για τη χώρα της, ας το πούμε, που δεν ήτανε χώρα τότε. [0:15:53] Ναι, που δεν υπήρχε. Ναι. Η αλήθεια είναι ότι δεν έψαξα πότε η Πολωνία δημιουργήθηκε σαν Πολωνία. [0:16:00] Πρέπει να είναι μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά στον δεύτερο υπήρχε. Γιατί εισέβαλε η Γερμανία στο Ναι, στον δεύτερο υπήρχε. [0:16:08] Ναι, γιατί πέθανε το ‘34 η Κιουρί, οπότε λογικά πρόλαβε να έχει δημιουργηθεί κράτος της Πολωνίας. Γιατί άνοιξε και ινστιτούτο στη Βαρσοβία. [0:16:18] Πρέπει να υπάρχει ακόμα. Εεε, αυτό ήταν το ιστορικό, η ιστορική αναδρομή και τώρα έχει τα, πιάνουμε τα επιστημονικά. [0:16:33] Θες να ξεκινήσεις με κάποια από τη Ναι, θέλω να πω λίγο για το context πρώτα. [0:16:43] Ποια ήταν η κατάσταση εκείνη την εποχή στη φυσική; Ναι, ναι, και γιατί ήταν τόσο σημαντική. [0:16:50] Καταρχάς είναι ο πρόδρομος της πυρηνικής βόμβας. [0:16:55] Δηλαδή όλα αυτά με τα ραδιενεργά υλικά και τα λοιπά, που μετά χρησιμοποιήθηκε για πυρηνική σχάση και βόμβα και τα λοιπά, ξεκίνησαν με την Κιουρί. [0:17:09] Πρώτος πρώτος ήταν αυτός ο Μπεκερέλ. [0:17:11] Ναι, ουσιαστικά η διάλεξε, η Κιουρί ήξερε για τη δουλειά του Μπεκερέλ γιατί και αυτός Γάλλος ήτανε και το έπιασε από εκεί, το άφησε ο Μπεκερέλ και το Ναι. [0:17:20] Ο Μπεκερέλ ήξερε, ξέρανε για τις ακτίνες Χ τότε. Είμαστε τώρα λίγο πριν το 1895 με 1900. [0:17:31] Και ο Μπεκερέλ είχε βρει κάτι σαν ακτίνες Χ που δεν ήταν ακτίνες Χ, αλλά είχαν κάποια ενέργεια απλώς αυτό, αλλά χωρίς να το ψάξει πολύ παραπάνω. [0:17:41] Αλλά ήταν κάποιου καινούργιου τύπου. Και το πολύ σημαντικό είναι ότι δεν υπήρχε πηγή ενέργειας. [0:17:47] Ενώ στις ακτίνες Χ, ας πούμε, πατάς κάτι, γίνεται μια, ξέρεις, μια έχεις κάποια μπαταρία, παράγονται ηλεκτρόνια, ας πούμε, τα οποία μετά δημιουργούν τις ακτίνες Χ. [0:18:01] Υπήρχε δηλαδή μια ενέργεια αρχική που να τις δημιουργεί. [0:18:07] Ενώ οι ακτίνες του Μπεκερέλ, ο οποίος πήρε μαζί με τους Κιουρί το Νόμπελ, δεν είχανε κάποια πηγή. [0:18:18] Οι μετρήσεις που έκανε αυτή τώρα και ο Πιερ, ο Πιερ είχε φτιάξει ένα μηχάνημα, λέγανε ηλεκτρόμετρο. [0:18:26] Αυτό που συνέβαινε βασικά είναι ότι αυτές οι περίες ακτίνες του Μπεκερέλ ιονίζαν λίγο τον αέρα, δηλαδή τα ηλεκτρόνια φεύγανε από τους πυρήνες των ατόμων. [0:18:40] Και αυτό, επειδή ήταν ελεύθερο, δημιουργούσε κάποιο μικρό ρεύμα. Οπότε χρησιμοποιώντας αυτό το ηλεκτρόμετρο μπορούσε να δει πόση ακτινοβολία υπήρχε. [0:18:51] Οπότε αυτοί και ο Πιερ είδαν ότι υπήρχε ενέργεια, βασικά, τη μετρούσανε στον αέρα, κάποιου είδους ακτινοβολία, δεν ξέρανε τι, αλλά χωρίς να υπάρχει πηγή ενέργειας που να το δημιουργεί αυτό. [0:19:08] Οπότε ήταν δύο τα προβλήματα τότε που έλυσε η Κιουρί. [0:19:13] Το ένα ήταν πώς γίνεται να έχεις ενέργεια χωρίς κάποια μπαταρία, κάποια πηγή ενέργειας, κάτι, δηλαδή από το πουθενά. [0:19:24] Ήταν δηλαδή σαν να παραβιαζόταν η αρχή διατήρησης ενέργειας. Αυτό μετρούσαν τότε. Και δεύτερον, κάτι φαινόταν να συμβαίνει με τα άτομα. [0:19:33] Δεν ξέρανε τότε. Τα οποία όμως ιστορικά, από αρχής της ιστορίας ήτανε, δεν είχαν δομή, έτσι; [0:19:42] Μέσα ακόμα δεν έχει ανακαλυφθεί ηλεκτρόνιο, δεν έχουμε πυρήνες. Τα άτομα είναι αδιαίρετα, είναι μπαλάκια. Είναι η δομή της φύσης η αδιαίρετη. Ναι. [0:19:54] Οπότε η δουλειά τους έδειξε πρώτον ότι [0:20:00] υπάρχει μια, έλυσε το πρόβλημα αυτό της, υπάρχει κάποια κρυφή πηγή ενέργειας, πηγή ενέργειας, και δεύτερον ότι τα άτομα διασπώνται, αλλάζουν, εξιμεταλλάσσονται, δεν είναι σταθερά. [0:20:15] Αυτά τα δύο από μόνα τους δηλαδή είναι τεράστια seismic shifts που λέμε στην κατανόηση της ύλης. [0:20:22] Ήτανε, όπως λες και εσύ, ήταν βασικό γιατί αυτό που παρατήρησε με τα πειράματα που έκανε, ότι ακόμα και αν άλλαζες [0:20:33] τη θερμοκρασία ή τη χημική σύσταση ή την πίεση και λοιπά στο ουράνιο που ουσιαστικά χρησιμοποιούσε, ορυκτά που περιείχαν ουράνιο, δεν άλλαζε αυτό το φαινόμενο. [0:20:47] Οπότε μέχρι τότε γνώριζαν, όπως είπες και εσύ, ότι όλες οι μεταβολές ήταν χημικές μεταβολές. [0:20:54] Ενώ αυτό κατάλαβε ότι πράγματα που επηρεάζουν τη χημεία, ας το πούμε, αφήνουν ανέπαφο αυτή την ακτινοβολία. [0:21:02] Οπότε πρέπει να είναι κάτι ακόμα πιο εσωτερικό, πιο ενδογενής ιδιότητα, πέρα από τη χημική σύσταση. [0:21:10] Και έβαλε και τον όρο το radio activity, αυτό, ραδιενέργεια. Μπράβο, να. Ξεκίνησε από εκεί. Από εκείνη ξεκίνησε. [0:21:22] Και για να καταλάβουμε πόσο πολύ ήταν αυτό, κάναμε μετά μια άλλη μέτρηση, ο Πιερ, ο Κιουρί, πόση θερμότητα υπήρχε το radio τότε, αυτό το radioactivity. [0:21:38] Σόρι, να πω λίγο για να μην τα μπερδέψουμε. Βρήκαν, πήραν αυτά τα minerals, πώς τα λένε, και βγάζαν ακτινοβολία. [0:21:48] Οπότε σου λέει μάλλον υπάρχει κάποιο καινούργιο υλικό εκεί μέσα. Element, πώς το λένε ρε συ? Στοιχείο. Χημικό στοιχείο. Στοιχείο, μπράβο. [0:21:58] Που έχει αυτή την ιδιότητα καινούργια, εκτός από το ουράνιο, γιατί μετρούσαν ακόμα παραπάνω. [0:22:03] Οπότε το ονομάσανε, πρώτα ήταν το θόρυο και μετά βρήκε το ράδιο και το πολώνιο. Και το radioactivity ήταν από εκεί. [0:22:16] Οπότε ο Πιερ μέτρησε ότι ένα γραμμάριο από αυτό το ράδιο έδινε τόση πολλή θερμότητα, όπου μπορούσε να λιώσει αντίστοιχη μάζα πάγου κάθε ώρα. [0:22:31] Δηλαδή, αν έπαιρνες την ενέργεια που έβγαζε ένα γραμμάριο από ράδιο, μπορούσες να λιώνεις ένα γραμμάριο πάγου κάθε ώρα. [0:22:40] Το οποίο είναι κουλό να το σκεφτείς, δηλαδή και χωρίς ενέργεια να το προσθέτεις εσύ. Δηλαδή Ναι, ναι, ναι. [0:22:49] Δηλαδή παίρνεις αυτό το πράγμα, το βάζεις σε ένα παγάκι δίπλα και από το πουθενά αρχίζει και λιώνει και λιώνει και λιώνει. [0:22:54] Ξέρεις, το κάθε ώρα Ναι, σαν να μην υπάρχει, σαν να έχεις άπειρη πηγή ενέργειας από κάπου. [0:23:00] Κάπως έτσι φάνηκε για εκείνη την εποχή. Και εντάξει, δεν είχα Τα Νόμπελ τα πήρανε γι’ αυτά. [0:23:09] Η Πήρε δύο Νόμπελ η Κιουρί. Το πρώτο φυσικής για τη γενικότερα, την ραδιοακτινοβολία και μετά το 1911 πήρε το χημείας. [0:23:26] Για τα δύο υλικά, ράδιο-πολόνιο. Γιατί βρήκαν αυτά τα υλικά και τα απομονώσανε. [0:23:31] Και για να πάρουν, ξέρω γω, ένα γραμμάριο από ράδιο, πρέπει να πάρουνε, ξέρω γω, ένα τόνο ή κάτι από το. [0:23:35] Ήταν πολύ δύσκολη διαδικασία. [0:23:40] Τώρα που λες για τα Νόμπελ, να πούμε ότι είναι η πρώτη γυναίκα που πήρε Νόμπελ, είναι το πρώτο άτομο που πήρε δύο Νόμπελ και είναι και το μοναδικό άτομο που έχει πάρει σε δύο διαφορετικά επιστήμες, να το πω, ναι. [0:23:54] Έχει πάρει ένα χημείας και ένα φυσικής. [0:23:57] Ναι, να πω εδώ, επειδή έχουμε κάνει και τα Νόμπελ και τα έχουμε φρέσκα, ήτανε ο Μπαρντιν που έχει πάρει δύο φυσικής, που είναι ο πρώτος και ο μόνος. [0:24:10] Και μετά, μαζί με τον Μπαρντιν βασικά εγώ βάζω την Κιουρί γιατί είναι φυσικής και χημείας, εντάξει, δύο τεχνικά Νόμπελ. [0:24:19] Υπάρχει και ο Linus Pauling που είχε πάρει χημείας και ειρήνης. [0:24:25] Αλλά σαν δύο τεχνικά Νόμπελ είναι μόνο αυτοί οι δύο, η Κιουρί και ο Bardin με το τρανζίστορ. [0:24:33] Και η Κιουρί πήρε ένα και ένα, γιατί ο άλλος ουσιαστικά πήρε ένα δικό του και ένα μετά που ήταν επιβλέπων του φοιτητή και οπότε Ναι, και ο Ρι μπορεί να τη βάλει και στο top με αυτό, με αυτά τα δύο. [0:24:47] Και τα πήρε μόνη της. [0:24:50] Να βάλω εδώ λίγο και τον Αϊνστάιν μέσα, γιατί το 1905 είναι που ο Αϊνστάιν έβγαλε την εξίσωσή του, το ενέργεια είναι μάζα, ταχύτητα φωτός στο τετράγωνο, [0:25:06] η οποία ουσιαστικά ερμήνευσε από τις μετρήσεις της Κιουρί, εξήγηση. [0:25:12] Δηλαδή αυτή η Λέγαν το μακρύ τους και το κοντό τους, έτσι, ότι υπάρχει ενέργεια σαν τον αιθέρα, ξέρω γω, στον αέρα που απορροφάει το άτομο και την επανεκπέμπει με ραδιοακτινοβολία και τέτοια μπαρούφες. [0:25:29] Το σωστό ήταν ότι η μάζα η ίδια μετατρέπεται και έχει τόσο πολύ μεγάλη ενέργεια η μάζα που όταν μετατρέπεται βγάζει ακτινοβολία πολύ μεγάλη. [0:25:42] Αυτό είναι βασικά. Η εξίσωση είναι αυτή του Αϊνστάιν, αλλά οι Κιουρίς το μετρήσανε. [0:25:50] Και είναι τόσο μεγάλο ακριβώς γιατί συνταχία το φωτό στο τετράγωνο. [0:25:55] Οπότε το ράδιο που λέμε, το ένα γραμμάριο που λιώνει, ουσιαστικά πάει, δεν ζυγίζει ένα γραμμάριο που λιώνει, ουσιαστικά πάει, δεν ζυγίζει ένα γραμμάριο, ζυγίζει όλο και λιγότερο, μειώνεται σε μάζα και αυξάνει σε και εκπέμπει ακτινοβολία. [0:26:09] Εκπέμπει ακτινοβολία. Που βέβαια να πούμε εδώ ότι Ακτινοβολία είναι σωματίδια, έτσι; Ναι. Ραδιενέργεια σημαίνει τρία διαφορετικά πράγματα. Εκπέμπονται και πυρήνες ηλίου. [0:26:22] Ε, δηλαδή πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια ή ποζιτρόνια, ανάλογα ποια είναι η διάσπαση και φωτόνια. Οπότε είναι ένα συνολικό. [0:26:36] Έχεις δηλαδή και σωματίδια και φωτόνια. [0:26:41] Και μάλιστα η Γιουρή πήρε και έναν όρο curi therapy που σχετίζεται με το να χρησιμοποιείς την ακτινοβολία για ιατρικούς λόγους. [0:26:53] Α ναι, πιο μετά τα έκανε αυτά. Στον Πρώτο Παγκόσμιο νομίζω. Στον Πρώτο Παγκόσμιο, ναι. Χρησιμοποίησε και σαν [0:27:00] πρώιμες ακτινογραφίες που βοηθούσε, λέει, έφτιαξε, λέει, μόνη της κινητές μονάδες, να το πω έτσι, σε αυτοκίνητα, για να μπορούν να κάνουνε, ας το πούμε, ακτινογραφίες [0:27:18] της τότε εποχής σε στρατιώτες, για να μπορούν να τους αφαιρούνε βλήματα, σφαίρες και λοιπά από τραυματισμούς. Ωραία. [0:27:26] Και λέει ουσιαστικά με αυτό τον τρόπο έσωσε πάρα πολύ, πάρα πολλούς στρατιώτες σώθηκαν, που επειδή ήξερε κατευθείαν ο γιατρός ότι α, οκέι, εκεί έχει φυτευτεί η σφαίρα, οπότε πάμε να την αφαιρέσουμε. [0:27:40] Ε, θέλω να πω εδώ και λίγο κουτσομπολιό για το Νόμπελ, πώς το πήρε. Για το πρώτο ή για το δεύτερο? [0:27:47] Το πρώτο, το πρώτο. Ωραία, ωραία. Ξεκίνη. Και το χρωστάει σε έναν τύπο που δεν τον ήξερα. [0:27:53] Μάγκνους Γκόστα Μίτα Λέφλερ, Σουηδός μαθηματικός. Αυτός της το ‘δωσε το Νόμπελ. Γιατί τι έγινε; [0:28:01] Ήταν να δώσουν το Νόμπελ στον Μπεκερέλ και στον Πιερ, άντρες κλασικά. [0:28:05] Γιατί σου λέει για να γίνει αυτό, εντάξει, οι άντρες θα το κάνανε. [0:28:09] Ναι, δηλαδή η επιτροπή δεν έκανε ποτέ να της το δώσει, η βασική επιτροπή. [0:28:17] Αυτός ο τύπος το έμαθε εσωτερικά ότι θα δίναν το Νόμπελ. Δεν ήταν μέσα η Κιουρί που την ήξερε. [0:28:26] Παίρνει τηλέφωνο τον Πιερ, τον άντρα της, δεν ξέρω, τηλεγραφήματα, δεν ξέρω τι χρησιμοποιούσαν τότε, και λέει «Πιερ, θα πάρεις Νόμπελ μάλλον, αλλά η γυναίκα σου δεν είναι μέσα, είσαι μόνο εσύ και ο Μπεκερέλ». [0:28:40] Και τα παίρνει ο Πιερ και διαμαρτύρεται στη σουδική ακαδημία εκεί, λέει, τι είναι αυτά και η γυναίκα μου έχει κάνει όλη τη δουλειά και μπλα μπλα μπλα και δεν είναι debatable αυτό. [0:28:57] Και τα αλλάξανε και της το δώσανε και αυτή μέσα στους τρεις. [0:29:02] Αν δεν ήταν αυτός ο τύπος, δεν θα υπήρχε η Κιουρί στα Νόμπελ. [0:29:09] Μια άλλη ενδιαφέρουσα ιστορία είναι ότι είχε κάνει αίτηση να γραφτεί το 1911. [0:29:20] Είχε πάρει ήδη το πρώτο Νόμπελ και έκανε αίτημα να γραφτεί στη Γαλλική Ακαδημία Επιστημών. Και δεν τη δέχτηκαν. [0:29:31] Λένε ότι δεν τη δέχτηκαν επειδή ήταν πρώτον γυναίκα και επειδή ήταν και ξένη. [0:29:37] Και έβαλαν κάποιον άλλον που σίγουρα ήταν πολύ χειρότερός της. [0:29:41] Και η πλάκα είναι ότι μετά από λίγο καιρό πήρε το δεύτερο Νόμπελ. [0:29:46] Οπότε Το ενδιαφέρον είναι ότι αφού έκαναν reject τη Γιουρί Ναι. [0:29:59] Η πρώτη γυναίκα που εισήλθε, ας το πούμε, στη Γαλλική Ακαδημία Επιστημών. Ναι. Ε, δεν ξέρω ποια είναι, αλλά έγινε το 1979. [0:30:13] Δηλαδή πολύ πρόσφατα. Ναι. Ε, 45 χρόνια δηλαδή αφού είχε πεθάνει η Κιούρι. Απίστευτο. [0:30:23] Και ειδικά είναι απίστευτο το ότι είχε πάρει ήδη ένα Νόμπελ, πήρε δεύτερο εκείνη τη χρονιά και ενδιάμεσα αυτοί της είπανε όχι, οκέι. [0:30:29] Δηλαδή τι άλλο μπορείς να κάνεις; Νόμπελ πρέπει να πάρω για να με βάλουν. [0:30:33] Ναι, άστα, ήταν ακόμα και παρότι είχε πάρει Νόμπελ, δεν είναι ότι έλυσε τα τέτοια. [0:30:38] Διάβαζα ότι πήγε εδώ σε μια, ήταν να δώσει μια ομιλία σε αυτό εδώ το Royal Institution που είχα αναφέρει στο Λονδίνο, και δεν την άφησαν να μιλήσει. [0:30:48] Ο Πιέρ έκανε την ομιλία και αυτή καθότανε στο στην πρώτη σειρά. [0:30:54] Ναι, λέει όταν Και την αναγνωρίσανε βέβαια ότι έκανε δουλειά, αλλά δεν έδωσε την ομιλία. [0:30:59] Επίσης διάβασα ότι όταν πέθανε ο Πιερ και πήρε τη θέση του στο πανεπιστήμιο, ότι στην πρώτη διάλεξη, λέει, ήταν, [0:31:07] ξέρω γω, μέχρι και δημοσιογράφοι είχαν έρθει, ότι η πρώτη γυναίκα που θα κάνει μάθημα και διάβασα εδώ, τώρα δεν ξέρω κατά πόσο [0:31:14] είναι αλήθεια αυτό, ότι το μάθημα το έκανε τύπου απλά συνέχισε από εκεί που το είχε αφήσει ο Πιερ σαν να μην συμβαίνει τίποτα. [0:31:21] Λοιπόν, μια άλλη ενδιαφέρουσα ιστορία είναι η σχέση που είχε με τον φοιτητή Πόλε Λανζεβίν, μάλλον έτσι προφέρεται. [0:31:32] Α ναι, να το πούμε κι αυτό. Έχει πλάκα. Άλλο κατσομπολιό. [0:31:35] Αφού έχει πεθάνει ο άντρας της και έχουν περάσει 5 χρόνια, κάνει σχέση με έναν φοιτητή, αυτόν τον Πόλ, ο οποίος ήταν Φοιτητή του άντρας της, του άντρα της, έτσι; [0:31:47] Ο οποίος ήταν παντρεμένος αυτός. Ούτε στις ταινίες αυτά, φίλε το. Είχε τέτοιο. [0:31:55] Έχουν όλοι μας οι καλεσμένοι εντός εισαγωγικών σε αυτή τη σεζόν, έχουν και κάτι έτσι ντριγαδόρικο. Ναι. [0:32:03] Λοιπόν, και λέει κάποια στιγμή τέλος πάντων το έμαθε η γυναίκα του, έγινε σκάνδαλο, γραφόταν πράγματα στις φυλλάδες, λέει, μαζεύτηκε και κόσμος έξω από το σπίτι της και [0:32:19] κατά κάποιο τρόπο της έφτιαξαν μια εικόνα σαν να είναι η Πολωνή η ξένη, η Εβραία που καταστρέφει τις γαλλικές οικογένειες και κλείνει σπίτια. [0:32:29] Και δεν ήταν καν Εβραία. Αυτό είναι το θέμα. Ναι. Νομίζω πήρανε αφορμή από αυτός ήταν οι haters. Ναι. [0:32:36] Και σου λέει εδώ είμαστε, θα το χρησιμοποιήσουμε αυτό να τη θάψουμε όσο γίνεται. [0:32:40] Δεν πάει να έχει πάρει Νόμπελ, δεν πάει ένα τέτοιο. Όχι, είναι τσούλα, ξέρω γω. [0:32:47] Και βασικά αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι ότι την κατηγορούσαν, ξέρω γω, ότι ήταν Εβραία. [0:32:51] Είναι και τώρα η περίοδος εκεί λίγο που αρχίζει και ανεβαίνει και ο φασισμός και αυτά. [0:32:55] Αλλά δεν ήταν Εβραία, που έχουμε συζητήσει για πάρα πολλούς που ήταν Εβραίους, ειδικά και στην σεζόν με το Νόμπελ, αλλά συγκεκριμένα δεν ήταν. [0:33:03] Οπότε κατηγορήθηκε και μάλιστα είχε δημιουργηθεί και κάπως σκάνδαλο για το δεύτερο Νόμπελ, γιατί αυτό έσκασε λίγο πριν το Νόμπελ. [0:33:10] Μπράβο να ήταν να μην της το δώσουν γι’ αυτόν τον λόγο. [0:33:13] Ναι, και έστειλε επιστολή ότι τι σχέση έχει η προσωπική μου ζωή με την επιστημονική μου, ας το πούμε, συνεισφορά. [0:33:23] Έτσι κάποιο άλλο fun fact είναι ότι όλα της τα σημειωματάρια Από τότε έτσι όλα αυτά. [0:33:28] Δηλαδή αυτά ακόμα, ακόμα τώρα είναι ακόμα χειρότερα. [0:33:32] Ξες τι κάνεις όταν ο ξες κάποιος είναι καλός στη δουλειά του, ξέρω γω, αλλά προσωπικά μπορεί να ξες δεν σου αρέσουν αυτά που κάνει. [0:33:42] Η Κιουρί πρωτοπόρα και εκεί, φίλεστο. [0:33:46] Λοιπόν, έχουμε έτσι άλλα κάποια fun facts ότι όλα της τα σημειωματάρια, το λέει το βιβλίο που σημείωνε για τα φαγητά της, ξέρω γω, [0:33:55] για τις συνταγές, τα έπιπλά της, όλα είναι ραδιενεργά και λέει θα πάρει 1500 χρόνια να πάψουνε να είναι ραδιενεργά και τα έχει η [0:34:07] Γαλλική Εθνική Βιβλιοθήκη σε δωμάτια που είναι με μόλυβδος; Ναι, LED, αυτό δεν είναι. [0:34:14] Μόλυβδος είναι, ναι, που είναι ασπίδα για τα την ακτινοβολία. [0:34:20] Ας το σε εισαγωγικά fun fact, αλλά μου θυμίζει όπως κάτι ταινίες που είναι εκεί με τους βρυκόλακες και αυτά που τους βάζουνε στα φέρετρα εκεί τα σφραγισμένα. [0:34:30] Ότι όντως είναι σε σφραγισμένο φέρετρο θάφτηκε από μόλυβδο είναι το φέρετρό της. [0:34:40] Γιατί και αυτή είναι ραδιενεργή και θα είναι για πολύ πολύ καιρό ακόμα. [0:34:45] Και θέλω να πω όμως και το σκοτεινό κομμάτι της ιστορίας. Για πες. Κάνουμε drum roll εδώ και λοιπά. [0:34:56] Λοιπόν, υπάρχει ένα σκοτεινό κομμάτι. [0:34:59] Όλο αυτό το πράγμα που ανακάλυψε και μετά που λέει ότι όταν ήταν βράδυ έβλεπες να φωσφορίζουν τα υλικά γαλάζιο χρώμα. [0:35:12] Αυτό κάπως ήτανε μαγικό. [0:35:16] Και δημιούργησε μια φρενίτιδα εκείνη την εποχή στον νόμιζανε το αντίθετο, όχι ότι είναι κακό για την υγεία, ότι είναι καλό για την υγεία. [0:35:25] Και χρησιμοποιήθηκε σε πάρα πολλά πράγματα, λέει. [0:35:28] Βρήκα εδώ ότι υπήρχαν μέχρι και οδοντόκρεμες με ράδιο για να λάμπουν τα δόντια, ας το πούμε. Ή κρέμες προσώπου. [0:35:39] Ή κάτι που ίσως κάποιοι που τους αρέσουν τα ρολόγια ξέρουν ότι τα πρώτα ρολόγια που φωσφορίζαν στο σκοτάδι ήταν με ράδιο τα σημεία της ώρας και οι δείκτες για να φωσφορίζουν στο σκοτάδι. [0:35:56] Και πήρε πολλά χρόνια μέχρι να συνειδητοποιήσει ο κόσμος ότι πεθαίνει από αυτό το πράγμα, τους σκοτώνει. [0:36:08] Και μάλιστα πολλοί, διάβασα εδώ πέρα για έναν ξέρω γω ζάμπλουτο εκεί πέρα που χρησιμοποιούσε όλα τα ό,τι υπήρχε με ράδιο ας το πούμε και θεωρούσε ότι θα τον βοηθήσει και τελικά πέθανε άθλια, ξέρω γω, με αλλοιώσεις στα κόκαλα και λοιπά. [0:36:26] Οπότε, αυτό είναι, ας το πούμε, λίγο το σκοτεινό κομμάτι, ότι δημιούργησε ένα hype για τα συγκεκριμένα υλικά που δεν είχανε καταλάβει εκείνη την εποχή ότι τελικά κάνουν κακό στο σώμα και όχι καλό. [0:36:39] Δεν ξέρανε, εντάξει, αυτό το Ναι, το Δεν ξέραν καθόλου τις επιδράσεις της ραδιενέργειας. [0:36:48] Ε, η ίδια πέθανε από αναιμία, προφανώς από όλη τη ραδιενέργεια που είχε πάρει το σώμα της όλα αυτά τα χρόνια. [0:36:57] Αλλά μεγάλη πέθανε πάντως. Πέθανε 16 χρονών. Είχε πάει σε ένα σανατόριο, ας το πούμε, στη Γαλλία, στις Γαλλικές Άλπεις. [0:37:08] Μήπως εκεί ανανεωθεί, υποτίθεται, αλλά εντάξει, ήταν όλα προχωρημένα. [0:37:14] Και αυτό που συζητήσαμε off the record, ότι έζησε πολύ για τη δουλειά που έκανε. Ναι, ναι. Ναι. [0:37:22] Και Εντάξει, είχε γίνει και celebrities τα τελευταία χρόνια. Είχε πάει και Αμερική, είχε διοικεί τον πρόεδρο τότε, ξέρεις, έκανε το lobbying. [0:37:31] Τον Χάρινγκ, Χάρτινγκ. Χάρινγκ, ναι, το ‘32 νομίζω πότε ήταν. Της είχανε κάνει και δώρο ουράνιο, ράδιο, κάτι τέτοιο. [0:37:40] Κάπου το είχα δει αυτό, ότι Α, το βρήκα, ναι. Ότι ο πρόεδρος Ούρεν Χάριν της έκανε δώρο ένα γραμμάριο ράδιο. [0:37:51] Και καλά, για να στηρίξει επειδή είναι γυναίκα και προς τιμήν των γυναικών, των Αμερικανίδων γυναικών. [0:37:58] Και το που ήταν πάρα πολύ δύσκολο να μαζέψεις ένα γραμμάρι ολόκληρο από ράδιο. [0:38:08] Γενικά δεν έβγαλε πάρα πολλά λεφτά στη ζωή της και βασικός λόγος είναι από ό,τι είδα ότι αυτό με τις ακτινογραφίες δεν το έκανε ποτέ πατέντα με τον Μπιέρ. [0:38:16] Αποφάσισαν και οι δύο ότι είναι καλύτερο να είναι ελεύθερο, που άμα το είχαν πατεντάρει θα βγάζανε πάρα πάρα πολλά λεφτά. [0:38:24] Και το εντυπωσιακό είναι ότι σαν οικογένεια ήταν αρκετά πετυχημένη, γιατί πήρε και η κόρη της Νόμπελ Χημείας. Ναι, κουλό. Το ‘37 νομίζω. [0:38:35] Ναι, και πήρε και ο γαμπρός της, αν δεν κάνω λάθος, που τώρα δεν τον θυμάμαι, αλλά ουσιαστικά το άλλο το ζευγάρι. [0:38:47] Και η άλλη της η κόρη πήρε, δεν πήρε Νόμπελ, αλλά έγινε συγγραφέας, έγραψε και τη βιογραφία της. [0:38:54] Πώς να νιώθεις να είσαι ο μόνος στην οικογένεια που δεν έχει Νόμπελ? [0:38:58] Και σου λένε, ξέρω εγώ, ποιος είναι το αγαπημένο παιδί της οικογένειας που όλοι έχουν Νόμπελ. Εσύ τι έκανες, παιδί μου? [0:39:03] Πού είναι το Νόμπελ σου? Η μάνα σου έχει δύο, εσύ ούτε ένα. Ισχύει. [0:39:08] Η μία σου η κόρη πήρε, ο άντρας της πήρε. Μόνο εσύ δεν έχεις. Ναι. [0:39:15] Και για όσους δεν το γνωρίζουν, υπάρχουν τα Marie Curie Fellowship στην Ευρώπη, που είναι από τα πιο prestigious, αν όχι τα πιο. [0:39:20] Είναι γνωστά αυτά, ναι. [0:39:26] Τι άλλο? Ήθελα να φέρω ένα τελευταίο που λιγότερο γνωστό. Δεν το ήξερα πριν κάνω την έρευνα για το σημερινό επεισόδιο. [0:39:35] Ότι έσωσε τη θεωρία του Δαρβίνου. Εδώ. Γιατί? [0:39:44] Γιατί εκείνη την εποχή, η θεωρία του Δαρβίνου, ξέρεις, για την εξέλιξη των ειδών απαιτούσε εκατομμύρια και εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. [0:39:53] Τότε δεν ξέραν την ηλικία της Γης με ακρίβεια. [0:39:56] Βασικά, η ηλικία της Γης προσδιορίστηκε με μεθόδους ραδιοακτινοβολίας αργότερα, δηλαδή το δεκαετία 30-40 και στο ΚαλΤΕΚ, ότι είναι δισεκατομμυρίων ετών. [0:40:10] Αλλά τότε ήταν ακόμα η επιλαχούσα, επικρατούσα μάλλον άποψη ότι η Γη ήταν δεκάδων εκατομμυρίων ετών. [0:40:22] Και ο βασικός λόγος που είχαν αυτή την αυτό τον υπολογισμό είναι ότι πόσο κρύα είναι η Γη τώρα σε σχέση με το όταν γεννήθηκε. [0:40:33] Γιατί κάνανε κάποιους υπολογισμούς όταν δημιουργήθηκε η Γη, συγκρούσεις από το ηλιακό σύστημα, αστεροειδείς και τα λοιπά. [0:40:40] Ξέραν ότι ήταν όλοι με λάβα, ζεστή μάγμα, σιγά-σιγά ψύχεται, ο πυρήνας είναι μάλλον ακόμα θερμός και μπορούσαν να υπολογίσουν, ξέρεις, οκέι, τώρα είναι η θερμοκρασία, τόσο ξεκίνησε, με τις μεθόδους, πόσα χρόνια έχουν περάσει? [0:40:58] Και ήταν δεκάδες εκατομμύρια, όχι δισεκατομμύρια. [0:41:04] Έλα μου όμως, και αυτό που δεν ήξερα, η θέρμανση της Γης από την ραδιενέργεια είναι αρκετά μεγάλη. [0:41:14] Δηλαδή αυτό δεν έψαξα ακριβώς τα νούμερα, αλλά ακόμα και σήμερα, ξέρω γω, το 1/3 της θέρμανσης του πλανήτη, όχι η ατμόσφαιρα, βέβαια για τη Γη. [0:41:28] Το 1/3 είναι λόγω της ραδιενέργειας από τα στοιχεία που είναι μέσα στη Γη. [0:41:34] Οπότε όταν βρέθηκε αυτό το concept, ότι α, μπορούμε να παράγουμε θερμότητα, δεν είναι μόνο η θερμότητα από την αρχή της Γης, από τον πυρήνα, από τη δημιουργία της που απλώς κρυώνει. [0:41:47] Υπάρχει έξτρα θερμότητα από αυτά τα στοιχεία που ανακάλυψε η Κιουρί. [0:41:53] Ξαφνικά έγινε πιθανό, μπορούσε να εξηγηθεί ότι α, οκέι, άρα η Γη μπορεί να είναι ακόμα πιο παλιά, γιατί μπορεί να θερμαίνεται τώρα και από αυτά, τις έξτρα διαδικασίες. [0:42:06] Και αυτό βοήθησε πάρα πολύ τη θεωρία των ειδών του Δαρβίνου, ότι α, οκέι, ναι, checks out, ξέρω γω. [0:42:16] Είναι αρκετά, μπορεί να είναι αρκετά παλιά η γη. Ωραία ιστορία αυτή, δεν την ήξερα. Ναι, ναι, ναι. [0:42:23] Εντάξει, δεν είναι ακριβώς, ας πούμε, ότι είχε άμεσο impact, αλλά Βρε, ήταν ξαφνικά οκέι, μια διαδικασία που μπορεί να σπρώξει τη ηλικία της γης πιο παλιά. [0:42:37] Οπότε είναι συμβατές. Spoiler, για ποια θεωρία μίλησες. Ναι. [0:42:44] Αυτά. Αυτά. Ωραία, μ’ άρεσε να το κλείσουμε με αυτή την ιστορία. Ναι. [0:42:47] Χαίρομαι που κάναμε για την Κιούρια γιατί στα Νόμπελ πήρε 5 λεπτά, ξέρω γω πόσο μιλήσαμε. Αξίζει παραπάνω. [0:42:55] Είναι από τα Νόμπελ που Ναι. Είχε Πολωνία, κρυφό σχολειό, Γαλλία, θανάτους, Νόμπελ, discrimination επειδή ήταν γυναίκα, ερωτικά τρίγωνα εκεί πέρα, δράμα. [0:43:10] Έχει πολλές ταινίες. Θέλω να δω τώρα και δεν έχω δει καμία. Υπάρχει μια πρόσφατη, Radioactive λέγεται, με την Ρόζαμον Πάικ. [0:43:20] Ίσως αξίζει να δούμε. Ωραία. Οκέι. Αυτά. Αυτά. Bye bye. Τα λέμε την επόμενη εβδομάδα. Bye. [0:43:41] Λοιπόν, θα σου πω τώρα κάτι άλλο που δεν ξέρεις για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου που εξελίσσεται. Εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Έτσι. [0:43:51] Έχει κάτω στο National Mall εκεί που είναι το Καπιτώλιο, που είναι το μεγάλο το πάρκο. Έχει λέει FIFA Fun Zone. [0:43:58] Έχει και μαζεύεται κόσμος και λοιπά. Α, ωραία. Έχει τζέρτζελα. Πήγε και καλά η Αμερική, οπότε θα πάει και καλά λογικά. [0:44:06] Το πρώτο ματς, ναι. [0:44:07] Λοιπόν, η Σκοτία, φίλε, δεν ξέρω πότε θα μας ακούει, πότε θα το ακούει ο κόσμος αυτός, αλλά η Σκοτία στο πρώτο της ματς είναι πρώτη φορά που παίζουν σε παγκόσμιο κύπελο από τη δεκαετία του ‘90. [0:44:22] Γενικά η Σκωτία είναι μικρότερη και από Ελλάδα και πιο, θα έλεγα, πατριώτες. Δηλαδή είναι huge deal, ξέρω γω. Ναι, ναι. [0:44:32] Ναι, τους βλέπω στο Twitter που έχουν πάει όλοι στη Βοστώνη και την έχουν καταλάβει. Ναι, είναι καυλωμένοι φουλ, ρε παιδί μου. Το ταρτανάρμουν. Ναι. [0:44:40] Οπότε επειδή το πρώτο τους ματς ήτανε, όταν γράφουμε εμείς δεν έχει γίνει ακόμα, αλλά ήταν Κυριακή, τη Δευτέρα την έχουν κάνει εθνική αργία. [0:44:52] Α, οκέι. Δηλαδή βλέπεις στο επίσημο site τις εθνικές αργίες και είναι, ξέρω εγώ, οι Χριστούγεννα, το Πάσχα, Παρασκευή, τέτοιο. [0:45:03] Και όχι, λένε Παγκόσμιο Κύπελλο. World Cup Day, οκέι. Φοβερό, φίλε, το. [0:45:09] Ε, τέλειο είναι και πάλι όταν γράφουμε δεν έχει γίνει ακόμα το ματς, αλλά παίζει και να το νικήσουν το πρώτο ματς γιατί νομίζω είναι κάτι εύκολο. [0:45:19] Ναι, ναι. Αλλά εντάξει, μπράβο, γιατί ήταν στο δικό μας όμιλο η Σκωτία. Εμάς απέκλεισε. Ναι, να πάει. [0:45:25] Οπότε, τι να πω, μπράβο τους. [0:45:28] Ξέρεις, τα ματς εδώ είναι ξέρω γω στις 2 το πρωί αυτό, οπότε γι’ αυτό λέει πρέπει να ξεκουραστεί ο λαός την άλλη μέρα. [0:45:34] Α, μπορεί να είναι αργά, ναι. Δεν το θυμάμαι αυτό τι ώρα είναι το ματς. [0:45:39] Αλλά συνήθως έχουνε βάλει τα πιο εμπορικά ματς να είναι λίγο νωρίς για να μπορούν να τα βλέπουνε στην Ευρώπη. [0:45:46] Ναι, οι καλές ομάδες ευρωπαϊκές είναι σε ψιλονορμάλ ώρες. Και τα, δηλαδή νομίζω και το Βραζιλία-Μαρόκο είναι σχετικά νωρίς. [0:45:53] Δηλαδή πρέπει να είναι μεσάνυχτα στην Ευρώπη. Δεν είναι 4 το πρωί. Εδώ Αγγλία είναι 11 το βράδυ. [0:45:59] 12 Κεντρική Ευρώπη, 1 η ώρα ξεκινάει η Ελλάς. Είναι αρκετά αργά και πάλι. Ναι. [0:46:09] Οπότε ναι, ζούμε στους ρυθμούς, ας το πούμε του. Α, θέλω να σου πω κάτι για το ποδόσφαιρο, μια και το συζητάμε. [0:46:15] Εεε Γιατί, ποια είναι η εμπειρία μου από το ποδόσφαιρο; Μόνο σε μας παιδιά, από την Κιουρί στο Μουντιάλ. Έλα. [0:46:21] Ναι, όχι, θα σου πω για άλλο πράγμα. [0:46:22] Επειδή είχε και την είχα πρόσφατα αυτή τη συζήτηση για το αν είναι κάτι το ποδόσφαιρο στην Αμερική, αν υπάρχει ποδόσφαιρο στην Αμερική. [0:46:31] Θα σου πω ποια είναι η δικιά μου εμπειρία από αυτούς τους μήνες, γιατί παίζω και ποδόσφαιρο κάθε εβδομάδα στο Goddard. [0:46:36] Νικήσαμε κιόλας, πήραμε το πρωτάθλημα. Goddard Soccer League. ΟΚ. Εεε. Και Οι Αμερικάνοι δεν νομίζω ασχολούνται ιδιαίτερα. Μπράβο. Κι εγώ αυτό πίστευα. [0:46:47] Μέχρι που ήρθα τουλάχιστον στο DC και εκτός ότι έχει έχουμε φουλ κόσμο που παίζει ποδόσφαιρο στο Goddard Soccer League. [0:46:58] Έχει πολλά γη παιδάκια ποδοσφαίρου. Βλέπω φουλ να παίζουνε ποδόσφαιρο και βλέπω και στα σχολεία τα παιδάκια να παίζουνε ποδόσφαιρο. [0:47:06] Και στις συζητήσεις που έχω κάνει. Στα σχολεία να είναι πολύ hot το ποδόσφαιρο. [0:47:11] Είναι το βασικό τους άθλημα πριν πάνε στο φουντμπολ, το ράγκμπι. Ε, θα σου πω εγώ τι έχω καταλάβει. [0:47:18] Ότι αυτό το έχω καταλάβει γενικότερα για τους Αμερικάνους, ότι τους αρέσει ο αθλητισμός. Μχμ. [0:47:26] Αλλά δεν θα κάτσουν να δούνε ποδόσφαιρο ή να υποστηρίξουν ομάδα. Μχμ. Θα παίξουν ποδόσφαιρο. [0:47:32] Δηλαδή άμα τους, δηλαδή και τα παιδιά που παίζουνε ποδόσφαιρο, παίζουνε μια χαρά. [0:47:36] Σου λέει παίζω πάρα πολλά χρόνια, λέει παίζω από το high school ποδόσφαιρο. [0:47:40] Αλλά άμα τους ρωτήσεις για αμερικανικές ομάδες, δεν ξέρουνε τίποτα. Δεν έχουν ιδέα. Δεν ασχολούνται, κάνουνε μόνο το άθλημα. [0:47:45] Και αυτό το βλέπω και σε άλλα. Δηλαδή μπορεί να παίζει ο άλλος μπάσκετ και να μην βλέπει NBA. [0:47:49] Ναι, δεν έχουν αυτό τον οπαδισμό καθόλου, ότι μπαίνεις πίσω από κάποια ομάδα. Γιατί στην Ελλάδα π.χ. συνήθως π.χ. [0:47:57] θα βλέπεις τον Ολυμπιακό, θα βλέπεις τον Παναθηναϊκό και θα πεις στον πατέρα σου «Πήγαινε με γράψε με ποδόσφαιρο ή μπάσκετ». [0:48:03] Αυτό δεν υπάρχει στην Αμερική. Τους αρέσουν τα αθλήματα, κάνουν αθλήματα και δεν τους ενδιαφέρει. [0:48:08] Δηλαδή μπορεί ο άλλος να σου πει «Βλέπω Champions League ή βλέπω Premier League. Μα είμαι Arsenal». [0:48:13] Υπάρχει μόνο στο κολλεγιακό φούρνπολ, αμερικάνικο ποδόσφαιρο. Ναι. Γιατί επειδή και εγώ ήμουν στο USC, είναι Έχει fan base αυτό. [0:48:26] Ναι, όχι, κανονικά, όπως το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα. Δηλαδή βάφονται αυτά, μπαίνουν μέσα, ξέρεις, είναι huge deal. [0:48:34] Όχι το επαγγελματικές ομάδες, οι κολλεγιακές. [0:48:39] Το ίδιο ισχύει και στο μπάσκετ μου έχουν πει, ότι το κολλεγιακό μπάσκετ είναι το big deal. Ναι, ναι. [0:48:45] Βέβαια τώρα με τους Knicks έχει η Jeddgerlo στη Νέα Υόρκη. Α, ναι, εντάξει, ναι. Ναι, ναι. [0:48:52] Αλλά ναι, τέλος πάντων, αυτό ήθελα να πω για το ποδόσφαιρο, γιατί και εγώ πίστευα ότι δεν ασχολούνται καθόλου. [0:48:57] Αλλά αυτό που κατάλαβα είναι, εντάξει, δεν σου λέω ότι είναι το νούμερο ένα πράγμα το ποδόσφαιρο, αλλά ασχολούνται με το άθλημα, δεν ασχολούνται με το κομμάτι ομάδες, να παρακολουθήσουνε και λοιπά. [0:49:09] Ενδιαφέρονται μόνο οι ίδιοι να εξασκήσουνε το άθλημα, να το πω έτσι. Ναι. Ε, αυτό. Και κλείνουμε την ποδοσφαιρική νότα.